طالبانو په کندهار کې د رېګو سیمو ته د خلکو پر ورتګ بندیز لګولی

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت نن سې شنبه، د مرغومي پر ۲۳مه په اېکس کې لیکلي، چې د یاد وزارت عامې روغتیا وزارت د روغتیایي خدمتونو وړاندې کولو مرستیال عبدالولي حقاني او مل پلاوي قطر کې د بشري روغتیايي همکاریو او کتلوي معافیت لوړولو په تړاو جوړه شوې نړیواله ناسته کې ګډون وکړ.

دغه ناسته د روغتیايي شریکانو، نړیوالو بنسټونو او مرسته‌ کوونکو هېوادونو ترمنځ د همغږۍ او ګډو هڅو پیاوړتیا په موخه جوړه شوې ده.

د طالبانو په خبرپاڼه کې راغلي، چې ددې ډلې د پلاوي د ګډون اساسي موخه د روغتیا په برخه کې د نړیوالو مرستو بهیر د لومړیتوبونو، روغتیا ملي پالیسۍ او د افغانستان روغتیايي سیستم د اړتیاوو سره سم منظمول او همغږي کول و، څو مرستې اغېزناکې، شفافې او دوامدارې شي.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت مرستیال له نړیوالو مرستندویانو وغوښتل، چې د افغانستان د روغتیايي سکتور لپاره خپله مالي او تخنیکي همکاري نوره هم پراخه کړي.

طالبان د افغانستان روغتیا سکتور په اړه په داسې حال کې اندېښنې څرګندوي، چې دې ډلې په هېواد کې د ښځینه نرسانو او ډاکترانو د کار او ټولنیزې او تدریسي برخې محدودې کړې دي.

د وزارت په خپره شوې اعلامیه کې ویل شوي چې دا پرېکړه د پاکستان د فدرالي عوایدو بورډ د یو ځانګړی معافیت تر تصویب وروسته شوې ده. ددې معافیت موخه د بند پاتې ټرانزیټي مالونو د تصفیې او د هغوی د لېږد بهیر اسانه کول ښودل شوي دي.

تر اوسه طالبانو په دې اړه څه نه دي ویلي.

دا په داسې حال کې ده، چې له دریو میاشتو راهیسې پر ډیورنډ کرښه تر سختو نښتو وروسته له پاکستان سره د افغانستان ټولې لارې تړل شوې دي او د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګري هم په ټپه ولاړه ده.

د طالبانو د هرات ولایت مقام رسنیز دفتر د سې شنبې په ورځ د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي چې اسلام جار دغه څرګندونې د هرات د ولایت مقام د مطبوعاتي دفتر له لوري د «اسلامي ټولنې پر وړاندې د رسنیو رول» تر سرلیک لاندې درې ورځني علمي او فرهنګي سمینار کې کړې دي.

نوموړي همدارنګه ټینګار کړی چې خبریالان دې د محتوا د تولید او د فکري روزنې په بهیر کې له علماوو او د پوهنتون له استادانو څخه ګټه واخلي او د صداقت، امانتدارۍ او ټولنیزې مسوولیت‌پذیرۍ په رعایت سره دې د حقایقو بیان ته دوام ورکړي.

دا په داسې حال کې ده چې تر دې مخکې د افغانستان د خبریالانو مرکز ویلي و، په ۲۰۲۵ کال کې یې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغانستان کې له خبریالانو سره د تاوتریخوالي او د رسنیو ازادۍ د سلب لږترلږه ۲۰۵ پېښې ثبت کړې دي.

دغه مرکز په خپل کلني رپوټ کې ویلي و، چې د تېر کال پرتله دغه پېښې نږدې درېیمه برخه ډېرې شوې دي.

د افغانستان خبریالانو مرکز په وینا، په ۲۰۲۵ کال کې په افغانستان کې دوه د رسنیو کارکوونکي وژل شوي، درې ټپیان شوي او همدا راز د ۱۶۶ خبریالانو د ګواښل کېدو او ۳۴ نورو د نیول کېدو خبر ورکړ شوی دی.

د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلوېزیون د خبر له مخې، ددې ډلې د جوزجان والي عبدالله سرحدي د ترکیې له دولت څخه مننه کړې او هیله یې څرګنده کړې چې ترکیه دې له افغانستان سره د روغتیا په برخه کې هم خپلې همکارۍ دوامدارې وساتي.

تر اوسه پورې د ترکیې سفارت د طالبانو ددې ادعا په اړه کومه اعلامیه نه ده خپره کړې.

که څه هم ترکیه له طالبان سره نژدې اړیکې پالي او په دغه هېواد کې د افغانستان سیاسي استازولی ددې ډلې په واک کې ده، خو تروسه دا ډله په رسمیت نه پېژني.

د طالبانو له بیا ځلي واکمنېدو سره د سرک غاړې ماینونو او په ځانګړي توګه په زېړو بوشکو کې ځای پر ځای شويو ماینونو راپورونه کم ورکول کېږي.

طالبانو ددې پیښې په اړه نور جزییات نه دي ورکړي، چې دا ماینونه کومې ډلې ځای پر ځای کړي ول.

طالبانو له ۲۰۰۱ تر ۲۰۲۱ کال پورې د جمهوري نظام او بهرنیو ځواکونو پر وړاندې په لاس له جوړو شویو بوشکه‌يي ماینونو ډېره استفاده کوله او اوس د ماین پاکۍ موسسې تر ډېره د دغو بوشکه‌يي (زېړو بوشکو) ماینونو پر موندلو او شنډولو بوخت دي.

طالبانو په یاده شل کلنه دوره کې د جمهوري نظام او بهرنیو ځواکونو د تاسیساتو د ورانولو او همداراز د نظامي کاروانونو د ډب کولو په موخه په لاس جوړو شویو بوشکه‌يي ماینونو څخه ډېره استفاده کوله او لا هم د هېواد په هره سیمه کې دغه ماینونه پاتې دي او کله نا کله د سیمې خلک یې قربانیان وي.

د راپورونو له‌مخې، د ماین پاکۍ موسسې هم په ډېرو لوړو قراردادونو سره د طالبانو دغه د ژېړو بوشکو ماینونه کشف او شنډوي.

له دې وړاندې هم د طالبانو له پېښو سره د مبارزې د چمتووالي ادارې ویلي و، چې د ماین پاکۍ له یوې موسسې سره یې په همکارۍ د میدان وردګو په جلریز ولسوالۍ کې ۸ بوشکه‌يي ماینونه کشف او شنډ کړي دي.