د سوداګرۍ وزارت طالب چارواکي له ملي سوداګرو سره بنګله‌دېش ته په رسمي سفر تللي

خبیب غفران ویلي چې د دغو تاریخي او لرغونو ځایونو ډېره برخه په لوګر او ننګرهار ولایتونو کې موقعیت لري.

د نوموړي په وینا، د لرغونو ځایونو د موندنې، ثبت او بیارغونې بهیر د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت د ځانګړو کړنلارو له مخې ترسره کېږي.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت تر دې وړاندې ویلي وو چې که د لرغونو ځایونو ثبت او ارزونه په دقیق ډول ترسره شي، نو په افغانستان کې به د ۱۵ زرو څخه تر ۲۰ زرو پورې لرغوني ځایونه موجود وي.

د دغه کمېسیون د راپور له مخې؛ دغه کډوال د ننګرهار د تورخم، د کندهار د سپین بولدک، د هلمند د بهرامچې، د هرات د اسلام‌کلا او د نیمروز د ورېښمو پله له لارې ستانه شوي دي.

راپور زیاتوي، له یادو کورنیو څخه ۴۱۰ کورنۍ د تورخم له لارې، ۵۳کورنۍ د سپین بولدک له لارې،۱۷ کورنۍ د ورېښمو پله له لارې، ۸ کورنۍ د بهرامچې له لارې او ۳کورنۍ د اسلام‌کلا له لارې افغانستان ته جبري ستنې شوې دي.

دا په داسې حال کې ده چې تازه د خېبر پښتونخوا چارواکو ویلي چې له دیر څخه تر ۱۰ زره زیات افغانان افغانستان ته جبري ستانه شوي دي.

د پاکستان حکومت له وړاندې په وار وار اعلان کړی، چې ټول هغه افغانان چې قانوني اسناد نه لري، په پاکستان کې د اوسېدو اجازه نه لري او باید افغانستان ته ستانه شي.

ندیم د کابل طبي علومو پوهنتون د لاسته راوړنو په غونډه کې استادانو ته وویل: «د ټکنالوژۍ له ګټې کار واخلئ، نوې علمي لاسته راوړنې رامنځته کړئ، علمي اثار ولیکئ او څېړنیز مرکزونه جوړ کړئ. د ټولو ملاتړ زموږ مسولیت دی.»

نوموړي همداراز ادعا وکړه چې په هېواد کې قومي او ژبني تعصب نشته او د ټولو ملاتړ د ښوونې او روزنې یوه مهمه برخه ده.

دا څرګندونې په داسې حال کې شوي چې تېرو درېیو کلونو کې د نجونو پر مخ د طبي زده کړو ټولې دروازې تړل شوي، او ګڼ روغتیايي مرکزونه د ښځینه روغتیاپالانو د کمښت له ستونزې سره مخ دي.

د طالبانو د لوړو زده کړو وزیر په وار وار پوهنتونونو او اکاډمیکو مرکزونو کې سخت محدودیتونه وضع کړي، او لسګونه تجربه لرونکي استادان له دندو ګوښه شوي او پر ځای یې د طالبانو له لوري ټاکل شوي کسان ګومارل شوي دي.

چارواکي او استادان اندېښمن دي چې د استادانو د کمښت او د نجونو د زده کړو محدودیتونه به د روغتیا سکتور په راتلونکې کې جدي اغېزې ولري.

د خېبر پښتونخوا چارواکو د معلوماتو له مخې چې رسنیو سره یې شریک کړي، له دیر وروسته، د لنډي کوتل په سیمه کې شپږ افغانان چې قانوني اسناد یې نه لرل، د تورخم له لارې افغانستان ته اړول شوي، او درې نورې کورنۍ د رسمي پروسې له بشپړېدو وروسته په خپله خوښه له پاکستانه وتلي دي.

چارواکو وویل چې په خیبر کې مېشتو ټولو افغان کورنیو ته مخکې له مخکې خبر ورکړل شوی و، څو د قانوني اقداماتو نه وړاندې د پاکستان پرېښودو لپاره چمتو شي. همدارنګه، د دغه ایالت له مهمند سیمې هم د افغانانو د بېرته ستنېدو رسمي بهیر پیل شوی دی.

د پاکستان حکومت له وړاندې په وار وار اعلان کړی، چې ټول هغه افغانان چې قانوني اسناد نه لري، په پاکستان کې د اوسېدو اجازه نه لري او باید افغانستان ته ستانه شي.

چارواکي ټینګار کوي چې دا اقدام د حکومت د قانوني لارښوونو او امنیتي تدابیرو سره سم ترسره کېږي.

شان وانډېور د چهارشنبې په ورځ د واشنګټن په سنا کې د عدلیې کمېټې له اورېدنې وروسته په خپل ایکس حساب کې لیکلي، چې د دغې ناستې تر ټولو مهم ټکی دا و چې دعمومي تفتیش ادارې په رسمي ډول ومنله، چې د افغانانو د ارزونې او تصفیې بهیر جدي، ژور او څو پړاويز و.

د افغان ایواک مشر همدا راز لیکلي، د سرحدي ساتنې ادارې شواهد وړاندې کړل چې ښيي ټول افغان کډوال د امریکا خاورې ته تر داخلېدو مخکې په دقیقه توګه امنیتي پلټنې شوي دي. د هغه په وینا، دا څرګندونې هغه ادعاوې ردوي چې ځینې سناتوران یې د افغانانو د امنیتي خطر په نوم مطرح کوي.

وانډېور په غیرمستقیم ډول د سناتورانو سټېفن میلر، جاش هاولي او جان کورنین څرګندونو ته اشاره کړې او لیکلي یې دي، هغه څه چې دوی یې د عامه افکارو د کډوډلو لپاره وړاندې کوي، له واقعي شواهدو سره سمون نه لري.

د افغان ایواک بنسټ، چې د ۲۰۲۱ کال له سقوط وروسته یې د زرګونو افغانانو د ایستلو او بیا مېشتېدو په برخه کې مرسته کړې، تل ټینګار کړی چې افغان کډوال د امریکا د امنیت لپاره ګواښ نه دي او د هغوی د قضیو سیاسي کول د بشري اصولو خلاف عمل دی.