افغان فوټسال ملي لوبډلې ویتنام ته په یوه دوستانه لوبه کې ماته ورکړه

د یاد وزارت ویاند سمیع‌الله ابراهیمي په یوه ویډیویي پیغام کې ویلي چې د طالبانو د بیاځلي واکمنۍ له پیل وروسته، په ټولو ولایتونو کې د هلکانو او نجونو لپاره جلا جلا روزنتونونه پرانېستل شوي او دغه لړۍ یې پراخه کړې ده.

د هغه په وینا، دا مهال په یادو روزنتونونو کې له لس زرو زیات زیانمن، یتیمان او بې‌سرپرسته ماشومان تر پوښښ لاندې دي.

د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزارت وایي، هڅه کوي هغه ماشومان چې لا هم په خصوصي ادرسونو او روزنتونونو کې ساتل کېږي، دولتي روزنتونونو ته انتقال او ورسره مدغم کړي، څو د دوی په وینا، ماشومانو ته د ژوند په بېلابېلو برخو کې غوره، بشپړ او منظم سهولتونه برابر شي.

دا اقدام په داسې حال کې دی، چې طالبانو تېره ورځ د (مرغومې ۲۵مه) په کابل کې د افغان سندرغاړي شفیق مُرید اړوند د رایان چلډرن په نوم د یتیمپالنې مرکز تړلی دی.

مُرید د یوه ویډیويي پیغام په خپرولو سره ویلي، چې طالبانو دوه ورځې مخکې په کابل کې د نوموړي اړوند د «رایان چلډرن» په نوم روزنتون تړلی دی.

نوموړي ویلي، چې طالبانو له کومې مخکینۍ خبرتیا پرته ټول یتیم ماشومان او د روزنتون وسایل د طالبانو تر کنټرول لاندې روزنتونونو ته لېږدولي دي.

مُرید زیاته کړې: «پرته له هر ډول مخکینۍ خبرتیا او یا هم کوم مکتوب، دولتي چارواکي زموږ روزنتون ته راغلل او موږ ته یې وویل، چې د امیرالمومنین د فرمان له‌مخې، ټولې خصوصي یتیم خانې باید د دولت تر کنټرول لاندې راوستل شي.»

نوموړي د روزنتون د۲۵ کارکوونکو د بې کاره کېدو او د یتیمو ماشومانو د بې برخلیکۍ په اړه ژوره اندېښنه ښودلې ده.

د جلال اباد ښار په یوه دولتي ښوونځي کې د ازموینو د صحنې یوه ويډیو چې افغانستان انټرنشنل ترلاسه کړې، ښيي، چې د ښوونکو ترڅنګ د ټولو زده کوونکو پر سر پګړۍ دي.

ځینو زده کوونکو او ښوونکو نن یکشنبه، د مرغومي پر ۲۸مه وویل، چې که کوم ښوونکی او زده کوونکی پګړۍ پر سر نه کړي، نو ښوونځي ته نه پرېښودل کېږي.

همدراز ځینې ښوونکي نیوکه کوي، چې طالبان د ږیرې پرېښودو په تړاو له دوی جبري ضمانت خط اخلي او که څوک یې له شرایطو او غوښتنو سرغړونه کوي، له دندو لرې کیږي.

د روان کال د وري په میاشت کې افغانستان انټرنشنل راپور ورکړ، چې د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو او له هغې ډلې په هرات، کابل، فراه، غزني، خوست او ننګرهار ولایتونو کې په ښوونځیو کې د طالبانو له‌خوا د جبري یونیفورم د پلي کېدو لړۍ روانه ده.

هغه وخت د طالبانو د پوهنې وزارت پر اېکس پاڼه خبر ورکړی و، چې په ټولو ولایتونو کې ښوونځي ته د رنګارنګه جامو له اغوستلو د مخنیوي چاره په چټکۍ سره روانه ده.

