ټرمپ د نیل سیند د اوبو د شخړې د حل لپاره د مصر او ایتوپیا ترمنځ د مځنګړیتوب وړاندیز وکړ

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د مصر ولسمشر عبدالفتاح السیسي ته په یوه لیک کې د نیل سیند د اوبو پر سر د شخړې د حل په موخه د منځګړیتوب وړاندیز کړی دی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د مصر ولسمشر عبدالفتاح السیسي ته په یوه لیک کې د نیل سیند د اوبو پر سر د شخړې د حل په موخه د منځګړیتوب وړاندیز کړی دی.
ډونالډ ټرمپ د جمعې په ورځ پر خپل ټروت ټولنیزه پاڼه یو لیک خپور کړی او د مصر ولسمشر عبدالفتاح السیسي ته یې لیکلي: «زه چمتو یم چې د مصر او ایتوپیا ترمنځ د امریکا منځګړیتوب بیا پیل کړم، ترڅو د نیل سید د اوبو وېش شخړه دایمي حل شي».
دا په داسې حال کې ده، چې تېرکال په سپټمبر کې د لوی ایتوپیايي رنسانس د پرانیستې وروسته په قاهره کې پراخې اندېښنې او غبرګونونه رامنځته شول.
مصر چې د نیل سیند د لاندې برخې هېواد دی، وايي چې په ایتوپیا کې د بند جوړېدو سره د اوبو نړۍوال تړون تر پښو لاندې شوی او د وچکالۍ او سېلابونو لامل ګرځي، خو ایتوپیا بیا دغه ډول اعاوي ردوي او یاد بند یې د خپل اقتصادي پرمختګ بنسټ بللی دی.


د سویس د زوریخ پوهنتون یوه نوې څېړنه ښيي، چې د اوږدې مودې لپاره مجرد پاتې کېدل کولی شي د ځوانانو پر رواني او ذهني روغتیا منفي اغېز ولري. د دې څېړنې لهمخې، اوږدمهاله مجردتوب ورو ورو د ژوند د رضایت کچه راټیټوي او د یوازیتوب احساس زیاتوي.
د زوریخ پوهنتون څېړونکو د دې څېړنې لپاره په جرمني او برېټانیا کې د څه باندې ۱۷ زره ځوانانو معلومات تر څېړنې لاندې نیولي دي.
د څېړنې پایلې ښيي، چې په اوسط ډول هغه نارینه چې لوړې زدهکړې لري، خو رواني وضعیت یې کمزوری وي او همدارنګه هغه کسان چې یوازې یا له یوه مور یا پلار سره ژوند کوي، تر نورو ډېر احتمال لري چې د اوږدې مودې لپاره مجرد پاتې شي.
د زوریخ پوهنتون د څېړونکي مایکل کریمر په وینا، ټولنیز عوامل لکه د زدهکړې کچه او رواني عوامل لکه اوسنی روحي حالت مهم رول لري چې یو کس عاطفي اړیکې ته داخل شي که نه. په دې څېړنه کې همدارنګه ویل شوي، هغه ځوانان چې د کلونو لپاره مجرد پاتې کېږي، له وخت سره د یوازیتوب احساس یې زیاتېږي او د ژوند څخه یې رضایت کمېږي.
دا حالت د شلو کلونو د وروستیو پر مهال لا پسې شدیدېږي او په همدې وخت کې د خپګان نښې هم زیاتېږي.
څېړونکو دا هم موندلې، چې لومړۍ عاطفي اړیکه کولی شي د ځوانانو پر رواني وضعیت مثبت اغېز ولري.
هغه کسان چې خپلې لومړۍ عاطفي اړیکې ته داخلېږي، د ژوند څخه ډېر رضایت لري او د یوازیتوب احساس یې کم وي. خو سره له دې، دا اړیکه د خپګان په کمولو کې څرګند او قوي اغېز نهلري.
د دې څېړنې پایلې ښيي، چې د ځوانۍ په کلونو کې د اوږدې مودې لپاره مجرد پاتې کېدل که څه هم په منځنۍ کچه، خو د رواني روغتیا لپاره خطرونه لرلی شي.
څېړونکي خبرداری ورکوي، چې هر څومره عمر لوړېږي، هومره د لومړۍ عاطفي اړیکې پیل کول ستونزمن کېږي، په ځانګړي ډول د هغو کسانو لپاره چې رواني حالت یې ښه نه وي.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي ویلي، چې یو لوړپوړی اوکرایني پلاوی د امریکا لهخوا د امنیتي تضمینونو او د جګړې وروسته د بیارغونې د مالي مرستو په اړه د خبرو لپاره امریکا ته روان شوی.
نوموړي هیله څرګنده کړې، چې د یادو تضمینونو په اړه اسناد به راتلونکې اوونۍ د نړۍوال اقتصادي فورم په څنډه کې په داووس کې لاسلیک شي.
زېلېنسکي په کییف کې د چک د ولسمشر پېټر پاول سره په یوه ګډ خبري کنفرانس کې ویلي، چې اوکراین هیله لري د نږدې څلور کلنې جګړې د پای ته رسولو لپاره د روسیې د دریځ په اړه له امریکا څخه وضاحت ترلاسه کړي.
نوموړي زیاته کړې: «زه فکر کوم موږ له امریکايي لوري ښه کار کړی دی، یوازې په ځینو مسایلو کې زموږ نظرونه له یو بل سره توپیر لري».
امریکا ته په روان شوي پلاوي کې د زېلېنسکي د دفتر رییس کېریلو بودانوف، د ملي امنیت او دفاع شورا مرستیال رستم عمروف او د زېلېنسکي د پارلماني ډلې مشر ډاویډ اراخامیا شامل دي.

