د طالبانو د پنجشېر والي وايي چې دوی ته اسلامیت او افغانیت مهم دی

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت ویاند حبیب غفران ویلي چې د اطلاعاتو او کلتور وزارت د ګرځندوی، مالي او اداري چارو مرستیال مولوي قدرت الله جمال په کابل کې د چین سفیر سره د چارشنبې په ورځ د لا ډېرې همغږۍ او د ګرځندوی او فرهنګي برخو د پياوړتیا په موخه لیدلي دي.

په دې لیدنه کې جمال د چین له سفیر څخه غوښتي، چې د ګرځندوی سکتور پیاوړتیا، د هوټلدارۍ او توریزم انستیتیوت د محصلانو د ظرفیت لوړولو، د ویزو په برخه کې د اسانتیاوو او د ګرځندوی بازارموندنې او پانګونې برخو کې خپلې تجربې شريکې او پوره همکاري وکړي.

دغه راز جمال د وریښمو لارې په اړه خبرې کړې دي او د دواړو هېوادونو ترمنځ د لرغونو اثارو د نندارتونونو جوړولو او د لرغونې اثارو د څیړلو په موخه یې د مسلکي کسانو د رابللو غوښتنه کړې ده.

په ناسته کې د چین سفیر ژاو شینګ پر دوامداره اړیکو ټینګار کړی او زیاته کړې یې ده چې د فرهنګي او سیاحتي اړیکو د پیاوړتیا په موخه دوه اړخیزې همکارۍ اړینې دي.

دا په داسې حال کې ده چې چين د لوګر د عینک د مسوکان په برخه کې د لرغونو اثارو د سپړنې په برخه کې له ستونزو سره مخ دی او له دې وړاندې چینايي چارواکو ویلي و، چې ددوی یوه مسلکي ډله به د کان شاوخوا سیمې وڅیړي.

د هرات د سوداګرۍ او پانګونې خونې مسوولانو په وینا، دغه بوټي هند، د منځني ختیځ هېوادونو، هسپانیا، هالنډ، روسیې او یو شمېر نورو هېوادونو ته صادر شوي دي.

ځینې سوداګر وایي چې شاوخوا ۸۰ سلنه دغه طبي بوټي له هرات او نورو ولایتونو څخه ترلاسه کیږي، خو یو شمېر نور بوټي له هند او په لږه اندازه له ایران څخه واردوي.

په دغو طبي بوټو کې د زرشک لرګی، شیرین بیان، ځیره، الویرا، ادرک، دارچین او نور طبي بوټي شامل دي چې سږ کال د اسلام کلا او تورغونډۍ له لارې نورو هېوادونو ته صادر شوي دي.

د طالبانو مالیې وزارت د چارشنبې په ورځ، د مرغومي پر ۲۵مه وویل، چې د طالبانو د مشر هبت الله په لارښوونه، یاد وزارت ته دنده ورکړل شوې چې د پخواني حکومت له وخته پاتې مالي مکلفیتونه په قانوني، منظم او پړاویز ډول تثبیت او تصفیه کړي.

یاد وزارت وايي، چې د دې هدف لپاره د بودجوي واحدونو په کچه ځانګړې کمېټې جوړې شوې چې د ادعا شویو پورونو اسناد وڅېړي، تثبیت یې کړي او د عمومي بودجې له لارې مستحقو اشخاصو او شرکتونو ته د هغوی پورونه ورکړل شي.

وزارت د ورکړل شویو پورونو ټولټال ١٧ زره قراردادونو یادونه کړې، چې ټولې پاتې پیسې یې ۳۴ میلیارده افغانۍ کیږي.

د طالبانو د مالیې وزارت چارواکي وايي، چې تر اوسه پورې ۳۳ میلیارده افغانۍ ورکړل شوې او یوازې یو میلیارد افغانۍ پاتې دي.

یاد وزارت پر ټولو هغو حکمي او حقیقي اشخاص چې پخوانی حکومت یې پوروړی پاتې شوی، غږ کړی، چې خپل اړین اسناد د غوښتنلیک له لارې له اړوندې کمېټې سره شریک کړي او له تثبیت وروسته به یې پاتې پورونه د ۱۴۰۴ لمریز مالي کال په ترڅ کې د نافذه کړنلارې له مخې ورکړل شي.

