طالبانو په کابل کې د شفیق مُرید روزنتون وتاړه

د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان برېښنا شرکت ویاند محمد صادق حقپرست ویلي، چې د افغانستان په شمال، شمال ختیځو او ختیځو ولایتونو کې د کاسا ۱۰۰۰ پروژې چارې ۷۵ سلنه بشپړې شوې دي.

نوموړي ویلي:« د هېواد په شمال، شمال ختیځو او ختیځو ولایتونو کې د کاسا ۱۰۰۰ سیمه ييزې لویې پروژې چارې شاوخوا ۷۵ سلنه ترسره شوې دي او پاتې چارې یې په درېیو لاټونو کې په چټکۍ سره رواني دي».

د کاسا ۱۰۰۰ پروژې له لارې د تاجکستان او قرغزستان برېښنا د افغانستان له لارې پاکستان ته لېږدول کېږي.

له دې سره سم، صنعتکاران او د انرژۍ برخې کارپوهان وايي، چې د کاسا ۱۰۰۰ پروژې په بشپړېدو سره افغانستان د برېښنا د صنعت پر څلور لارې بدلیږي او دننه افغانستان کې به هم ترې غوره ګټه پورته شي.

د افغانستان د صنعتکارانو ټولنې مشر عبدالجبار ساپی وايي:«که سړې خونې وي، که صنعت وي او که نورې برخې وي نو ښه اقتصادي بدلون به رامنځته شي».

په دغه پروژه کې د افغانستان له لارې د منځنۍ اسیا برېښنا سویلي اسیا ته لېږدول کېږي او په کلني ډول به د۱۳۰۰ مېګاواټه برېښنا د لېږد ظرفیت ولري.

طالبانو ویلي، چې د کاسا ۱۰۰۰ له پروژې څخه به افغانستان هر کال ۶۰ میلیونه ډالره ټرانزیټ فیس ترلاسه کړي.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت ویلي، چې د افغانستان له بېلابېلو ولایتونو څخه یې د روغتیايي خدماتو پرمهال د راټولو کړو شمېرو له‌مخې، ۳ میلیونه ماشومان او ښځې پر خوارځواکۍ اخته دي.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت ویاند شرافت زمان ویلي: « د ۲۰۲۵ کال په پیل کې د ځینو نړۍوالو ادارو له‌خوا داسې اټکل شوی و، چې په افغانستان کې ۳،۷ میلیونه ماشومان او ښځې پر خوارځواکۍ اخته دي، خو د ۲۰۲۵ کال په پای کې زموږ د شمېرو له‌مخې، په ټول افغانستان کې ۳ میلیونه ماشومان او ښځې پر خوارځواکۍ اخته دي».

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت ویلي، چې له دې ډلې څخه ۷۰۰ زره یې پر شدیدې خوارځواکۍ اخته دي.

شرافت زمان زیاته کړې: «په دغو ناروغانو کې ۱،۳ میلیونه یې پر متوسطې خوارځواکۍ اخته دي او ۷۰۰ زره یې پر شدیدې خوارځواکۍ اخته دي».

روغتیا پالانو پاکوالي ته نه‌پاملرنه، د واکسین نه‌تطبیق، د سالمو خوړو نه‌کارول او ماشومانو ته د مور د شېدو نه‌ورکول په ماشومانو کې د خوارځواکۍ د رامنځته کېدو لاملونه بللي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې د مرغومي په ۲۱ د ملګرو ملتونو د خوړو نړۍوال پروګرام ویلي و، چې په افغانستان کې د خوارځواکۍ وضعیت مخ په خرابېدو دی او له همدې امله هره ورځ مېندي او ماشومان د درملنې لپاره روغتیايي کلینیکونو ته ورځي.

د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت نن یکشنبه، د مرغومي پر ۲۷مه په اېکس خواله رسنۍ کې لیکلي، چې د یاد وزارت وزیر د پوهنتون استادانو او ډاکټرانو څخه وغوښتل، چې په خپل مسلک کې د نویو څېړنو تر سره کولو ته توجه زیاته کړي.

نوموړي له طبي استادانو وغښتل، چې د ځوانو ډاکټرانو روزنې په برخه کې له ټول ځواک څخه کار واخلي او د پوهنتون مسوولینو ته یې سپارښتنه وکړه، چې د محصلینو د عملي کار لپاره لابراتوارونه غني کړي.

