ځایي سرچینې: په شمالي وزیرستان کې وسله والو د امن‌ کمیټې شپږ کسان وژلي دي

د راپورونو له مخې؛ د کډوالو درې پنډغالي چکدره، سمرباغ او تیمرګره په رسمي ډول تړل شوي دي. ښاغلي صافي ویلي، چې په کوز دېر کې د پولیسو چارواکو د افغان کډوالو مشرانو سره په لیدنه کې له هغوی سره له ځنډ پرته د وتلو مسله شریکه کړې ده.

سیمه‌ییزو چارواکو همداراز ویلي، که څوک غواړي په خپله خوښه افغانستان ته ستانه شي؛ نو له خپلو مېنو تر تورخم پورې به ورته د ټرانسپورټ اسانتیاوې هم برابرې شي. د راپورونو پربنسټ؛ شاوخوا ۴۵۰۰ افغانې کورنۍ په کوز دېر کې مېشتې وې؛ خو په وروستیو کې ځینې یې افغانستان ته ستنې شوې دي.

په ورته وخت کې پاکستاني رسنیو ویلي، چې د پښتونخوا ایالتي حکومت د افغان کډوالو د لېږد لپاره د لازیاتو مالي امکاناتو برابرولو غوښتنه هم کړې ده. دا په داسې حال کې ده، چې په وروستیو څو ورځو کې په ټول پاکستان کې د افغان کډوالو د نیولو او ستنولو لړۍ پراخه او چټکه شوې ده.

تازه په لاهور کې ځايي چارواکو ویلي، چې په دغه ښار کې د بې‌اسناده افغان کډوالو د ستنولو لړۍ وروستي پړاو ته رسېدلې ده. له دې سره هم‌مهاله د ځینو هغو افغانانو د نیونې په اړه هم خبرونه ورکړل شوي، چې د اوسېدو قانوني اسناد لري.

تازه طالبانو ویلي، چې همدا پرون څه باندې درې زره ک له بېلابېلو لارو افغانستان ته ستانه شوي دي. د نړۍوالې ټولنې او په ځانګړي ډول د ملګرو ملتونو له غوښتونو سره، سره پاکستان او ایران د افغان کډوالو د ستنولو لړۍ په کمساري ډول چټکه کړې ده.

په دغه جرګه کې په بېلابېلو هېوادونو کې د پښتون ژغورنې غورځنګ استازو، څېړونکو، ټولنیزو فعالانو او د کډوالو استازو ګډون کړی و.

د دغه غورځنګ له لوري په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې د جرګې موخه دا وه چې د پښتنو د سیاسي، انساني او امنیتي بحرانونو په اړه ګډ ژور فکر وشي او یو روښانه ملي دریځ رامنځته شي.

د جرګې په پرېکړه لیک کې لیکل شوي چې د تېرې خېبر ولسي جرګې ټولې پرېکړې په بشپړه توګه تایید شوې او د ټېکساس جرګه اعلان کوي، چې د نړۍ په هر ځای کې د پښتون ژغورنې غورځنګ ټولې څانګې به دغو پرېکړو ته پام کوي.

جرګې د پاکستاني پوځ د عملیاتو، بمباریو او د پښتون مېشتو سیمو د اوسېدونکو پر ضد د تاوتریخوالي سخته غندنه کړې او دا یې «جنګي جرمونه» وبلل. ګډونوالو له نړۍوالې ټولنې، ملګرو ملتونو او د بشري حقونو له بنسټونو وغوښتل، چې د دغو جرمونو پلټنه وکړي او عاملین یې د عدالت مخې ته حاضر کړي.

جرګې د «پي ټي اېم» پر ضد د پاکستان د دولت د بندیزونو او فشارونو مخالفت وکړ او ویې ویل، چې دا غورځنګ یوه سوله‌ییزه، ولسي او غېرمسلح خوځښت دی چې د جبري تښتونو او د بشري حقونو د سرغړونو پر ضد غږ پورته کوي.

جرګې له ټولو افغان ډلو، سیاسي او ټولنیزو حلقو وغوښتل، چې د ملي یووالي او خپلواکۍ لپاره یو موټی شي او د افغانستان د ثبات لپاره د یو ټولګډونه حکومت د جوړېدو ملاتړ او د افغانستان د ملي پخلاینې لپاره دې یوه لویه جرګه راوغوښتل شي.

ګډونوالو ټینګار وکړ، چې په هېواد کې دې د نجونو پر مخ ښوونځي سمدستي پرانیستل شي او د افغانستان درې رنګه ملي بیرغ بېرته رسمي شي.

