د طالبانو ویاند ذبیــح الله مــجاهد وایي چې دا مهال په افغانستان کې شاوخوا دوهنیم میلیونه زدهکوونکي په دیني او له ۱۲ میلیونو ډېر زدهکوونکي په عصري زدهکړو بوخت دي. مجاهد ویلي دي، چې عالمان باید د شرعي احکامو د پلېکېدو پر وخت له نرمښت کار واخلي.
د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد دا څرګندونې د کندهار «جهادیه مدرسې» په فراغتغونډه کې کړې دي.
مجاهد دا هم ویلي چې که د خلکو اصلاح په نېکه طریقه سره وي، هم ټولنې او هم خلکو ته خیر رسېږي ځکه په وینا یې د افغانستان خلکو همېشه د عالمانو خبرو ته غوږ اېښی او د دوی لارښوونې یې په خپل ژوند کې عملي کړې دي.
مجاهد د عصري او دیني علومو زده کوونکو شمېر په اړه ډېر معلومات نه دي ورکړي، چې د کومو رسمي ادارو معلومات دي.
د طالبانو بیا ځلي واک ته رسېدو او پالیسیو له امله له عصري علومو سره د یو شمېر خلکو لېوالتیا کمه شوې او د زیاتو مدرسو په جوړېدو سره د ددیني زده کړو د زده کوونکو شمېر ډېر شوی دی.
له دې وړاندې د طالبانو د پوهنې وزارت سرپرست حبیبالله اغا ویلي و، چې پر دیني زدهکړو سربېره د ټولنې د پرمختګ لپاره عصري علوم ضروري او مهم دي.
دا په داسې حال کې ده چې پر طالبانو تل له دې کبله نیوکې کېږي چې په افغانستان کې یې د عصري علومو ودې ته چندان پام نه دی کړی. همداراز دغې ډلې له شاوخوا څلورو کلونو راهیسې تر شپږم ټولګې پورته افغان نجونې د ښوونځي او پوهنتون له زدهکړو محرومې کړې دي.
د تېر کال د اکتوبر پر ۱۲مه د طالبانو او پاکستاني ځواکونو ترمنځ له نښتو وروسته په افغانستان کې د پاکستاني محصلانو تر څنګ په لوی شمېر سوداګر، کارګر او موټرچلوونکي بند پاتې دي.
یادو محصلانو تېره ورځ افغانستان انټرنشنل ته ویلي وو، چې طالبانو دوی ته پر تورخم د اوښتلو اجازه ور کړې ده.
خو نن په تورخم کې د پاکستان د امیګریشن سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د جنورۍ د ۱۲مې او ۱۳ مې نېټې په لړ کې هغو ۲۸ پاکستاني محصلانو ته چې په افغانستان کې بند پاتې وو، پر تورخم د اوښتلو اجازه ورکړل شوې ده.
یادو محصلانو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د تورخم لارې تړل کېدو ددوی د زده کړو بهیر اغیزمن کړی دی.
پر تورخم اوښتو۲۸ پاکستاني محصلانو د افغانستان په بېلابېلو پوهنتونونو کې په طب، انجینرۍ او نورو تعلیمي څانګو کې زدهکړې کولې.
دغو محصلانو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د لارو تړل کېدو نه یوازې د هغوی زدهکړې اغېزمنې کړې، بلکې د استوګنې، خوراک او مالي ستونزو سره یې هم مخ کړي وو.
د یادو محصلانو کورنیو د لنډ مهال لپاره د تورخم دروازې پرانیستل مثبت ګام وباله، خو ټینګار یې وکړ چې تورخم دې دایمي پرانیستل شي، چې نور بند پاتې محصلان او عام وګړي هم خپلو کورونو ته ستانه شي.
محصلانو وویل چې تمه ده سبا هم د افغانستان له بېلابېلو ولایتونو د پاکستاني محصلانو یوه لویه ډله پر تورخم واوړي.
د محصلانو کورنیو د پاکستان له حکومت او اړوندو ادارو وغوښتل چې افغانستان ته د تعلیمي موخو لپاره تلونکو محصلانو لپاره ځانګړي ترتیبات ونیسي، څو په راتلونکي کې له ورته ستونزو سره مخ نه شي. دوی وویل، د لارو تړل کېدو نه یوازې محصلان بلکې عام وګړي او ناروغان هم له جدي ستونزو سره مخ کړي دي.
تورخم بندر له تېرو دریو میاشتو راهیسې د سوداګرۍ پرم ختړلی ، چې له امله یې د دواړو هېوادونو خلک، سوداګر او په ځانګړي ډول محصلان له جدي ستونزو سره مخ وو.