د اسلامي همکاریو سازمان په سعودي کې د افغانستان په اړه تخنیکي غونډه وکړه

د قطر بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې د اسلامي همکاریو سازمان د وزیرانو د تماس ډلې د شنبې په ورځ (د مرغومي ۲۷مه) په سعودي عربستان کې د افغانستان په اړه تخنیکي غونډه کړې ده.

د قطر بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې د اسلامي همکاریو سازمان د وزیرانو د تماس ډلې د شنبې په ورځ (د مرغومي ۲۷مه) په سعودي عربستان کې د افغانستان په اړه تخنیکي غونډه کړې ده.
په یاده غونډه کې د قطر په استازیتوب د یاد هېواد د بهرنیو چارو وزارت لوړپوړي چارواکي خالد عبدالعزیز ګډون کړی و او د افغانستان د وضعیت په اړه یې د ګډ او متوازن چلند پر اړتیا ټینګار وکړ.
یاد قطري چارواکي د اسلامي همکاریو سازمان د قوانینو په چوکاټ کې د افغانستان لپاره بیړنۍ بشري مرستې، مسوولانه سیاسي تعامل او د افغانانو د غوښتنو پر ملاتړ ټینګار کړی دی.
نوموړي زیاته کړې: «د ملګرو ملتونو په مشرۍ د دوحې پروسې کوربتوب د قطر له هغه قوي باور څخه سرچینه اخلي، چې سولې ته د رسېدو لپاره رغنده خبرې تر ټولو ګټوره لاره ګڼي».
خالد عبدالعزیز ویلي، چې د نړۍوالو هڅو په لړ کې د افغانستان د قضیې په اړه د دوحې پروسه یو مهم ګام دی او همداراز یې هیله څرګنده کړه، چې د اسلامي همکاریو سازمان لومړنۍ تخنیکي غونډه به عملي او رغنده پایلې ولري.
د افغانستان په اړه د اسلامي همکاریو سازمان د وزیرانو د تماس ډلې لومړۍ غونډه د روان کال په تلې میاشت کې د پرېکړو د پلي کولو لپاره د ګټور میکانیزم د جوړولو او د همکاریو پیاوړتیا په موخه په نیویارک کې جوړه شوې وه.


د افغانستان د ژغورنې لپاره د مقاومت عالي شورا طالبانو ته په نوي ډیلي کې د افغانستان سفارت د سپارلو په اړه د هند پرېکړه «بېړهناکه» بللې ده. دغې شورا په سیمه او نړۍ کې له طالبانو سره د اړیکو د عادي کولو او تعامل په برخه کې د امنیتي او ټولنیزو پایلو په تړاو خبرداری ورکړی دی.
دغې شورا د شنبې په ورځ (د مرغومي ۲۷مه) په یوې اعلامیې کې د طالبانو له ډلې سره د اړیکو د عادي کولو او د افغانستان د ډيپلوماټيک استازولۍ د سپارلو په برخه کې د هند یاده پرېکړه، د افغان ولس له تمو لرې او د افغانستان له عیني واقعیتونو سره په ټکر کې بللې ده.
د مقاومت شورا په باور له طالبانو سره تعامل او د هغوی پېژندنه به په سیمهییزه او نړۍواله کچه جدي، منفي او نهجبرانېدونکي امنیتي او ټولنیزې پایلې ولري او د تلپاتې سولې او د نړۍوالو اصولو پر بنسټ د نظم د ټینګښت لپاره د نړۍوالې ټولنې هڅې به زیانمنې کړي او همداراز دغه ډله به د لا ډېرو «ویجاړوونکو فعالیتونو» ترسره کولو ته وهڅوي.
دغه شورا وايي، د نړۍوالو حقوقو بنسټیز اصول او د ملګرو ملتونو د منشور غوښتنې دا څرګندوي چې د دولتونو پېژندنه او د ډيپلوماټيکو اړیکو ټینګښت باید د حقوقي مشروعیت، د ولس استازیتوب او نړۍوالو ژمنو ته د ژمنتیا پر بنسټ وي او همداراز زیاتوي: «د طالبانو ډله، د نړۍوال رسميت پېژندنې د نشتوالي او په افغانستان کې د بشري حقونو او نړۍوالو قوانینو د پرلهپسې او ښکاره سرغړونو له امله، نه دا شرایط لري او نه یې کله لرلي دي».
دغه شورا طالبان یوه «افراطي ډله» بللې او په باور یې«ترهګریز فکر» لري او د افغانستان د ولس استازیتوب نهکوي او له هند څخه یې غوښتي چې د افغان ولس له «واقعي استازو» سره خپلو همکاریو ته دوام ورکړي او همداراز زیاتوي: «موږ له هند دولت څخه، چې د افغانستان د ولس پخوانی دوست دی، تمه لرو چې د تاریخي او کلتوري ګډو اړیکو او د افغانستان د عیني واقعیتونو په پام کې نیولو سره، له افغان ولس او د هغوی له واقعي استازو سره خپلو همکاریو ته دوام ورکړي».
هند سره له دې چې طالبان یې په رسمیت نهدي پېژندلي، خو په ۲۰۲۲ کال کې یې په کابل کې د خپل تخنیکي ماموریت له پیلولو وروسته له طالبانو سره اړیکې ټينګې کړې او تېره اونۍ یې په نوي ډیلي کې د افغانستان سفارت د طالبانو یوه استازي نور احمد نور ته وسپاره.
د یادونې وړ ده، چې هند ته د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر له سفر سره هم مهاله د یاد هېواد بهرنیو چارو وزارت ویلي و، چې په کابل کې به خپل تخنیکي ماموریت بېرته د سفارت کچې ته لوړ کړي.

