طالبانو په هرات کې د تکواندو یوه ښځینه روزونکې نیولې ده

په افغانستان کې د خوړو نړۍوال پروګرام مشر جان ایلیف ویلي، چې د افغانستان په لرو پرتو سیمو کې د سختې واورې له امله د تګ راتګ لپاره د لارو په بشپړ ډول تړل کېدو دمخه باید د اړمنو کورنیو لپاره د خوراکي توکو رسولو ډاډ ترلاسه شي.

هغه وويل: «موږ کولای شو د ماشومانو د خوارځواکۍ مخه ونیسو، هغه پدیده چې معمولا په دغه موده کې خپل اوج ته رسېږي». د خوړو نړۍوال پروګرام تر دې وړاندې ویلي و، چې افغانستان د ماشومانو د سختې خوارځواکۍ له پلوه په نړۍ کې څلورم ځای لري.

یاد سازمان تر دې دمخه هم ویلي و، چې په افغانستان کې په هرو درېیو کسانو کې یو یې له لوږې سره مخ دی. د دغه سازمان د شمېرو له مخې؛ اوس‌مهال په افغانستان کې شاوخوا پنځه مېلیونه مېندې او ماشومان په خوارځواکۍ اخته دي او دغه ناورین مخ په پراخېدو دی.

سربېره پر دې د خوړو نړۍوال پروګرام خبرداری ورکړی، چې د ژمي په رارسېدو له ۱۷ مېلیونو څخه ډېر افغانان د خوړو له سخت کمښت سره مخ دي؛ هغه ناورین چې له سختې خوارځواکۍ سره مل دی.

د خوړو نړۍوال پروګرام مشر په افغانستان کې پرله پسې جګړو، وچکالۍ او زلزلو ته په اشارې سره وویل، چې هېواد اوس‌مهال په یوه حساس پړاو کې دی. جان ایلیف په دې باور دی، چې په افغانستان کې بنسټیز او تلپاتې بدلون د خوړو نړۍوال پروګرام په اوږدمهاله پانګونې پورې اړه لري؛ هغه پانګونه چې نه یوازې د لوږې او خوارځواکۍ مخه نیسي؛ بلکې د ټولنو په بیارغونې او دوامداره ثبات کې هم مرسته کولای شي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ (د مرغومي ۲۲مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، په دې کې شاوخوا ۸ زره د زده‌کوونکو او ۲۵۰۰ ځانګړې مسلکي ویزې هم شاملې دي او د دغو کسانو ویزې ځکه لغو شوي چې جرمي مخینه یې درلوده. دغه وزارت ویلي: «موږ به د دغو مجرم کسانو اېستلو ته دوام ورکړو، څو امریکا خوندي وساتو».

د امریکايي رسنیو د راپور له‌مخې، ډونالډ ټرمپ له بیا ځلي ولسمشر کېدو سره سم، د بهرنیو وګړو د ویزو د جدي ارزونې او همداراز د ناقانونه او مجرم کډوالو د اېستنې امر وکړ او په دې سره دغه شمېر د امریکا په تاریخ کې د تر ټولو لوړې کچې ښکارندويي کوي.

د امریکا د مخکیني ولسمشر جو بایډن د حکومت په وروستي کال (۲۰۲۴) کې یوازې ۴۰ زره ویزې لغوه شوې وې.

د فاکس‌نیوز د راپور له‌مخې، په دغو لغو شویو ویزو کې ډېری یې هغه سوداګر او سیلانیان دي چې له قانوني مودې ډېر په امریکا کې پاتې شوي وو.

د تېر کال په اګسټ میاشت کې ډونالډ ټرمپ اعلان وکړ، چې په دغه هېواد کې د ټولو شاوخوا ۵۵ میلیونه بهرنيو وګړو چې د امریکا معتبرې ویزې هم لري، له سره ارزونه وکړي.

د یادونې وړ ده، چې په امریکا کې د یوه افغان له لوري پر امریکايي سرتېرو له ډزو وروسته امریکا ته په تمه د تلوونکو افغانانو چارې هم ټکنۍ شوې دي او د کډوالۍ ځينې پروسس چارې په ټپه ودرېدې او همداراز هلته ځينې افغانان هم د اېستنې له ګواښ سره مخ دي.

