شهباز شریف: افغان طالبان له پاکستاني طالبانو سره همغږي او همکاره دي

د طالبانو زنداني رسنیز فعال موبین شکایت لري، چې سخت مایوسه دی او نه پوهیږي څه خیانت یې کړی دی.

د غويي ۲۲مه سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، طالبانو د کابل امنیه قومندانی خپل پخوانی ویاند او د رسنیو فعال جنرال مبین بندي کړی او د یونیم کال بند سزا یې ورکړې، ځکه د هغه څرګندونې او چلند د طالبانو له رسمي پالیسیو سره "په ټکر کې" بلل شوې دي.

مبین، چې د طالبانو د بیا واکمنېدو له مهال راهیسې د دې ډلې له نږدې کسانو ګڼل کېده، هله ډېر شهرت وموند، چې د رسنیو، ټویټر سپېسونو او عامو بحثونو له لارې یې د طالبانو منتقدانو ته ځوابونه ورکول. هغه ډېر وخت د طالبانو دفاع په طنزي څرګندونو کوله.

خو د ځینو لوړپوړو طالب چارواکو پر وړاندې د مبین سختو څرګندونو، ورو ورو د هغه او د ډلې د نفوذ لرونکو غړو ترمنځ درز پیدا کړ.

په یوې پخوانۍ ویډیو کې چې اوس بیا خپره شوې، مبین د طالبانو رژیم ته «ملاکراسي» ویلي و، داسې اصطلاح چې طالبان یې حتا د خپلو نږدې کسانو له خولې هم نه شي زغملای.

مبین، چې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت مخکیني سیاسي مرستیال شیرمحمد عباس ستانکزي ته نږدې کس ګڼل کیږي، له نیول کېدو مخکې له هېواده وتلی و او دوبۍ ته تللی و.

هغه کابل ته تر راتګ وروسته په یوه ویډیو کې د حزب اسلامي له مشر ګلبدین حکمتیار سره هم د روغبر په حال کې لیدل شوی و او نوموړي د لیندۍ میاشت کې افغانستان ته د پاکستان د جمعیت علمای اسلام د مشر مولانا فضل الرحمان د ورتلو مخالفت وکړ او پر ځینو پاکستاني سیاسونو توندې نیوکې وکړې.

له دې وړاندې افغانستان انټرنشنل ته رسیدلي اسناد ښودلې، چې مبین په دوبۍ کې د اقامت او کار جواز لپاره د اماراتو له حکومت نه رسمي غوښتنه کړې وه، خو د هغه غوښتنه رد شوه او بیرته کابل ته راستون شو، چې وروسته طالبانو ونیوه او بندي یې کړ.

د مبین نیونه او سزا د طالبانو له لوري د خپلمنځني نیوکو د نه منلو تازه بېلګه ده او ښيي چې دا ډله حتا د نرمې داخلي نیوکې زغم هم نه لري.

هغه دغه خبرې فرانسې خبري اژانس سره په یوې مرکه کې کړې او زياته کړې یې ده، چې د خوارځواکۍ دغه مخ پر خرابېدونکي کړکېچ پر افغان ښځو او نجونو سخت منفي اغېز کړی؛ خو نړۍوالې ټولنې تر ډېره له پامه غورځولی دی.

د هغه د وړاندې شويو شمېرو له مخې؛ په راتلونکو ۱۲ مياشتو کې به په افغانستان کې پنځه مېليونه ښځې او ماشومان د خوارځواکۍ ښکار شي. نوموړي ويلي، نږدې څلور مېليونه ماشومان به د خوارځواکۍ د درملنې اړتيا ولري او دغه شمېرې يې «حیرانوونکې» بللې دي.

د خوړو نړۍوال پروګرام مشر همداراز د افغانستان لپاره د بشري مرستو د کمېدو خبر ورکړی او خبرداری يې ورکړی، «که پر خوارځواکۍ د اخته ماشومانو درملنه ونه شي؛ نو هغوی به ومري».

رحمان‌الله لکڼوال د محکمې په لومړۍ ناسته کې ټول تورونه رد کړي وو؛ خو د محکمې په دویمې ناسته کې پر هغه نور اضافي تورونه هم لګېدلي. تر ټولو لوی تور چې په نوموړي لګېدلی د قصدي وژنې تور دی.

