د پاکستان په ګلګت بلتستان کې د پولیسو پر موټر ډزو کې درې پولیس وژل شوي

د اعدامونو دا شمېر د ۲۰۲۴ کال د ۹۷۵ کسانو په پرتله ۶۸ سلنه زیاتوالی ښيي.

په دې کې ۴۸ ښځې هم شاملې دي چې اعدام شوې دي. رپوټ وايي چې دا شمېر ښايي تر دې هم لوړ وي، ځکه ډېر اعدامونه په رسمي رسنیو کې نه خپرېږي او د معلوماتو ترلاسه کول ستونزمن وي.

د رپوټ له مخې، په ۲۰۲۵ کال کې هره ورځ په منځني ډول له څلورو څخه تر پنځو کسانو پورې اعدام شوي دي.

دا هم ویل شوي چې دا په ۲۰۰۸ کال کې د اعدامونو د ثبت له پیلولو راهیسې تر ټولو ستر شمېر دی او همدارنګه له ۱۹۸۹ کال وروسته تر ټولو ډېر رپوټ شوي اعدامونه دي.

رپوټ دا اندېښنه هم څرګندوي چې د ۲۰۲۶ کال د جنورۍ له اعتراضونو وروسته نیول شوي سلګونه کسان لا هم د مرګ له سزا سره مخ دي.

دغه اعتراضونه د حکومت له ځپونکو اقداماتو سره مخ شول، چې د بشري حقونو د ډلو په وینا، زرګونه کسان پکې ووژل شول او لسګونه زره نور ونیول شول.

د رپوټ له مخې، د اسلامي جمهوریت حکومت هڅه کړې چې د پرله پسې اعدامونو له لارې ویره خپره کړي، څو د نورو اعتراضونو مخه ونیسي او خپل واک وغځوي.

همدارنګه ویل شوي چې حتا د هغو شخړو پر مهال چې د فبرورۍ له ۲۸مې نېټې پیل شوې او ایران له بهرنیو هېوادونو سره په جګړه کې ښکېل شوی، بیا هم څو کسان اعدام شوي دي. په دغو کسانو کې هغه افراد هم شامل دي چې د حکومت له مخالفو ډلو سره د تړاو او یا د جاسوسۍ په تورونو محکوم شوي وو.

رپوټ زیاتوي چې د اعدام سزا ډېری وخت د سیاسي فشار د وسیلې په توګه کارول کېږي او قومي لږکي، په ځانګړي ډول کردان او بلوچان، تر ټولو ډېر هدف ګرځي.

د فرانس پرېس د رپوټ له مخې، دا ډلې چې اکثره د سني مذهب پیروان دي، د هېواد په لوېدیځ او سوېل ختیزو سیمو کې ژوند کوي او له تبعیض او سخت چلند سره مخ دي.

دا ټاکنې چې د رای ورکوونکو له بې‌ساري ګډون سره مل وې، د پیټر مادیار په مشرۍ د «تیسا» ګوند د پرېکنده بریا لامل شوې. اوربان خپله ماتې ومنله او د ټاکنو پایلې یې دردونکې وبللې.

د لومړنیو پایلو پر بنسټ، د ۸۱ سلنه رایو په شمېرلو سره، «تیسا» ګوند تر اوسه د پارلمان له ۱۹۹ څوکیو څخه ۱۳۵ یې ګټلي دي. د اوربان په مشرۍ «فیدز» ګوند په دویم ځای کې راغلی دی.

اوربان د یکشنبې په ورځ د خپل ګوند ټاکنیز مرکز ته لاړ او هلته یې وویل: «د ټاکنو پایلې لا وروستۍ نه‌دي، خو وضعیت روښانه دی. پایله زموږ لپاره دردونکې، خو ښکاره ده.»

د راپورونو له‌مخې، په ټاکنو کې د خلکو ګډون ۷۹ سلنې ته رسېدلی چې د څلورو کلونو وړاندې ټاکنو پرتله د پام وړ زیاتوالی ښيي.

100%

د «تیسا» ګوند بریا کولی شي د اروپایي ټولنې، اوکراین او ان د امریکا او روسیې د سیاستونو لپاره پراخې پایلې ولري. تمه کېږي، چې د هنګري او اروپایي ټولنې ترمنځ د مخالفتونو په پای ته رسېدو سره، اوکراین ته د ۹۰میلیارده یورو پور ورکولو او همدارنګه له هنګري سره د اروپایي ټولنې د مالي مرستو د خلاصون لاره هواره شي.

