د امریکا د کانګرس قضايي کمېټې د چهارشنبې په ورځ د افغان پخوانیو همکارانو د لېږد په اړه د ډیموکراتانو او جمهوريپالو ترمنځ د اختلافونو تر سیوري لاندې امریکا ته د افغان پناهغوښتونکو د لېږد بهیر ستونزې او ننګونې وڅېړلې.
په دغه ناسته کې ډیموکرات سناتورانو د ځانګړو کډوالۍ ویزو (SIV) لرونکو د تخلیې او لېږد بهیر درول، د امریکا د افغان پخوانیو همکارانو سره د امریکا له لوري خیانت وباله. خو جمهوريپالو سناتورانو په واشنګټن کې د ملي ګارډ پر دوو غړو د وروستي برید یادونه وکړه او ویې ویل، چې د افغانانو د تخلیې بهیر له جدي نیمګړتیاوو ډک و او د امریکا ملي امنیت ته ګواښ دی.
وروسته له هغې چې د افغانستان د پخواني پوځ غړي رحمانالله لکڼوال په واشنګټن ډيسي کې د امریکا د ملي ګارډ پر دوو سرتېرو برید وکړ، په امریکا کې د افغان کډوالو وضعیت کړکېچن شوی دی. د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د افغان کډوالو د لېږد بهیر او د افغانستان او لسګونه نورو هېوادونو وګړو ته د ویزو ورکړه ودروله. ټرمپ همداراز وویل، چې ټول کډوال په ځانګړې توګه افغانان به له جدي امنیتي ارزونو تېرېږي.
د کالیفورنیا ایالت سناتور الېکس پادیلا په یاده ناسته کې د جمهوريپالو هغه ادعاوې رد کړې، چې ګواکې د افغانانو د تخلیې پر مهال امنیتي څېړنو ته پاملرنه نهده شوې. هغه وویل، د کابل د سقوط د سختو او بېساري شرایطو سربېره د بایډن حکومت د افغان کډوالو د امنیتي ارزونې ټول پړاوونه عملي کړي دي. د هغه په وینا؛ ټول هغه افغانان چې امریکا ته لېږدول شوي، له بشپړو امنیتي پړاوونو تېر شوي دي.
پادیلا وویل: «نږدې دوه لسیزې د امریکا ځواکونو د جګړې تر ټولو خطرناکو شرایطو کې پر خپلو افغان متحدینو تکیه کوله. هغوی د ژباړونکو او همدارنګه د سيایاې د صفر واحدونو د غړو په توګه خدمت کړی. هغوی هم د امریکا د جګړې جنګیالي وو».
هغه زیاته کړه، چې د یوه کس د کړنو له امله پر ټولو افغان متحدینو یا حتی پر ټولو کډوالو تور پورې کول ناعادلانه او د خواشینۍ وړ خبره ده او له خپلو همکارانو یې وغوښتل چې په دې حساسې مرحلې کې د قربانيګرځونې او بدبینانه سیاستونو څخه ډډه وکړي.
ډیموکراټ سناتور ډېک دوربین وویل، چې د امریکا افغان متحدین د دغه هېواد د داخلېدو پر مهال بیا ځلي ارزول شوي او ځینې وختونه بیا دغه بهیر څو میاشتې وخت نیولی دی. هغه وویل: «زموږ ځواکونه باید ډاډمن اوسي، چې کله د جګړې په لیکه کې پر بهرنیو متحدینو تکیه کوي، امریکا به د جګړې وروسته هم ورسره ولاړه وي».
د دلاور ایالت سناتور کریستوفر اندرو کونز وویل، د ۱۲۰۰ اسایوي ویزو لرونکو لهخوا استول شوي لیکونه یې ترلاسه کړي چې د امریکا د افغان متحدینو د زیانونو څرګندونه کوي؛ هغو کسانو چې د امریکايي ځواکونو تر څنګ خدمت کړی دی.
هغه زیاته کړه، یو افغان چې اته کاله یې د امریکا د ځانګړو ځواکونو ترڅنګ د ماینونو د شنډولو دنده ترسره کړې وه؛ لا هم امریکا ته تر لېږد وروسته اندېښنه لري، چې ښايي د کډوالۍ ادارې لهخوا ونیول شي او بېرته افغانستان ته واستول شي.
کونز وویل، که د امریکا پخواني افغان همکاران بېرته افغانستان ته ستانه کړل شي، د طالبانو له سخت غچ اخیستنې سره به مخ شي. د هغه په وینا؛ طالبانو د دغه افغان د کورنۍ یو غړی وژلی دی. هغه ټینګار وکړ: «موږ باید هغو کسانو ته شا نهکړو، چې زموږ تر څنګ ولاړ وو».
بلخوا جمهوريپالو سناتورانو وویل، د افغانالاصله کس له لوري پر امریکايي ملي ګارډ د برید پېښه ښيي چې زرګونه افغان کډوال له کومې کره ارزونې پرته امریکا ته لېږدول شوي او د ملي امنیت لپاره ګواښ بلل کېږي. هغوی د جوبایډن حکومت د افغان متحدینو د تخلیې د بهیر په مدیریت کې پر ناکامۍ او بېکفایتۍ تورن کړ.
جمهوريپال سناتور تډ کروز د کابل تر سقوط وروسته د افغانانو د چټکې تخلیې یادونه وکړه او ویې ویل، په دغه بهیر کې نه یوازې ۱۳ امریکايي سرتېري ووژل شول؛ بلکې یوشمېر هغه افغان متحدین هم پاتې شول، چې د امریکا د ملاتړ له امله یې خپل ژوند له ګواښ سره مخ کړی و.
هغه وویل، د امنیتي ارزونو نیمګړتیا د دې لامل شوې چې د امریکا امنیت له جدي ګواښ سره مخ شي. د هغه په وینا؛ یوازې په څو ورځو کې تر ۱۲۰زره ډېر کسان له بشپړې ارزونې پرته امریکا ته دننه شوي.
یوه بل جمهوريپال سناتور هم د افغان کډوالو د لېږد بهیر په کلکه وغانده او ویې ویل: «ډېرو اېسایوي ویزهلرونکو ان د خپلې زېږون نېټه نه پېژندله». په همدې ناسته کې ندیم یوسفي چې د امریکا د سمندري ځواک سرتېری او اصلاً افغان دی ټینګار وکړ، چې د یوه فرد کړنې باید پر ټولې ټولنې ونه تپل شي او خلک ترې اغېزمن نهکړل شي.
