منظور پښتین د نړۍوال اقتصادي فورم غونډې پر مهال خلک لاریون ته بللي دي

الجزیرې تلویزون د شنبې په ورځ راپور ورکړی چې د سپوږمکۍ انځورونه ښيي اسراییلي ځواکونه د غزې له ۵۰سلنې څخه زیاته برخه تر خپل کنټرول لاندې لري.

راپور زیاتوي، اسراییلي ځواکونو تر اوسه څو ځله ژېړه سرحدي کرښه بدله کړې، چې دا چاره هغوی ته زمینه برابروي څو نورې سیمې هم تر خپلې ولکې لاندې راولي.

دا لا څرګنده نه ده، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ حکومت به وکولای شي چې اسراییل له یادو سیمو شاتګ ته وهڅوې که نه.

دا په داسې حال کې ده چې اسراییل د ۲۰۲۳کال له اکتوبر راهیسې تر اوسه څه باندې ۷۱زره فلسطیني وګړي وژلي او له ۱۷۱زرو څخه ډېر یې ټپیان کړي دي.

د امریکا ولسمشر د لومړي ځل لپاره ګواښ وکړ چې کېدای شي له تعرفو څخه د داسې هېوادونو د مجازاتو لپاره کار واخلي چې د ګرینلنډ د الحاق په تړاو د هغه له پلانونو سره «همکاري نه کوي».

اروپايي مشرانو په وار وار ویلي چې متحده ایالات نه شي کولای د ګرینلنډ کنټرول په لاس کې واخلي. فرانسې او جرمني تر دې وړاندې په دې اړه خپل دریځ څرګند کړی دی.

د فرانسې د بهرنیو چارو وزیر ژان نویل بارو، د دې ټاپو پر ۶۰۰کلن مالکیت د ډنمارک په یادولو سره وویل، اروپايي اتحادیه به اجازه ور نه کړي چې نور هېوادونه د خپلو خپلواکو پولو پر وړاندې یرغل وکړي.

د جرمني لومړي وزیر اولاف شولتس هم ټینګار کړی چې سرحدونو ته باید درناوی وشي او د هېوادونو ځمکنۍ بشپړتیا باید خوندي پاتې شي.

سره له دې، د امریکا ولسمشر باور لري چې «که ګرینلنډ د متحده ایالاتو تر کنټرول لاندې وي، نو ناټو به لا پیاوړې او اغېزمنه شي».

نوموړي وویل، هغه څه چې د پاکستان حکومت یې له افغانستان څخه د ترهګرۍ په نوم یادوي، تر ډېره په خپله پاکستان کې دننه موجود دي. د ده په وینا، د خیبر پښتونخوا په تیرا سیمه کې خلک په زور له خپلو پلرنیو مېنو بې‌ځایه کېږي او په ورځنۍ کچه لسګونه کسان وژل کېږي، چې دا شمېر په کال کې زرګونو ته رسېږي. هغه دا د ترهګرۍ ښکاره بیلګه وبلله.

اڅکزي ټینګار وکړ چې که افغانستان ناارامه وي، نو د سیمې د ټیکاو تمه هم نشي کېدای.

محمود خان اڅکزی پرون په رسمي ډول د پاکستان حکومت د اپوزیسیون د مشر په توګه معرفي شو.

د امریکا مرکزي قومندانۍ د جمعې په ورځ، د مرغومي په ۲۶مه، په اېکس پاڼه د امریکا او پاکستان د پوځي ځواکونو د ګډو تمرینونو انځورونه خپاره کړي دي.

سنټکام زیاته کړې چې دا تمرین د پلي پوځ د ګډو مهارتونو او تاکتیکونو او همدارنګه د ترهګرۍ ضد عملیاتو باندې متمرکز وه.

یاده دې وي چې، ورته یو بل ګډ پوځي تمرین تېر کال په خیبر پښتونخوا کې هم ترسره شوی و. پاکستان وایي، د دې تمرین موخه د ترهګرۍ پر ضد د مبارزې په برخه کې د پاکستان او امریکا د پوځي ځواکونو ترمنځ د همکارۍ او همغږۍ کچې لوړول دي.

د راپور له مخې، د جنورۍ په لومړیو اونیو کې د افغانانو نیول د تېرې اونۍ په پرتله ۱۸ سلنه زیات شوي دي. د جنورۍ له لومړۍ تر لسمې پورې، تر ټولو ډېرې نیونې په چاغي، پشین او د اسلام‌اباد د پلازمېنې په شاوخوا کې ثبت شوې دي. په همدې موده کې، ۷۳ سلنه نیونې په بلوچستان ایالت او ۱۶ سلنه په اسلام‌اباد کې شوې دي.

راپور څرګندوي چې د (ای سي سي کارت) لرونکي او بې‌اسناده افغانان د ټولو نیول شویو کسانو ۸۷ سلنه جوړوي، په داسې حال کې چې د ثبت سند (پي او ار کارت) لرونکي افغانان ۱۳ سلنه برخه لري.

د یونسیاراو د کډوالۍ نړیوال سازمان د معلوماتو له مخې، د ۲۰۲۵ کال د سپټمبر له ۱۵مې څخه د ۲۰۲۶ کال د جنورۍ تر ۱۰مې پورې، په ټولیز ډول ۱۳۰ زره او ۹۹۹ افغانان په پاکستان کې نیول شوي یا توقیف شوي دي. تر ټولو ډېرې نیونې په بلوچستان کې ثبت شوې چې ۶۸ سلنه جوړوي، ورپسې اسلام‌اباد په ۱۹ سلنه، خیبرپښتونخوا په ۶ سلنه، پنجاب په ۴ سلنه او سند په ۳ سلنه کې ځای لري.

دغه بهیر په داسې حال کې چټک شوی چې د پاکستان حکومت د ۲۰۲۵ کال په جنورۍ کې اعلان وکړ چې افغانان باید له اسلام‌اباد او راولپنډۍ څخه ووځي، کنه د جبري ایستلو له خطر سره به مخ شي.

په اپرېل میاشت کې د «ناقانونه بهرنیو وګړو د ستنولو پلان» دویم پړاو پیل شو چې د «ای سي سي» کارت لرونکي افغانان هم پکې شامل و. همداراز په جولای کې د رسمي فرمان له لارې د «پي او ار » کارت لرونکو د ایستلو بهیر پیل شو او د سپټمبر لومړۍ نېټه ورته وروستۍ نېټه وټاکل شوه.

بلخوا، د سره صلیب نړیوال فدراسیون د وضعیت ارزونې له مخې، د ۲۰۲۵ کال له پیل څخه د نومبر تر پایه پورې، له ایران او پاکستان څخه تر ۵.۲ میلیونو زیات افغان کډوال افغانستان ته ستانه شوي چې دا یو بې‌ساری بهیر بلل کېږي او له سخت بشري بحران سره مخ افغانستان باندې یې فشارونه لا زیات کړی دی. یوازې له ایران څخه تر ۳.۶ میلیونو زیات افغانان راستانه شوي چې له دې ډلې ۱.۲ میلیونه یې په جبري توګه ایستل شوي کسان دي.