ندا محمد ندیم له مشرانو ډاکټرانو غوښتي، چې د ځوانو ډاکټرانو ملاتړ وکړي، لارښوونې ورته وکړي او ښه یې اماده کړي، ځکه دا د روغتیا په برخو کې د سبا ورځې مسوولین دي.

د یادونې وړ ده، چې طالبانو د بیا ځلي راتګ سره دې ډلې د عصري علومو پرځای دیني علومو ته زیاته توجو کړې ده او نژدې ۲۲ زره مدرسې جوړې کړي دي خو د نجونو پر مخ له شپږمه پورته زده کړې بندې کړي دي.

سراج الدین حقاني د ماشوم پلار ته د دندې او ټکسي موټر ورکولو ژمنه هم وکړه.

هغه محمد امیري ته یو نیم لک افغانۍ نغدي او یو لیپ ټاپ هم ډالۍ ورکړ.

له دې وړاندې د طالبانو د پوهنې وزیر حبیب الله اغا هم ددې هراتي نهه کلن ماشوم ستاینه کړې وه او د هغه وړتیاوې یې ستایلې وه.

د طالبانو د پوهنې وزیر ماشوم ته مشوره ورکړې وه، چې په افغانستان کې خپلو زده کړو ته دوام ورکړي.

د راپورونو له مخې، محمد امیري په ریاضي کې لیوالتیا لري او د اتو ژبو د ویلو وړتیا لري.

پداسې حال کې چې د طالبانو چارواکي د محمد امیري په څیر اشخاصو وړتیاوې ستايي، چې په افغانستان کې د شپږم ټولګي څخه پورته د نجونو پر زده کړو بندیز لګولی او په ملیونونو نجونې له زده کړو له حق څخه محرومې پاتې دي.

د نړیوالو سازمانونو په وینا د نجونو پر زده کړو دوامداره بندیزونه نه یوازې د میلیونونو نجونو راتلونکې ګواښي بلکې د افغانستان د علمي، اقتصادي او ټولنیز پرمختګ لپاره هم جدي ننګونه ده.

دوی په وار وار له طالبانو غوښتي چې د نجونو پر زده کړو بندیز لرې کړي او د ټولو ماشومانو لپاره مساوي تعلیم برابر کړي.

د کنفرانس تنظیموونکي وايي چې د کنفرانس موخه د سیاسي نظام، ټولنیز عدالت، دوامداره پراختیا او د هیواد د سیمه ییز او نړیوال دریځ په برخو کې د افغانستان د راتلونکي په اړه د خبرو اترو او علمي څیړنو لپاره یو پلیټ فارم چمتو کول دي.

د فورم یو تنظیموونکي مسعود ترشتوال افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل: «د فورم اصلي موخه د هغو مهمو ننګونو او امکاناتو ژور، علمي او تخصصي تحلیل ترسره کول دي چې افغانستان ورسره مخ دی.»

هغه هیله څرګنده کړه، چې د کنفرانس پایلې په افغانستان کې د دولت جوړونې او ملت جوړونې په راتلونکي لاره کې د یوې مهمې مرجع په توګه وکارول شي.

ترشتوال ټینګار وکړ، چې د افغانستان د راتلونکي په اړه پریکړې باید د خبرو اترو او د مختلفو نظرونو د منلو پر بنسټ وي.

هغه وویل، چې د ټاکنو له لارې د خلکو د ارادې استازیتوب اساسي حل دی او پرته له ټاکنو او اساسي قانون څخه څوک د حکومت په اړه خبرې نشي کولی.

د کنفرانس مشر دا هم وویل، چې د غونډې په پای کې به د افغانستان د راتلونکي لپاره یو پلان وړاندې شي.

هغه زیاته کړه، چې وارد شوې نسخې په تیرو وختونو کې د افغانستان د ننګونو سره د مقابلې توان نه لري او موخه یې د هیواد د داخلي واقعیتونو پر بنسټ د حل لارې وړاندې کول دي.

په دې غونډه کې د افغانستان د باور او ثبات غورځنګ مشر محمد اصف ضعیفي وویل چې د غونډې اصلي موخه د تیرو ناکامیو په اړه ګډ پوهاوی ته رسیدل د افغانستان د اوسني وضعیت بیاکتنه او د هیواد د راتلونکي نقشه جوړول دي.