د ټرمپ حکومت د جمعې په ورځ تازه بندیزونه اعلان کړل، چې موخه یې په یمن کې د ایران له ملاتړ څخه برخمن حوثیان او د تېلو محصولاتو، وسلو او نورو هغو تجهیزاتو لېږد دی، چې د «دوهګوني استعمال» په نوم یادېږي او د حکومت په وینا د دې ډلې د تمویل لپاره کارېږي.
د امریکا د خزانې وزارت د بهرنیو شتمنیو د کنټرول دفتر ویلي، چې دا اقدام ۲۱ کسان او بنسټونه او همدارنګه یوه بېړۍ په نښه کوي. په دې کې په یمن، عمان او متحده عربي اماراتو کې ځینې ادعا شوي پوښښي شرکتونه هم شامل دي.
د امریکا د خزانې وزیر سکاټ بېسنټ ویلي: «حوثیان د ترهګریزو کړنو په ترسره کولو او د سره سمندر له لارې د تېرېدونکو سوداګریزو بېړیو په بریدونو سره د امریکا لپاره ګواښ جوړوي».
یاد وزارت زیاته کړې، چې دا ګام د خزانې وزارت د پخوانیو اقداماتو دوام دی، څو د حوثیانو پر هغو «سترو عایداتي او قاچاقي شبکو» فشار واچوي، چې دې ډلې ته د سیمې د بېثباته کوونکو فعالیتونو د دوام وړتیا ورکوي، په ځانګړي ډول د سره سمندر بریدونه.
له ۲۰۲۳ کال راهیسې حوثیانو په سره سمندر کې پر ګڼو بېړیو بریدونه کړي، چې د دوی په وینا له اسراییل سره تړاو لري او دا کار یې د غزې پر وړاندې د اسراییل د جګړې له امله له فلسطینیانو سره د خواخوږۍ په توګه بللی دی.
همدا راز، د اسراییل لهخوا د ایران پر نیابتي ډلو د بریدونو له امله د تهران سیمهییز نفوذ کمزوری شوی، چې دې کې په یمن کې پر حوثیانو بریدونه هم شامل دي.

په داسې حال چې د ګرینلنډ پر سر د لوېدیځو متحدینو ترمنځ کړکېچونه زیات شوي د ایټالیا لومړۍ وزیرې جورجیا میلوني له ناټو وغوښتل چې د شمالي قطب سیمه (ارکټیک)کې «یو همغږی حضور» رامنځته کړي، څو د تاوتریخوالي مخه ونیول شي او د «نورو لوریو د لاسوهنې» په ترڅ کې دې غبرګون وښودل شي.
په هغه لیک کې چې د ارکټیک په اړه د ایټالیا د حکومت د پالیسۍ د سند د وړاندې کولو پر مهال ولوستل شو، میلوني وویل چې دا سیمه د نوو سمندري لارو د پراختیا او د خپلو سترو «انرژۍ او معدني سرچینو» له امله ورځ تر بلې ډېر اهمیت پیدا کوي.
ایټالیا له ۲۰۱۳ کال راهیسې د ارکټیک شورا کې، چې د سیمې څارنه کوي، د ناظر حیثیت لري او د ګرینلنډ پر سر د امریکا او ډنمارک د وروستیو کړکېچونو له امله یې خپله پالیسي نوې کړې ده، هغه کړکېچونه چې پر سیمې یې پام لا زیات کړی دی.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ یو ځل بیا د دې غوښتنه کړې چې امریکا باید د ګرینلنډ کنټرول په لاس کې واخلي، څو روسیه یا چین یې اشغال نه کړي. خو دا ټاپو، چې د ډنمارک یو نیمه خپلواک قلمرو دی، په همدې اونۍ کې په واشنګټن کې په شویو خبرو کې دا نظر رد کړ، چې د دواړو لوریو ترمنځ یې «بنسټیز» اختلافات ښکاره کړل.

د جنوبي کوریا یوې محکمې د جمعې په ورځ پخوانی ولسمشر یوون سوک یول په پنځو کلونو بند محکوم کړ. نوموړي د ۲۰۲۴ کال په دسمبر کې د مارشل لا (نظامي حکومت) د رامنځته کولو ناکامه هڅه کړې وه.
د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې د جنوبي کوریا سیول ولسوالۍ مرکزي محکمې یوون چې د ولسمشرۍ امنیتي سکتور هڅولی و، چې د چارواکو د نیولو امر د عملي کېدو څخه مخنیوي وکړي او نظامي حکومت اعلان کړې وه.
یون، چې ویښتان یې خړ رنګه وو، د قاضي د حکم اورېدو ته په دقت سره غوږ نیولی و، د تیر کال په پرتله د هغه وخت په پرتله چې هغه د لومړي ځل لپاره تر تحقیق لاندې راغی،د پام وړ کمزوری ښکارېده.
هغه هیڅ غبرګون ونه ښود ځکه چې محکمه کې د هغه د ډیری ملاتړو په شتون کې سزا اعلان شوه.
د یون وکیلانو څخه یو جونګ هوا له محکمې څخه بهر خبرې وکړې او یې ویل چې پخوانی ولسمشر به د اصتناف غوښتنه وکړي.
هغې وویل: «موږ خواشیني څرګندوو چې پریکړه په سیاسي ډول شوې ده.»
څارنوالانو د خبریالانو پوښتنو ته ځواب ونه وایه چې ایا دوی به اصتناف غوښتنه وکړي، کوم چې دوی د سویلي کوریا د قانون له مخې د کولو حق لري.