د طالبانو د پوهنې وزارت د دغې ډلې د مشر ملاهبت الله په امر په دولتي او خصوصي ښوونځیو کې د ټولو زده‌کوونکو او ښوونکو لپاره جبري یونیفورم ټاکلی.

تر دې وروسته ښوونکي او زده‌کوونکي اړ دي، چې د سپین رنګه کالیو ترڅنګ پګړۍ هم وتړي.

د طالبانو د پوهنې وزیر حبیب الله اغا په لاس لاسلیک شوي لارښود کې راغلي ول، «هغه زده‌کوونکي چې له کوم معقول لامل پرته دغه مقررات نه څاري؛ لومړی به ورته توصیه وشي او که دوی سرغړونه تکرار کړي، نو دوی به اړ شي چې د خپلو کورنیو په حضور کې ژمنه وکړي».

په ښوونځيو کې د یونیفورم په اړه د ملا هبت الله حکم ډېری زده‌کوونکي له رواني فشار او له دغه امر څخه د سرغړونې په صورت کې د نیولو ګواښونو سره مخ کړي دي.

د یاد وزارت د معلوماتو له مخې، له نیول شویو کسانو څخه ۷۲تنه یوازې په کابل ښار کې نیول شوي، چې پر هغوی د نشه‌یي توکو د قاچاق او خرڅلاو تورونه لګېدلي دي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د نشه‌یي توکو پر وړاندې د مبارزې پولیسو ویلي، چې دغه کسان د جلا جلا عملیاتو په ترڅ کې د کابل ښار له بېلابېلو سیمو نیول شوي او تر لومړنیو څېړنو وروسته به د اړوندو دوسیو له ترتیب سره سم عدلي او قضایي ارګانونو ته وسپارل شي.

طالبان وایي، له نیول شویو کسانو څخه زرګونه نشه‌یي ټابلیټونه، لسګونه لېټره الکولي مشروبات، یوه اندازه چرس، شیشه، تاریاک او همدارنګه خمیره شوي انګور ترلاسه شوي دي.

په همدې حال کې طالبان وایي چې په یو لړ جلا عملیاتو کې یې د غلاوو پر وړاندې هم اقدامات کړي دي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت په وینا، په هرات ولایت کې د وسله‌والو غلو یو اووه کسیز بانډ نیول شوی، چې له هغوی یې ۱۲موټرسايکلونه، یو موټر او نور غلا شوي توکي هم ترلاسه کړي دي.

یاد وزارت وايي، د فراه ولایت له بکوا ولسوالۍ څخه د اووه موټرسايکلونو د غلا په تور اووه تنه، د بلخ ولایت په شولګرې ولسوالۍ کې شپږ تنه، او له پکتیکا ولایت څخه درې نور کسان د غلا په تور نیول شوي دي.

طالبان ټینګار کوي چې د جنایي جرمونو او نشه‌یي توکو پر وړاندې به یې عملیات دوام ولري او د سرغړوونکو پر ضد به جدي چلند وشي.

د طالبانو سرچینو نن یکشنبه، د مرغومي پر ۲۸مه وویل، چې د طالبانو د کابل د استخباراتو رییس ملا عبدالجبار چې په ابو خالد مشهور دی، له دې وړاندې دوه ودونه درلودل.

د رارسېدلو معلوماتو له مخې، د طالبانو د کابل د استخباراتو رییس او د هغه د نوې کوژدنې عمرونه هم ډېر سره توپیر لري او دغه واده ته د نجلۍ کورنۍ د اقتصادي ستونزو له مخې غاړه اېښې ده.

د سرچینو په وینا، ابو خالد له خپل نوي خسر سره ژمنه کړې ده، چې د هغه لور ته به په کابل کې کور اخلي او ځان ته ژوند به ورسره کوي او همدراز ځینې دي کورنۍ غړي به یې هم په ادارو کې وګوماري.

ابو خالد څو ورځې وړاندې د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني له خوا د ښو کړنو له امله ستاینلیک هم ترلاسه کړ.

