مولوي کبیر: ځینې هېوادونه د طالبانو د انزوا هڅې کوې خو دوی خپله د انزوا لوري ته روان دي

ښاغلي بارکزي ټینګار کړی، هغه ادعاوې او خبرونه چې د «ځانګړو ساحو د نومونو د بدلون» په نوم خپاره شوي، بې‌بنسټه دي. د هغه په وینا؛ هغه انځورونه چې په رسنیو او خواله رسنیو کې خپاره شوي، جعلي دي او له واقعیت سره هیڅ تړاو نه‌لري.

‌ورته مهال د طالبانو ویاند ذبیح‌الله مجاهد هم دغه ادعاوې رد کړې او ویلي یې دي، چې د کابل د سړکونو او سیمو د نومونو د بدلون په اړه خپاره شوي راپورونه ناسم دي او حقیقت نه‌لري.

طالبانو تر دې وړاندې د هوايي ډګرونو په ګډون د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې د ځینو سیمو نومونه بدل کړي دي. تر دې وړاندې د طالبانو د سیمو د نوم اېښودنې کمېسیون ویلي و، د ټولو هغو سړکونو نومونه چې د قومي او شخصي سلیقو له مخې اېښودل شوي؛ په تاریخي او یا به په خپلو تېرو پخوانیو نومونو واړول شي.

د ورکړل شویو معلوماتو له مخې؛ د ۲۰۲۴-۲۰۲۵ مالي کال په لومړۍ نیمایي کې د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګري ۱.۲۶ مېلیارد ډالره وه، چې د ۲۰۲۵-۲۰۲۶ مالي کال په ورته موده کې ۵۹۴ مېلیونه ډالرو ته راټیټه شوې ده.

یادې ورځپاڼې لیکلي، چې د پاکستان او طالبانو ترمنځ د ۲۰۲۵کال د اکتوبر په ۱۱مه نېټه تر شخړو وروسته پاکستان له افغانستان سره اته سرحدي لارې وتړلې. راپورونه ښيي، چې د پاکستان صادرونکي هره میاشت شاوخوا ۱۷۷ مېلیون ډالره د سرحدي دروازو د تړلو له امله زیان ګالي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویلي، تر هغو پورې به سرحدي لارې تړلې پاتې وي؛ څو طالبان د وسله‌والو ډلو د بریدونو د مخنیوي او د تحریک طالبان پاکستان «ټي‌ټي‌پي» پر ضد د باور وړ لیکلي ضمانتونه وړاندې نه‌کړي.

د یاد وزارت ویاند عبدالسلام جواد په خبره؛ په راتلونکو کلونو کې به پانګه‌والو او صنعت کارانو ته د پانګونې په برخه کې لازم فرصتونه برابر کړي. طالبان دغه څرګندونې داسې مهال کوي، چې په افغانستان کې ورځ تر بلې کاري فرصتونه کمېږي او د خلکو اقتصادي وضعیت هم تر پخوا خراب شوی دی.

د ملګرو ملتونو په ګډون یوشمېر نړۍوالو سازمونونو اندېښنه څرګنده کړې، چې په افغانستان کې خلک له سختې بې‌وزلۍ، بې‌روزګارۍ او له بشري ناورین سره مخ دي. خو طالبان بیا برعکس په هېواد کې د اقتصادي ودې ادعاوې کوي او په خپلو تبلیغاتو کې ښکاره کوي، چې ګوندي هره ورځ نوي کاري فرصتونه برابروي.

د کارپوهانو په وینا؛ د طالبانو ډېری څرګندونې یوازې تبلیغاتي بڼه لري او په عملي توګه دغه ډله خلکو ته د ښه ژوند برابرولو او کاري فرصتونو په رامنځته کولو کې پاتې راغلې ده.

د دوی په وینا؛ د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې ښځې له زده‌کړو، کار، بیان ازادۍ، په ټولنه کې له ګډون او د خپل ژوند په اړه له پرېکړو بې‌برخې شوې دي. دغه غورځنګ د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې دغه نابرابرۍ نه یوازې دا چې د ښځو ژوند اغېزمن کړی؛ بلکې د هغوی د ماشومانو او د هېواد راتلونکی هم له جدي ګواښ سره مخ کوي.

په خبرپاڼه کې راغلي:« ښځې او نارینه برابر پیدا شوي او هېڅ حکومت یا ډله حق نه‌لري، چې دغه برابري تر پښو لاندې کړي». د خبرپاڼې په وروستۍ برخه کې راغلي، افغان ښځې حق لري چې د خپل ځان او هېواد د برخلیک په ټاکلو کې فعاله ونډه ولري او د ازاد، برابر او باعزته ژوند حق باید ترې وانه‌ خیستل شي.

یاد غورځنګ دارنګه له نړۍوالو بنسټونو په افغانستان کې د ښځو د اساسي حقونو د تضمین غوښتنه کړې ده.

د دغه کمېسیون د راپور له مخې؛ دغه کډوال د ننګرهار د تورخم، د کندهار د سپین بولدک، د هرات د اسلام‌کلا او د نیمروز د ورېښمو پله له لارې ستانه شوي دي. راپور زیاتوي، د یادو کورنیو له ډلې ۵۳۸ د تورخم له لارې، ۵۸کورنۍ د سپین بولدک له لارې، ۱۶کورنۍ د اسلام‌کلا له لارې او ۱۰کورنۍ د ورېښمو پله له لارې افغانستان ته ستنې شوې دي.

له بل پلوه د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت خبر ورکړی، چې په تېرې لېندۍ میاشت کې له ایران، ترکیې او پاکستان نه ۲۴۱زره او ۷۸۰ کډوال افغانستان ته ستانه شوي دي.

د دغه وزارت له‌خوا په درېیو جلا خپرو شویو خبرپاڼو کې راغلي، چې له دې ډلې له ایران نه ۱۰۶زره او ۴۰۳ کډوال، له ترکیې ۱۶۸۸ او له پاکستان نه ۱۳۳زره او ۶۸۹ کډوال بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.