د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزاررت ویلي، چې د ۱۴۰۴ کال له پیل څخه تر دې دمه یې له شل زره څخه ډېرو کسانو ته په وړیا توګه حرفوي او مسلکي زدهکړې ورکړې دي. له دغه ډول مرکزونو فارغ شوي ځوانان بیا له دې شکایت لري، چې په دولتي ادارو کې ورته هېڅ ډول کاري زمینه نهبرابرېږي.
د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزارت ویاند سمیعالله ابراهیمي وايي، د یادې ډلې له لوري د حرفوي او مسلکي زدهکړو پروګرام په لړ کې د روان کال له پیل څخه تر دې دمه له شل زرو څخه ډېر کسان فارغ شوي دي.
ابراهیمي زیاته کړې: «هغوی چې له زدهکړو څخه پاتې دي یا يي زدهکړې نیمکړې دي او یا هم له بهرنیو هېوادونو څخه افغانستان ته راستانه شوي او کوم مسلک او مهارت نهلري، په ټولو ولایتونو کې مو ورته د حرفوي او مسلکي زدهکړو مرکزونه فعال کړي دي. خوشبختانه د روان کال له پیله تر دې دمه له شل زرو څخه ډېر کسان د حرفوي او مسلکي زدهکړو له مرکزونو څخه فارغ شوي دي».
نوموړي ویلي، هڅه کوي چې یاد مسلکي کسان د کار په بازار کې د خپلو کاروبارونو څښتنان او له دې لارې عاید ترلاسه کړي.
له دغو مرکزونو یو شمېر فارغ شوي ځوانان بیا له دې شکایت لري، چې له مسلکي زدهکړو سربېره ورته په دولتي بنسټونو کې کاري زمینه نهبرابرېږي.
طالبان پر داسې مهال په یوه کال کې څه باندې شل زره کسانو ته د مسلکي حرفو له زدهکړې خبر ورکوي، چې هېواد کې زرګونه مسلکي ځوانان له بېکارۍ څخه سر ټکوي او د کار په لټه هره ورځ پر ناقانونه لارو نورو هېوادونو ته مخه کوي.

د طالبانو ستره محکمه وايي، په کابل کې یې یو کس په ۳۹ دُرو وهلی دی. د کابل ولایت لپاره د طالبانو د ښاري محکمې د درېیم زون د جزا دیوان د مسوولینو په وینا، دغه کس د جنسي تیري په تور په دُرو وهل شوی دی.
د طالبانو سترې محکمې د شنبې په ورځ (د مرغومي ۲۷مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، یاد کس پر یو کال او ۶ میاشتې تنفیذي بند هم محکوم شوی دی.
د کابل ولایت لپاره د طالبانو د ښاري محکمې د درېیم زون د جزا دیوان دغه پرېکړه د سترې محکمې له تاییدۍ وروسته عملي شوې ده.
د یادونې وړ ده، چې طالبانو په ۲۰۲۵ کال کې لږ تر لږه ۱۰۳۰ کسان د بېلابېلو تورونو په تور په عام محضر کې په دُرو وهلي دي. د افغانستان انټرنشنل - پښتو د څېړنو لهمخې؛ په ۲۰۲۵ کال کې په افغانستان کې بدني سزاوې د تېر کال پرتله دوه برابره زیاتې شوې وې.