اوربان په وار وار د اوکراین په اړه د مهمو پرېکړو په ویټو کولو سره د اروپایي ټولنې نظم ګډوډ کړی وو او دا اندېښنې یې راپارولې وې، چې هغه له دننه څخه د اروپایي ټولنې د پاشل کېدو په لټه کې دی.

دا پېښه به په ټوله نړۍ کې د سخت دریځو ښي اړخو خوځښتونو ترمنځ هم انعکاس ولري. دې ډلو، د امریکا په ګډون، اوربان ته د یوې داسې بېلګې په توګه کتل چې څنګه کېدای شي له ملي‌پال پاپولیزم څخه په کلتوري شخړو کې کار واخیستل شي او د دولتي ځواک له لارې مخالفین کمزوري شي.

د «تیسا» ګوند مشر، چې یو وخت د اوربان له وفادارو کسانو څخه وو، ژمنه کړې چې له فساد سره به مبارزه وکړي او د قضاییه قوې او نورو بنسټونو خپلواکي به بېرته احیا کړي.

اوربان چې د ښي اړخو سیاستونو د ملاتړ او له اوکراین څخه د اروپا پر ملاتړ د نیوکو له امله د پوتین او ټرمپ د حکومتونو د پام وړ ګرځېدلی وو، په دې وروستیو کلونو کې د اقتصادي رکود او د ژوند د لګښتونو د زیاتوالي له امله له کورنیو نیوکو سره مخ وو. پیټر مادیار وتوانېد چې دا عامه ناخوښي د ځان په ګټه وکاروي.

په هنګري کې دا سیاسي بدلون نه یوازې د دغه هېواد د کورني قدرت جوړښت بدل کړی، بلکې له اروپایي ټولنې سره به یې پر مناسباتو او ان د روسیې او امریکا پر اړیکو هم اغېز ولري.

جیسوال د یکشنبې په ورځ په یوه خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي، د چین دا ډول اقدامات، ناسمې ادعاوې او د بې‌بنسته روایتونو جوړول نه شي کولای چې شته او نه انکار کېدونکي واقعیتونه بدل کړي.

په خبرپاڼه کې ټینګار شوی، چې د اروناچل پردېش په څېر سیمې د هند نه بېلېدونکې برخې دي او دا وضعیت به په تېر، اوس او راتلونکي کې هم بدلون ونه مومي.

هغه زیاته کړې، چې د چین دا ډول اقدامات د دواړو هېوادونو ترمنځ د اړیکو د عادي کېدو روانې هڅې کمزورې کوي.

د هند د بهرنیو چارو وزارت ویاند له چین غوښتي، چې له داسې اقداماتو ډډه وکړي چې د دواړو هېوادونو اړیکې ترینګلې کوي او پر ځای یې د خبرو، تفاهم او ثبات لپاره ژمنتیا وښيي.

د هنګري د پارلمان د ۱۹۹ څوکیو لپاره رایه اچونه د یکشنبې په ورځ په سیمه ییز وخت سهار ۶ بجې پیل شوه او د ماښام تر ۷ بجو پورې به دوام وکړي.

د رویټرز په وینا، د اوربان واکمن فیدز ګوند د پیټر ماګیار په مشرۍ دله نوي مرکزي ښي اړخي تیسا ګوند څخه له ۷ تر ۹ سلنې پورې وروسته دی.

د راپور له مخې، د تیسا عامه ملاتړ له ۳۸ څخه تر ۴۱ سلنې پورې اټکل شوی دی.

د نایجیریا هوايي ځواک ویلي چې په جیللي سیمه کې یې د بوکو حرام وسله‌وال وژلي دي، خو په رسمي اعلامیه کې یې د بازار د هدف ګرځېدو په اړه څه نه دي ویلي.

دغه ځواک د نورو پوښتنو ځواب هم نه دی ورکړی.

د سیمې د شورا یو غړي لوان زنا نور ګیدم ویلي چې دا برید د جیللي په بازار کې شوی او د ده په وینا تر ۲۰۰ ډېر کسان وژل شوي دي. هغه ویلي چې ټپیان د یوبې او بورنو روغتونونو ته انتقال شوي دي.

د رویټرز د رپوټ له مخې، درې نورو اوسېدونکو او د یوې نړیوالې بشري مرستندویه ادارې یوه چارواکي هم د دې پېښې او د لوړو تلفاتو احتمال تایید کړی دی.