د سرچینو په وینا، د طالبانو د کابل د استخباراتو رییس له دې وړاندې هم په څو ولایتونو کې د طالبانو د مشر ملاهبت الله له خوا په دندو ګومارل شوی و.

له دې وړاندې هم د طالبانو ځیني دیني عالمانو پر خپلو همکارانو نیوکې کړې وې، چې د ملاهبت الله د فرمان نافرماني کوي او د امارت په پیسو نوي ودونه کوي.

عام خلک نیوکه کوي، چې طالبان د خپلې ډلې د مشر ملاهبت الله فرمانونونه پر ځانونو نه عملي کوي، خو پر عامو خلکو فشار راوړی چې د ملاهبت الله فرمانونو ته غاړه کښیږدي.

له دې وړاندې د طالبانو د بدري عملیاتي قطعې قوماندان حمید خراساني افغانستان انټرنشنل ته تایید کړې وه، چې د څلورم واده مراسم یې په کابل ښار کې ترسره کړل.

د طالبانو ځینې مشران او قوماندانان په دې تورن شول، چې نکاح شوې ښځې یې بیا ځانونو ته نکاح کړې دي او ځینو یې په زور او د نجلۍ له خوښې پرته ودونه کړي دي.

د طالبانو په ډله کې څو ودونه اوس عامه خبره ده.

واک ته د طالبانو له بیارسېدو وروسته، ددې ډلې ګڼو مشرانو او غړو دویم، درېیم او څلورم ودونه کړي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې تر دې مخکې د طالبانو مشر هبت الله اخوندزاده په یوه فرمان کې د دغې ډلې غړي له څو ودونو کولو منع کړي وو.

په هغه وخت کې ویل شوي وو، چې د طالبانو د مشرانو څو ودونه «د دښمنانو د نیوکو لامل کیږي.»

د ډبلیو ایف پي په تازه خپور کړي راپور کې راغلي، په افغانستان کې د خوړو بحران له څو کلونو اقتصادي ستونزو، وچکالۍ، د نړیوالې مرستې کمښت او د طالبانو د واکمنۍ له محدودیتونو سره یوځای د ماشومانو د سوء تغذیې او لوی خوراکي کړکیچ لامل شوی دی.

په افغانستان کې د ډبلیو ایف پي رییس جان ایلیف وايي، په ۲۰۲۵ کال کې د ماشومانو د سوء تغذي لوړترینه کچه ثبت شوې ده، او څلور میلیونه ماشومان به سږکال بېړنۍ درملنې ته اړتیا ولري.

جان ایلیف ته وایي: «ماشومان به مړه شي که درملنه ورته ونشي. ښځې د خپلو ماشومانو د خوړو لپاره خپلې روغتیا او تغذیه قربانوي.»

په هرات کې د درملنې مرکزونو معلومات ښيي چې هره میاشت په منځني ډول ۳۱۵ تر ۳۲۰ ماشومان د سختې سوء تغذي له امله روغتون ته داخلیږي، او ډیری یې د وروستي حالت سره رارسېدلي وي.

یوې مور، نجیبه، چې د خپل ناروغ ماشوم په پالنه بوخته ده، وویل: «زه نور څه نشم کولی، یوازې دعا کوم چې زما ماشوم ښه شي.»

دډبلیو ایف پيراپور زیاتوي چې د ملګرو ملتونو د خواړو پروګرام د راتلونکو شپږو میاشتو لپاره د شپږ میلیونو افغانانو د خوړو لپاره ۳۹۰ میلیون ډالر غوښتنه کړې.

په مرکزونو کې د ماشومانو تر څنګ، د مېدونو لارښوونه هم کیږي چې د شیدو ورکولو اهمیت ولري. نرسان وایي چې یوازې کارکوونکې یا د کورنۍ ښځینه مورګانې د شیدو تولید کې ستونزې لري، چې د ماشومانو د تغذیې په کمښت مستقیم اغېز لري.