نوموتي سندرغاړي شفیق مُرید د یوه ویډیويي پیغام په خپرولو سره ویلي، چې طالبانو د ملا هبتالله په امر د هغه روزنتون تړلی او یتیم ماشومان او د روزنتون ټول وسایل یې د طالبانو تر کنټرول لاندې روزنتونونو ته لېږدولي دي.
شفیق مُرید نن (شنبه د مرغومي ۲۷مه) د یوه ویډیويي پیغام په خپرولو سره ویلي، چې طالبانو دوه ورځې مخکې په کابل کې د نوموړي اړوند د «رایان چلډرن» په نوم روزنتون تړلی دی.
نوموړي ویلي، چې طالبانو له کومې مخکینۍ خبرتیا پرته ټول یتیم ماشومان او د روزنتون وسایل د طالبانو تر کنټرول لاندې روزنتونونو ته لېږدولي دي.
مُرید زیاته کړې: «پرته له هر ډول مخکینۍ خبرتیا او یا هم کوم مکتوب، دولتي چارواکي زموږ روزنتون ته راغلل او موږ ته یې وویل، چې د امیرالمومنین د فرمان لهمخې، ټول خصوصي یتیم خانې باید د دولت تر کنټرول لاندې راوستل شي».
شفیق مُرید ویلي، چې د رایان له روزنتون څخه د طالبانو تر کنټرول لاندې روزنتونونو ته د ماشومانو د انتقال په اړه یې د ماشومانو خپلوان خبر کړي او هغوی بېرته خپل ماشومان له ځان سره بېولي دي.
نوموړي د روزنتون د۲۵ کارکوونکو د بې کاره کېدو او د یتیم ماشومانو د بې برخلیکۍ په اړه ژوره اندېښنه ښودلې ده.
شفیق مُرید ویلي، که څه هم طالبانو یې د روزنتون دروازې تړلي، خو د دوی د فعالیتونو او مفکورې دروازې به تل پرانېستې وي.
دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو تر دې وړاندې د خیریه بنسټونو پر فعالیتونو هم بندیز لګولی و.

د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان برېښنا شرکت وايي، چې د کاسا ۱۰۰۰ پروژې چارې د افغانستان په خاوره کې ۷۵ سلنه بشپړې شوي او د ۲۰۲۷ کال تر پایه به یې ټولې چارې بشبړې شي. په دې پروژې سره د منځنۍ اسیا برېښنا سویلي اسیا ته لېږدول کېږي.
د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان برېښنا شرکت ویاند محمد صادق حقپرست ویلي، چې د افغانستان په شمال، شمال ختیځو او ختیځو ولایتونو کې د کاسا ۱۰۰۰ پروژې چارې ۷۵ سلنه بشپړې شوې دي.
نوموړي ویلي:« د هېواد په شمال، شمال ختیځو او ختیځو ولایتونو کې د کاسا ۱۰۰۰ سیمه ييزې لویې پروژې چارې شاوخوا ۷۵ سلنه ترسره شوې دي او پاتې چارې یې په درېیو لاټونو کې په چټکۍ سره رواني دي».
د کاسا ۱۰۰۰ پروژې له لارې د تاجکستان او قرغزستان برېښنا د افغانستان له لارې پاکستان ته لېږدول کېږي.
له دې سره سم، صنعتکاران او د انرژۍ برخې کارپوهان وايي، چې د کاسا ۱۰۰۰ پروژې په بشپړېدو سره افغانستان د برېښنا د صنعت پر څلور لارې بدلیږي او دننه افغانستان کې به هم ترې غوره ګټه پورته شي.
د افغانستان د صنعتکارانو ټولنې مشر عبدالجبار ساپی وايي:«که سړې خونې وي، که صنعت وي او که نورې برخې وي نو ښه اقتصادي بدلون به رامنځته شي».
په دغه پروژه کې د افغانستان له لارې د منځنۍ اسیا برېښنا سویلي اسیا ته لېږدول کېږي او په کلني ډول به د۱۳۰۰ مېګاواټه برېښنا د لېږد ظرفیت ولري.
طالبانو ویلي، چې د کاسا ۱۰۰۰ له پروژې څخه به افغانستان هر کال ۶۰ میلیونه ډالره ټرانزیټ فیس ترلاسه کړي.