د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنټ، قطر ته د سفر تر پای وروسته په یوې مفصلي بیانیې کې ویلي، چې په افغانستان کې د بشري حقونو وضعیت د اندېښنې وړ دی او نړۍواله ټولنه باید افغانان یوازې پرېنږدي.
بېنېټ په خپل دغه څلور ورځني سفر کې چې د ډسمبر له لومړۍ تر څلورمې و، د قطر د بهرنيو چارو د وزیر له ځانګړي استازي، د ملي بشري حقونو کمېسیون له ریيسې، «ایجوکېشن ابوو ال» بنسټ، د قطر پراختیایي صندوق، د افغانستان- امریکایي پوهنتون له افغان زدهکوونکو او کارکوونکو، افغان فعالانو او په دوحه کې مېشتو هغو نړۍوالو استازو سره لیدلي چې له افغانستان سره د اړیکو د سمبالولو مسوولیت لري.
هغه په خپل بیان کې چې د جمعې په ورځ (د لیندۍ۱۴مه) یې خپور کړی، د زدهکړو، روغتیا، اقتصادي پیاوړتیا، بشري مرستو او د بېوزلۍ د کمولو په برخو کې د قطر حکومت له مرستو څخه مننه کړې او زیاته کړې یې ده، چې قطر کولی شي په افغانستان کې یوې ټولګډونې سولې ته لاره هواره کړي. «هغه سوله چې د نړۍوالو بشري حقونو له اصولو سره په بشپړه توګه سمون ولري.»
هغه وویل: «زه د قطر حکومت هغه هڅې هم ستایم او هڅوم یې چې په افغانستان کې د جنسیتي برابریو ملاتړ کوي او د طالبانو له چارواکو سره خپلې اندېښنې شریکوي، څو دوی خپلې تګلارې بدلې او نړۍوال بشري حقونه رعایت کړي.»
هغه وایي، په دوحه کې یې له مېشتو نړۍوالو استازو سره د افغانستان د بشري حقونو د بېلابېلو اړخونو په اړه رغنده بحثونه کړي او له دوی یې غوښتي چې له طالبانو سره په خپلو اړیکو کې دې پر اصولو ولاړ ودرېږي، تل دې د بشري حقونو د درناوي غوښتنه وکړي، د افغانانو د بېلابېلو قشرونو په ځانګړي ډول د ښځو او د بشري حقونو د نقض د قربانیانو غږونو ته دې ځواب ووايي او حساب ورکول دې مطالبه کړي، ځکه یوازې په دې لاره افغانستان کولی شي یو باثباته، ټولشموله او له خپلو ګاونډیانو سره سولهییز هېواد واوسي.
بېنېټ دا سفر «د جنسیت پر بنسټ د تاوتریخوالي پر ضد د ۱۶ ورځني کمپاین» پر مهال کړی دی. په بیانیه کې هغه ویلي، چې په نړۍ کې تر نور ډېر افغانستان دغه کمپاین ته اړتیا لري، ځکه چې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې ښځې او نجونې له خپلو لومړنیو حقونو بېبرخې شوې دي، له زدهکړو او کار څخه منع شوي، روغتیايي خدمتونو ته یې لاسرسی محدود شوی او له عدالت څخه محرومې پاتې دي.
هغه ویلي، چې د یاد کمپاین په دوران کې کابل کې د یوې تازه واده شوې نجلۍ د مړینې خبر سخت اندېښمن کړی دی. د هغه په وینا دا ډول پېښې باید ژر او په خپلواکه توګه وڅېړل شي.
هغه همدا راز دا هم یاده کړې، چې د همدې سفر پر مهال خبر شو چې د طالبانو «سترې محکمې» په خوست کې یو کس په یوه سپورټي لوبغالي کې د قتل په تور اعدام کړ. هغه وویل: «زه د وژل شوي کس له کورنۍ سره خواخوږي څرګندوم، هغوی د نړۍوالو معیارونو مطابق عدالت ته اړتیا لري.»
بېنېټ په خپلې بیانیه کې دا هم ویلي، چې سږ کال له پاکستان او ایران څخه تر ۲،۷ میلیونه ډېر افغانان په زور ستانه کړای شوي، چې پهکې ښځې، ماشومان او بې وسه کورنۍ هم شاملې دي. هغه د اسلاماباد په یوه پارک کې د نیول شویو او شړل شویو افغان ښځو قضیه د ځانګړې اندېښنې وړ یاده کړه.
بېنېټ له کوربه هېوادونو وغوښتل هغه افغانان چې له خطر سره مخ دي هغه دې په زوره له نه شړي.
هغه وویل چې لویدیځ هېوادونه د افغانانو د بیا مېشتېدو اړوند چارې کموي او دغه حالت زرګونه افغانان له ناڅرګند او خطرناک وضعیت سره مخ کړي دي. د هغه په وینا، د امریکا له لوري د افغانانو د کډوالۍ بهیر بندول او د جرمني له خوا د مالي بدیل وړاندیز هم د اندېښنې وړ دي.
