ایران: که اېستل شوي افغان کډوال بېرته دې هېواد ته ستانه شي، محکمې ته ورپېژندل کېږي

د دایکندي ولایت لپاره د طالبانو مسوولین وايي، دغه نندارتون نن (دوشنبه د وږي په ۱۰مه) پیل او ۳ ورځې به دوام وکړي.

مسوولین د دغه نندارتون له جوړولو موخه له کورنیو تولیداتو ملاتړ او ورته بازار موندنه بولي.

دا په داسې حال کې ده، چې اړوند مسوولینو لا تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي، چې په دې نندارتون کې ښځو هم برخه اخیستې وه او که نه، خو یو شمېر ښځينه متشبثینې او همداراز د لاسي صنایعو جوړونکې ښځې د بازار او د ورته ننداتونونو د نه جوړېدو له امله شکایت لري.

دوی وايي، د طالبانو په بیا واکمنېدو سره ځينو فعالو ښځو د لاسي صنایعو په برخو کې پانګونو ته مخه کړې، خو دا چې ورته بازار موندنه نه کېږي او ځانګړي نندارتونونه نه جوړېږي نو کاروبار یې له رکود سره مخ شوی دی.

د یادونې وړ ده، چې د نجونو او ښځو پر مخ د زده کړو او کار د دروازو له تړل کېدو وروسته یو شمېر نجونو زده کوونکو او هغو ښځو چې د خپلو کورنیو سرپرستي ور په غاړه ده، په لاسي صنایعو کې کار کولو ته مخه کړې، خو د دغه صنعت له رکود سره ځيني پر کار بوختې ښځې هم بېکاره او له امله یې له ګڼو اقتصادي ستونزو سره مخ شوې دي.

نړۍوالو بنسټونو هم د طالبانو له لوري له کارونو د ښځو پر منع کېدو له نیوکو سربېره ویلي، طالبانو په دې کار سره افغانستان ته ډېر اقتصادي تاوان رسولی دی.

د افغانستان د شل اوریزو ملي بولډلې لوبډلمشر راشد خان په شل اوریزو نړۍوالو سیالیو کې نوی ریکارډ جوړ کړ او د دغو سیالیو په تاریخ کې یې تر ټولو ډېرې ویکټې ترلاسه کړې.

راشد خان تر اوسه په شل اوریزو نړۍوالو سیالیو کې ۱۶۵ ویکټې ترلاسه کړي او پر بنسټ یې د نیوزیلنډ د تکړه توپ‌ اچوونکي «ټېم ساوتي» د ۱۶۴ ویکټو ریکارډ مات کړ او نوی تاریخ یې په خپل نوم ثبت کړ.

د یادونې وړ ده چې راشد خان په ټولو شل اوریزو سیالیو (هغه چې نړۍوالې نه شمېرل کېږي) کې هم د نړۍ په کچه تر ټولو ډېرې ۶۶۴ ویکټې ترلاسه کړې دي.

دغه سیالۍ نن ماښام مهال په متحده عربي اماراتو کې د اماراتو په توپ وهنې سره پیل شوه او افغان اتلانو ته یې د ۱۸۹ منډو هدف ورکړ او افغان اتلانو بیا یاد هدف ترلاسه او ورسره یې لوبه د ۳۸ منډو په توپیر وګټله.

د افغانستان د کرېکټ بورډ په وینا، په دغې سیالۍ کې لوبډلمشر راشد خان او شرف الدین اشرف د سیالې لوبډلې ۳ – ۳ وېکټې ترلاسه کړې او ورسره شرف الدین اشرف د دغې سیالۍ د غوره لوبغاړي لقب هم خپل کړ.

افغانستان د دغې لوبلړۍ لومړۍ لوبه پاکستان ته بایللې وه او افغان اتلان به سبا ماښام په خپله درېیمه سیالۍ کې د پاکستان پر وړاندې بیا ځلي د لوبې ډګر ته ښکته شي.

د نورستان نورګرام ولسوالۍ ځینې اوسېدونکو نن دوشنبه د «وږي ۱۰مه» وویل چې دا جنجال هغه وخت پیل شو، چې طالبانو څو تنه قومي مشران ونیول.

ددې کار په غبرګون کې ځايي اوسېدونکو په لاریون لاس پورې کړ خو طالبانو پر لاریونوالو ډزې کړې او څلور تنه یې ټپیان کړي دي.

یو ځايي اوسېدونکی وايي:« د نورګرام ولسوالۍ د ګندلبوک سیمه کې ګوجرو غوښتل چې د طالبانو په مرسته ځمکې غصب کړي خو خلکو یې مخه نیولې ده.»

افغانستان انټرنشنل ته په رسېدلو ویډیوګانو کې لیدل کیږي، چې یو شمېر ځايي اوسېدونکي د لاریون په ډول راوتلي دي. په ویډيوګانو کې د ډزو غږونه هم اورېدل کېږي.

په سیمه کې د طالبانو بیرغ ترڅنګ د پولیسو یو رینجر هم لیدل کېږي.

د نورګرام ولسوالۍ ځايي اوسېدونکي د طالبانو د نورستان والي قاري زین‌العابدین عابد تورنوي چې د ګوجر قوم ملاتړ کوي او د ځايي اوسېدونکو د ځمکو غصبولو کې یې ملتیا کوي.

تر اوسه پورې د طالبانو د نورستان ولایت مقام او ګوچر قوم ددغه لاریون او موضوع په اړه کوم غبرګون نه ښودلی، خو د نورګرام ولسوالۍ ځايي اوسېدونکي خبرداری ورکوي، چې هېچاته به اجازه ورنه کړي، چې ځمکې یې غصب کړي.

د روان کال د غويي پر ۲۹ مه افغانستان انټرنشنل راپور ترلاسه کړ، چې په نورستان ولایت کې د یوې نوې ولسوالۍ د مرکز د ټاکلو پر سر د طالبانو ولایتي مشران له داخلي اختلاف سره مخ دي او د وایګل ولسوالۍ یو شمېر خلکو په دې وروستیو کې د والي خلاف لاریون کړی.

‏شنکر پر خپل اېکس ولیکل، چې « نن د افغانستان د بهرنیو چارو له وزیر مولوي امیر خان متقي سره خبرې وشوې. د زلزلې له امله د خلکو د مړینې په اړه مو خپلې خواشینۍ څرګندې کړې.»

شنکر وايي، متقي ته یې وویل، چې نوي ډیلي نن په کابل کې ۱۰۰۰خیمې رسولې دي.

نوموړي زیاته کړې، « ۱۵ ټنه خوراکي توکي هم د هند د ماموریت له خوا له کابل څخه کونړ ته سمدستي انتقالېږي. نور مرستندویه توکي به له هندوستان څخه سبا پیل شي».

هغه د خیمو انځورونه هم خپاره کړي دي.

نوموړي د ټپیانو د ژر رغېدو هیله کړې او وايي، « هند په دې سخت وخت کې د افغانستان ترڅنګ ولاړ دی».

په ورته وخت کې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ (د وږي لسمه) د جې شنکر له قوله وویل، چې هېواد به يې د درملو او خوړو په برخه کې نورې اړینې مرستې هم وکړي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت وايي، چې امیر خان متقي له جې شنکر څخه د افغانانو د لاسنیوي له امله مننه کړې ده او اړمنو خلکو ته یې د یادو مرستو د پر وخت رسولو ډاډ ورکړی دی.