د ۱۴۰۲ کال په سلواغه کې د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد اعلان وکړ، چې د خلکو ۱۸۰ میلیارده افغانۍ پورونه، تامینات او مالي ضمانتونه پر تېر حکومت پاتې دي، چې طالبان یې ورکوي.

د طالبانو د مالیې وزارت د همدغه کال په مرغومي کې وویل، چې ددې ډلې د ریاست الوزار د حکم له مخې د هغو قراردادي شرکتونو او اشخاصو پورونه ور کوي چې واک ته د طالبانو تر رسیدو مخکې، پر پخوانیو دولتي ادارو پاتې دي.

د طالبانو مالیې وزارت په وینا، د طالبانو له واک ته رسېدو وړاندې د ډیر شمیر پروژو چارې په مختلفو تدارکاتي پروسو کې نیمګړې پاتې وې، د قراردادي شرکتونو حقوق نه وو ورکړل شوي او د ځینو کارکوونکو معاشونه او د برېښنا پورونه هم نه وو اجرا شوي.

د افغانستان د تېر جمهوریت پر مهال، د یو شمیر قراردادي شرکتونو او هغه کسانو پیسې چې خپلې ځمکې یې بهرنیو ځواکونو ته د پوځي اډو د جوړولو لپاره ورکړې وې، د بهرنیو ځواکونو له خوا نه وې ورکړل شوې، خو طالبانو د پورونو د ادا کولو لپاره ځانګړې کمېټه ټاکلې، چې یوازې د تثبیت پرمهال پخواني پورونه ور کوي.

د ترکیې بهرنیو چارو وزارت د افغانستان انټرنشنل پوښتنې ته په ځواب کې څرګنده کړې چې انقره له افغانستان او پاکستان سره تاریخي اړیکې لري او هڅه کوي دا اړیکې وساتي.

دغه وزارت په غیر مستقیم ډول هغه راپورونه رد کړل چې ګواکې ترکیې د اوربند د منځګړتوب له پروسې لاس اخیستی دی.

تر دې مخکې ځینو رسنیوخبر ورکړی و چې ترکیې له څو پړاوه خبرو اترو وروسته د پرمختګ د نشتوالي له امله له منځګړتوب لاس اخیستی دی.

د ترکیې د بهرنیو چارو وزارت یادونه وکړه چې انقرې په تېرو کلونو کې هم د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ناستو کوربه توب کړی او په ځانګړي ډول یې د ۲۰۰۷ او ۲۰۱۴ کلونو ناستو ته اشاره وکړه.

وزارت وویل چې دوی خوښ دي چې اوربند لا هم د دواړو خواوو ترمنځ پلی دی.

د طالبانو او پاکستان ترمنځ د اکتوبر له ۱۲مې راهیسې اړیکې ترینګلې دي او د قطر، ترکیې او سعودی عربستان په منځګړتوب یې د استازو ترمنځ څو ناستې شوې دي، خو د دواړو خواوو ترمنځ د اړیکو کنګل لا نه دی مات شوی او ټولې سوداګریزې لارې هم له څو میاشتو راهیسې د موټرو او خلکو د تګ راتګ پرمخ تړلې دي.

پاکستان د طالبانو اداره د پاکستاني وسله والو ډلو په ملاتړ تورنوي، خو طالبان وايي، چې دا د پاکستان کورنۍ موضوع ده او دوی د هیڅ ډلې ملاتړ او مرسته نه کوي.

په اندونیزیا کې د طالبانو سفارت وايي، په دې لیدنه کې دواړو لوریو د افغانستان او اندونیزیا د اړیکو پر لا ټینګښت ټینګار کړی او د سیاسي، اقتصادي او دیپلوماتیکو همکاریو د پراختیا په اړه یې خبرې کړې دي.

په دې لیدنه کې د افغانستان د پانګونې د هڅونې په اړه هم خبرې شوې او دواړو خواوو د اقتصادي همکاریو د پراختیا لپاره د وړ چاپېریال او اسانتیاوو پر برابرولو ټینګار کړی دی.

د طالبانو یاد سفارت ویلي، چې د افغانستان او اندونیزیا دوستانه اړیکې او ګټورې همکارۍ باید لا پیاوړې او پراخې شي او د دوامداره تماسونو او ګډو هڅو لپاره یې خپل چمتووالی څرګند کړی دی.