د طالبانو د کمیسارۍ یوه سرچینه وايي چې له کرښې پورې غاړې د سکینر ماشینونه چېد جګړې پرمهال انتقال شوي وو، د پاکستان له لوري بېرته نصب شول.

د یادې سرچینې په وینا، طالبانو هم د دروازې د پرانیستې تدابیر بشپړ کړي دي، خو تر اوسه د پرانیستلو مشترکه پرېکړه نه ده شوې.

د طالبانو د کمیسارۍ یوه بله سرچینه وايي چې ښايي د شپې تر ناوخته د لویو لاریو پر مخ د تورخم دروازه خلاصه شي.

له دې وړاندې طالبانو د سوداګرۍ پرمخ د سپین بولدک لارې د پرانېستل کېدو خبر ور کړی و، خو وروسته په کندهار کې محلي چارواکو وویل، چې لاره یوازې د تشو کانتینرو پرمخ پرانېستل شوې ده.

د پاکستان او افغانستان تر منځ د ډېورنډ پر کرښه ټولې لارې وروسته له هغې وتړل شوې چې د پاکستان او طالبانو تر منځ جګړې زور واخیست.

اپریدي وویل چې د ۲۰۲۴ کال د فبرورۍ پر۸مه د ایالت د خلکو د رایو پر ضد هڅې شوې وې، خو د پولیسو او بیوروکراسي په همکارۍ د خلکو رایې خوندي شوې.

نوموړي د هغو کارکوونکو ستاینه وکړه چې د خلکو د حق په ساتنه کې یې مرسته کړې.

اپریدي ټینګار وکړ چې د هرې سیاسي ادارې پر اجنډا د عمل مسوولیت د حکومتي ادارو دی او د فساد پر ضد د صفر زغم پالیسي به دوام وکړي.

هغه د مدغم شویو ولسوالیو لپاره د قبایلي طبي کالج او قبایلو د ماډرن علومو پوهنتون د تاسیس اعلان هم وکړ.

د خیبر پښتونخوا اعلی وزیر په حکومتي ادارو کې پر اصلاحاتو ټینګار وکړ او ویې ویل، چې پولیسو ته به ټول ضروري وسایل او بودجه ورکړل شي او د ترهګرۍ پر وړاندې به قوي اقدامات ترسره شي.

نوموړي د پولیسو قربانیو ته درناوی څرګند کړ او د پاکستان له مرکزي حکومت څخه یې وغوښتل چې د ترهګرۍ ضد پیسې او نورې بودجې په وخت ور کړي.

نوموړي ټینګار وکړ چې پولیسو ته به اجازه ورنه کړل شي چې د سیاسي غچ اخېستنې لپاره ایف‌ای ار ثبت کړي او په زندانونو کې به هېڅ ډول تشدد ونه شي.

په پېښور کې د لیډي ریډډنګ، خیبر ټیچنګ، حیات اباد مېډکل او نورو روغتونونو مسولینو ویلي، چې د تورخم دروازې له تړل کېدو وړاندې په یادو روغتونونو کې هره ورځ له ۱۰۰۰ څخه ډېرو افغان ناروغانو مراجعه کوله.

روغتیا پالان وايي، د تېرې اوونۍ راهیسې اوس د پېښور په خصوصي او دولتي روغتونو کې د افغان ناروغانو شمېر صفر ته رسیدلی دی.

روغتیا پالان زیاتوي، تر دې وړاندې د پېښور په روغتونونو کې افغان ناروغانو د زړه، سرطان، پښتورګو او هډکو ناروغیو په برخه کې درملنه کوله، خو د تورخم دروازې په بندیدو سره پاکستان ته د افغان ناروغانو ورتګ باندې په بشپړ ډول بندیز لګول شوی دی.

د طالبانو او پاکستان ترمنځ د یوې اوونۍ شخړو وروسته د افغانستان او پاکستان ترمنځ هر ډول تګ راتګ باندې بندیز لګول شوی، خو وړاندې تردې د کابل د ننګرهار، کنړ، لغمان او ګڼو نورو ختیځو ولایتونو اوسیدونکي د درمنلې لپاره پېښور ته تلل.

پر همدغه مهال په پېښور کې د هوټلونو مسولینو، د درملو کارباریانو، موټرچلوونکو د افغانستان انټرنشنل خبریال ته ویلي، چې د تورخم دروازې بندیدو سره یې کاروبارونه اغېزمن شوي دي.