ترکیه وايي چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ اوربند لاهم پرځای دی
د ترکیې د بهرنیو چارو وزارت وايي، د پاکستان او طالبانو ترمنځ د اوربند د دوام هرکلی کوي او له دې اوربنده یې لاس نه دی اخیستی.
د ترکیې بهرنیو چارو وزارت د افغانستان انټرنشنل پوښتنې ته په ځواب کې وویل، چې انقره له افغانستان او پاکستان سره اوږدمهاله او تاریخي اړیکې لري.
د ترکیې بهرنیو چارو وزارت د افغانستان انټرنشنل پوښتنې ته په ځواب کې څرګنده کړې چې انقره له افغانستان او پاکستان سره تاریخي اړیکې لري او هڅه کوي دا اړیکې وساتي.
دغه وزارت په غیر مستقیم ډول هغه راپورونه رد کړل چې ګواکې ترکیې د اوربند د منځګړتوب له پروسې لاس اخیستی دی.
تر دې مخکې ځینو رسنیوخبر ورکړی و چې ترکیې له څو پړاوه خبرو اترو وروسته د پرمختګ د نشتوالي له امله له منځګړتوب لاس اخیستی دی.
د ترکیې د بهرنیو چارو وزارت یادونه وکړه چې انقرې په تېرو کلونو کې هم د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ناستو کوربه توب کړی او په ځانګړي ډول یې د ۲۰۰۷ او ۲۰۱۴ کلونو ناستو ته اشاره وکړه.
وزارت وویل چې دوی خوښ دي چې اوربند لا هم د دواړو خواوو ترمنځ پلی دی.
د طالبانو او پاکستان ترمنځ د اکتوبر له ۱۲مې راهیسې اړیکې ترینګلې دي او د قطر، ترکیې او سعودی عربستان په منځګړتوب یې د استازو ترمنځ څو ناستې شوې دي، خو د دواړو خواوو ترمنځ د اړیکو کنګل لا نه دی مات شوی او ټولې سوداګریزې لارې هم له څو میاشتو راهیسې د موټرو او خلکو د تګ راتګ پرمخ تړلې دي.
پاکستان د طالبانو اداره د پاکستاني وسله والو ډلو په ملاتړ تورنوي، خو طالبان وايي، چې دا د پاکستان کورنۍ موضوع ده او دوی د هیڅ ډلې ملاتړ او مرسته نه کوي.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.