د دغه کمېسیون دارلانشاء د دوشنبې په ماخوستن (د مرغومي ۲۲مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره وايي، د تورخم له لارې ۱۰۷ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۵۹۳ تنه کېږي، د هلمند د بهرامچې له لارې ۹۴ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۵۶۴ تنه کېږي، د کندهار د سپین بولدک له لارې ۴۹ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۲۴۰تنه کېږي، د نیمروز د ورېښمو له لارې ۲۰ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۶۶ تنه کېږي او ۵۱۰ نور مساپر او همداراز د هرات د اسلام‌کلا له لارې ۱۱ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۳۶ تنه کېږي هېواد ته په جبري توګه را اړول شوي دي.

د خبرپاڼې له‌مخې، له کابل څخه ۹۰ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۵۰۱ تنه کېږي خپلو ولایتونو ته لېږدول شوي دي.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې ځينو دغو راستنو شویو کورنیو ته د کرایو له ورکړې او د روغتیايي خدماتو له وړاندې کېدو سربېره یو شمېر کورنیو ته پخه ډوډۍ، یوه اندازه نغدي مرستې او سیمکارټونه هم ورکړل شوي دي.

په دې وروستیو کې له ګاونډیو هېوادونو د افغانانو د جبري اېستنې زور اخیستی او په پاکستان او ایران کې مېشت افغانان د ځايي پولیسو له ناوړه چلند څخه شکایت لري او له اړوندو نړۍوالو بنسټونو غواړي، چې پر کوربه هېوادونو فشارونه زیات کړي، څو د نړۍوالو قوانینو او اصولو له‌مخې له کډوالو سره چلند وکړي.

د یادونې وړ ده، چې د روانې اوونۍ په سر کې د بښنې نړۍوال سازمان د پاکستان لومړي وزیر ته په یوه استول شوي لیک کې په دغه هېواد کې د افغان کډوالو د ناقانونه نیولو، ځورولو او اېستلو په اړه اندېښنه څرګنده کړې او همداراز یې له پاکستان څخه غوښتي چې د افغان کډوالو د ځوورولو لړۍ نوره ودروي.

د سیالیو پر مهال پهلوانانو هڅه کوله، چې د خپلو مهارتونو او وړتیاوو په نندارې کولو سره بریا خپله کړي او غوره کسانو وکولای شول بېلابېل مقامونه هم ترلاسه کړي.

د سیالیو لوبڅار په وروستۍ نېمه کې پهلوان صدرالحق لومړی، پهلوان رامین دویم او پهلوان صفت درېیم ګټونکي اعلان کړل.

یادو کسانو د اړوندو ادارو له لوري جایزې هم تر لاسه کړې.

د طالبانو تر واک لاندې د افغاني سرې میاشتې ټولنې د دوشنبې په ورځ (د مرغومي ۲۲مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، د دغې ټولنې له لوري د کونړ په نورګل ولسوالۍ کې له ۹۴۰او د سمنګان په مرکز ایبک کې له ۶۵۰زلزله‌ځپلو کورنیو سره له سړې هوا څخه د ځان د ښې ساتنې په موخه د بېلابېلو ژمنیو جامو مرسته وشوه.

د خبرپاڼې له‌مخې، په دې لړ کې هرې کورنۍ ته د ماشومانو، نارینه او ښځینه وو جمپرونه، بنیانونه، دستکشې، جورابې، څادرونه، بوټان او یو شمېر نور د اړتیا وړ جامې ورکړل شوي دي.

د یادونې وړ ده، چې همدا څو میاشتې مخکې په کونړ او سمنګان ولایتونو کې زورورو زلزلو له مرګ‌ژوبلې سربېره یو زیات شمېر کورنۍ بې‌کوره کړل او په دې سړه هوا کې له ډېرو ستونزو سره مخ دي.

دغه کورنۍ له سرپناه سربېره د خوراکي توکو غوښتنه لري، ځکه په یادو زلزلو کې یې ټوله غله دانه هم تر خاورو لاندې شوې او ځینې یې دمګړی سهار او بېګاه ته حک حیران دي.