د طالبانو د پوهنې وزیر وايي چې دوی «د افغانستان اصلي وارثـان او مالکان» دي
په داسې حال کې، چې د نجونو پر مخ د پوهنتونونو او له شپږم پورته ښوونځیو دروازې تړل شوې، د طالبانو د پوهنې وزیر وايي، باید د هېواد دننه د علم او پوهې د کچې لوړولو ته ځانګړې پاملرنه وشي.
نوموړي ویلي، چې دوی «د افغانستان اصلي وارثان او مالکان» دي.
د طالبانو د پوهنې وزیر حبیبالله اغا زیاته کړې چې دوی «د افغانستان اصلی وارثان او مالکان دي» او د هېواد د پرمختګ لپاره د نظام ساتنه، د امیر اطاعت او د ولس خدمت اړین دي.
هغه ټینګار کړی چې د علم له لارې هېواد ځانبسيا کولی شي او باید کدرونه و روزل شي، چې پرمختللي وسایل او ماشینري جوړه کړای شي.
بلخوا، د طالبانو د چارو د سمون ادارې مشر نورالحق انور هم د علم او پوهې پر کیفیت ټینګار کړی او ویلي یې دي چې علم رڼا راولي او پوهه د ټولنې د اصلاح وسیله ده، نو باید دې برخې ته ځانګړې پاملرنه وشي.
د طالبانو د ازموینو عمومي رییس عبدالباقي حقاني ویلي چې د هېواد ځوانان حق لري «افغاني او اسلامي نظریه ور انتقال شي او د بهرنیو نظریو مخنیوی وشي».
نوموړي د پخواني نظام یادونه کړې او ویلي یې دي چې په هغه وخت کې ځوانانو ته بهرني نظریات رسېدل، خو د دیني اړخ اړتیاوې نه پوره کېدې، چې دده په وینا، دغه وضعیت د ټول هېواد لپاره سر خوږی جوړ کړې و.
طالبانو له شپږم پورته د نجونو پرمخ د ښوونځیو دروازې تړلې او ښځې او نجونې یې له تېرو شاوخوا پنځو کلونو راهیسې له زده کړو بې برخې کړې دي.
په کوردننه او بهر پر طالبانو نیوکې کیږي، چې په ادارو کې د خپلې ډلې افرادو ته ځای ور کوي او مسلکي کاردونه او لوستي خلک یې په کور کښېناستلو او یا بهر ته په تګ اړ کړي دي.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
