د طالبانو په غونډه کې د شیعه استازي ادعا؛ د طالبانو په راتګ سره تعصب له منځه تللی

د هلمند د سوداګرۍ او پانګونې خونې رییس غلام یحیی ویلي، له پاکستان سره د سوداګریزو لارو تړل کېدو که څه هم ستونزې رامنځته کړې، خو په عین حال کې یې افغان سوداګر دې ته اړ کړل چې بدیل بازارونه ولټوي.

د نوموړي په وینا، د افغانستان پنبه دا مهال د بنګله‌دېش، ترکیې او ایران په بازارونو کې د پاکستان په پرتله په لوړه بیه پلورل کېږي، چې دا چاره د پنبې د تولید او صادراتو لپاره مهم اقتصادي فرصت بلل کېږي.

د سوداګرۍ خونې مسوولین زیاتوي، له پاکستان سره د نږدې څلور میاشتو لپاره د سوداګریزو لارو تر تړل کېدو وروسته، افغان سوداګرو په تدریجي ډول د صادراتو نوې لارې فعالې کړې او وتوانېدل چې د خپلو سوداګریزو فعالیتونو یوه لویه برخه بېرته منظم کړي.

د راپور له مخې، د ملګرو ملتونو د کډوالو د عالي کمېشنرۍ (UNHCR) د معلوماتو پر بنسټ، یوازې په ۲۰۲۵ کال کې له ایران او پاکستان څخه تر ۲.۸ میلیونو زیات افغانان هېواد ته جبري ستانه شوي دي.

راپور زیاتوي، دا پروژه چې د افغانستان د اماني صندوق (STFA) له لوري تمویلېږي، د بنسټیزو خدمتونو پیاوړتیا، د استوګنې او بیا مېشتېدو فرصتونو رامنځته کول او د ښځو پیاوړتیا خپل اساسي موخې بولي.

په دې ګډه پروژه کې دیو این ډي پيتر څنګ، د کار نړیوال سازمان (ILO)، د کډوالۍ نړیوال سازمان (IOM)، د خوړو او کرنې سازمان (FAO)، د وګړو صندوق (UNFPA)، د کډوالو عالي کمېشنري (UNHCR)، د ماین پاکۍ اداره (UNMAS)، د ښځو اداره (UN Women) او د استوګنې پروګرام (UN-Habitat) برخه لري.

د راپور له مخې، د پروژې په ترڅ کې سلګونه کورونه په لمریزې برېښنا سمبال شوي او په ننگرهار او لغمان ولایتونو کې د ځوانانو او ښځو لپاره د فني او حرفوي زده‌کړو پروګرامونه پيل شوي دي. د دې پروژې موخه د راستنېدونکو لپاره د اوږدمهاله او دوامدارو حل‌لارو برابرول او د اقتصادي او ټولنیزو ستونزو کمول دي.

داوچاپه تازه راپور کې راغلي چې، که څه هم د مرستو غوښتونکو خلکو شمېر لږ څه کم شوی، خو افغانستان به لا هم د نړۍ د سترو بشري بحرانونو له ډلې پاتې وي.

راپور زیاتوي، د کلونو جګړې او اقتصادي کمزورتیا له امله د خلکو مقاومت کم شوی او اوس په دې شرایطو کې د خوړو کموالی، پراخه سرحدي راستنېدنې، د اقلیم له امله وچکالي، طبیعي پېښې او د ښځو او نجونو له عامه ژوند څخه سیسټماټیک محرومیت د بحران شدت زیات کړی دی.

د راپور په وینا، په ۲۰۲۶ کې شاوخوا ۲۱.۹ میلیونه افغانان بشري مرستو ته اړتیا لري، چې دا شمېره د څوبحرانونو او ژورو جوړښتي کمزورتیاوو پایله ده.

راپور ټینګار کوي چې د اوږدمهاله حل لارې او پراخو بشري مرستو د برابرولو لپاره نړیواله همکاري لازمي ده.

اوچاپه راپور کې وايي: «د بشري اړتیاوو د پراخېدو له کبله، په افغانستان کې د مرستو ګټور او هدفمند رسول د بشري ژوند د ژغورنې لپاره حیاتي اهمیت لري.»

د راپور له مخې، په ځانګړې توګه د ښځو او نجونو حالت جدي اندېښنې رامنځته کوي، ځکه هغوی د زده کړو، کار او ټولنیزو خدماتو د محرومیت له امله لا نورې زیانمنې شوې دي.

د دغه وزارت په خبرپاڼه کې ویل شوي چې په دې رسمي سفر کې شاوخوا ۵۰ ملي سوداګر د رسمي پلاوي سره ملګري دي. ټاکل شوې چې دواړه هېوادونه به د سوداګرۍ د پراختیا، د صادراتو او وارداتو د اسانۍ، او د ګډو پانګه ییزو فرصتونو په اړه هر اړخیز بحثونه وکړي.

د خبرپاڼې له مخې، د سفر موخه د افغانستان د ملي سوداګرو لپاره د نوو بازارونو موندل، د هېواد تولیداتو لپاره د صادراتي فرصتونو پراخول، او د سیمې په کچه د اقتصادي همکاریو پیاوړتیا بلل شوې ده.

خبرپاڼه زیاتوي چې د دواړو هېوادونو ترمنځ به د سوداګریزو همکاریو د لا پیاوړتیا او د ګډو تفاهمنامو د لاسلیک پر لارو چارو هم خبرې وشي، څو سوداګریزې اړیکې دوامداره او ګټورې شي.

خبیب غفران ویلي چې د دغو تاریخي او لرغونو ځایونو ډېره برخه په لوګر او ننګرهار ولایتونو کې موقعیت لري.

د نوموړي په وینا، د لرغونو ځایونو د موندنې، ثبت او بیارغونې بهیر د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت د ځانګړو کړنلارو له مخې ترسره کېږي.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت تر دې وړاندې ویلي وو چې که د لرغونو ځایونو ثبت او ارزونه په دقیق ډول ترسره شي، نو په افغانستان کې به د ۱۵ زرو څخه تر ۲۰ زرو پورې لرغوني ځایونه موجود وي.