د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت وایي، د دې ډلې د مشر هبتالله اخوندزاده د ځانګړي حکم له مخې به د افغانستان په کچه ممتاز فارغ محصلان تر ارزونې وروسته، په بېلابېلو دولتي ادارو کې وګومارل شي.
یاد وزارت د یکشنبې په ورځ وویل، چې د دغه حکم پر بنسټ د افغانستان د دولتي او خصوصي پوهنتونونو ۱۵۵۵ تنه ممتاز فارغ محصلان د لوړو زده کړو وزارت لهخوا ملا هبت الله ته ورپېژندل شوي دي.
وزارت وايي، چې یاد محصلان به لومړی د چارو ادارې له لوري وارزول شي او وروسته به د هغوی د مسلک، تخصص او تحصیلي څانګې په پام کې نیولو سره د ملا هبتالله دفتر ته وروپېژندل شي، څو په بېلابېلو ادارو کې په دندو وګومارل شي.
د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت ټینګار کړی، چې د دغو محصلانو بشپړ شهرت، اسناد او معلومات د مولوي ندا محمد ندیم په لارښوونه، له ټولو پوهنتونونو څخه په «شفاف او اصولي» ډول راټول شوي او د دې ډلې مشر ته لېږل شوي دي.
یاده سرچینه وایي، د دغه بهیر موخه دا ده چې د طالبانو په ادارو کې د مسلکي او وړ کادرونو شمېر زیات شي او د ادارو کاري وړتیا لوړه شي.
دا پرېکړه په داسې حال کې کېږي، چې طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته پر ښځو د لوړو زده کړو او کار کولو سخت بندیزونه لګولي او ګڼ لوستي کادرونه یې له دندو لرې کړې دي.
دا مهال نجونې له پوهنتونونو منع دي او ښځو ته اجازه نه ورکول کېږي چې په دولتي ادارو، نادولتي بنسټونو او ډېرو مسلکي برخو کې کار وکړي.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.