رحمان‌الله لکڼوال د روان کال (د لېندي په ۶مه نېټه) د واشنګټن ډي‌سي په څنډه کې سپینې ماڼۍ ته نږدې د امریکا د ملي ګارد پر دوو سرتېرو د ډزو په تور نیول شوی دی. د راپورونو له مخې؛ په دې پېښه کې دواړه سرتېري ټپیان شوي وو او لکڼوال هم ټپي شوی و، چې وروسته یوې سرتېرې د ژورو ټپونو له امله په روغتون کې ساه ورکړه.

له یادې پېښې وروسته د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ دغه برید «ترهګریز عمل» وباله او په کلکه یې وغانده. نوموړي له دې پېښې وروسته د افغانانو لپاره د امریکا د پناه‌غوښتنې ټول پروګرامونه ودرول او د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو کې یې د امریکا سفارتونو ته سپارښتنه وکړه، چې افغانانو ته دې د ویزو د ورکړې لړۍ وځنډوي.

د دغه کمېسیون د راپور له مخې؛ دغه کډوال د ننګرهار د تورخم، د کندهار د سپین بولدک، د هلمند د بهرامچې، د هرات د اسلام‌کلا او د نیمروز د ورېښمو پله له لارې ستانه شوي دي. راپور زیاتوي، له یادو کورنیو څخه ۴۴۷ کورنۍ د تورخم له لارې، ۲۸کورنۍ د سپین بولدک له لارې، ۱۰کورنۍ د اسلام‌کلا له لارې، ۱۸ کورنۍ د ورېښمو پله له لارې او ۱۱ کورنۍ د بهرامچې له لارې افغانستان ته ستنې شوې دي.

راپور کاږي، چې په کونړ کې پر ۱۸۴، لغمان کې ۱۴۱، ننګرهار کې ۳۶۳ او کندوز کې ۱۰۲کورنیو ځمکې وېشل شوې دي.

دا په داسې حال کې ده چې تازه د خیبر پښتونخوا د کورنیو او قبایلي چارو وزارت خبر ورکړی، چې تر دې دمه یوازې له دغه ایالت څخه ۹۸۸زره او ۸۱۲ افغانان بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي. د یاد وزارت په وینا؛ دغه کډوال د بې‌اسناده کډوالو د بېرته ستنېدو په اړه د پاکستان حکومت تر اعلان وروسته افغانستان ته ستانه شوي دی.

راپور زیاتوي، چې د یادې ستونزې اصلي لامل د کچالو زيات توليد او هم‌مهاله د افغانستان له لارې د صادراتو بندېدل دي. راپور ټینګار کوي، چې افغانستان د پاکستان د کچالو تر ټولو لوی صادراتي بازار و او د لارو تړل کېدو نه يوازې دغه صادرات درولي؛ بلکې له مرکزي اسيا سره سوداګري يې هم ټکنۍ کړې ده.

په ۲۰۲۳کال کې پاکستان د ۱۴۰ مېليون ډالرو په ارزښت کچالو صادر کړي و، چې ۴۱ سلنه يې افغانستان ته تللي وو. په ۲۰۲۴کال کې هم د ۱۳۸ مېليون ډالرو صادراتو څخه ۴۲سلنه یې افغانستان ته شوي وو.

د راپور له مخې؛ که څه هم د پاکستان حکومت د امنيتي لاملونو له کبله د لارو تړل کېدل توجيه کوي، خو اقتصادي پايلې يې پر لسګونه زرو کورنيو درنې تمامې شوې دي.
له بل پلوه په ننګرهار کې د تازه مېوو او سبزیو ټولنې مرستیال ستانه ګل شېرزاد وایي، له پاکستان سره د ټولو سوداګریزو لارو تر تړل کېدو وروسته هره ورځ لسګونه ټنه الوګان ازبکستان او تاجکستان ته صادرېږي.

د هغه په وینا؛ د ورځې شاوخوا دوه موټره الوګان ازبکستان او تاجکستان هېوادونو ته صادرېږي. هغه زیاتوي، چې ازبکستان او تاجکستان ته د الوګانو په صادراتو کې د سوداګرو ګټه لوړه شوې ده.