تاجکستان د افغان کارګرو د جذب لپاره ځانګړې ونډه اعلان کړه

دې بنسټ د ژورې اندېښنې په څرګندولو سره دا پېښه په افغانستان کې د مذهبي لږکيو پر وړاندې د تاوتريخوالي د اندېښمن کوونکي بهير برخه بللې ده. شورا خبرداری ورکړی چې دا ډول بريدونه په ټولنه کې وېره، ناامنۍ او بېلتون ته لاره هواروي. په اعلاميه کې دا هم ټينګار شوی هغه تګلارې او روايتونه چې د شيعه ټولنې ګوښه کېدو ته لار هواروي، کولای شي د لا زيات تبعيض او تاوتريخوالي لامل شي.

د همغږۍ شورا دا بريد په کلکه غندلی او دا يې د بشري حقونو ښکاره سرغړونه بللې ده، په ځانګړي ډول د ژوند حق او د دين او عقيدې د ازادۍ حق په برخه کې یې دا برید ګواښوونکی بللی دی. شورا د دې ترڅنګ د مذهبي ځايونو د خونديتوب او د عبادت کوونکو د امنيت د ټينګښت لپاره د بېړنيو ګامونو غوښتنه کړې ده.

په اعلاميه کې له ملګرو ملتونو او نورو نړيوالو بنسټونو غوښتنه شوې چې د دې پېښې په اړه روڼ، خپلواک او بې پرې پلټنه ترسره کړي او د پېښې عاملين او ملاتړي يې د قانون منګولو ته وسپاري. د اعلاميې په پای کې، شورا د قربانيانو له کورنيو سره خپله خواخوږي څرګنده کړې او ټپيانو ته يې د ژر رغېدو هيله ښودلې ده.

څو ورځې وړاندې د هرات په انجیل ولسوالۍ کې ناڅرګنده وسله‌والو یوولس کسان په ډزو ووژل او یو شمېر نور یې ټپیان کړل. طالبانو هم دا پېښه منلې او په تړاو یې د یو شکمن کس د نیول کېدو یادونه هم کړې ده، خو د پېښې په تړاو یې نور جزییات له رسنیو او خلکو سره نه دي شریک کړي.

سرچینو زیاته کړې چې د دغو توغندیزو بریدونو له کبله د کونړ د مرکز اړوند د کڅۍ، شهباز او کړه‌ مار کلي اوسېدونکي له خپلو کورونو څخه وتلي دي. سرچینو زیاته کړې چې پاکستاني پوځيانو ډیورنډ کرښې له هغې غاړې څخه وړمه شپه ۱۲بجې هم ورته غوندیز بریدونه کړي دي.

تر دې مخکې هم پاکستان د کونړ پر یادو کلیو باندې توغندیز بریدونه کړي چې له کبله یې د اسعداباد اوسېدونکي اړ شوي، څو خپل کلي پرېږدي او نورو سیمو ته کډې وکړي.

دا بریدونه داسې مهال کېږي چې تېره اونۍ طالبانو او پاکستان د چین په ارومچي کې سره مذاکرات وکړل. د طالبانو او پاکستان تر کنټرول لاندې رسنیو دغه خبرې اترې مثبتې وبللې، خو اسلام‌اباد او پر کابل واکمنو بیا په رسمي ډول د دغو مذاکراتو په تړاو هېڅ نه دي ویلي.

هغه زیاته کړې چې د لېږد رالېږد په برخه کې د جګړې پر مهال ستونزې وې، خو بیا هم سوداګري پراخه شوې ده. هغه هیله څرګنده کړې چې په راتلونکو میاشتو کې به د رېل پټلۍ له لارې د ایران او افغانستان ترمنځ سوداګري نوره هم پراخه شي.

د نوموړي په وینا، په ۱۴۰۵ کال کې به د ایران او افغانستان ترمنځ سوداګري په بې‌سارې توګه زیاته شي او په دې برخه کې به دواړه هېوادونه د پرمختګ شاهدان وي. له ایران سره د افغانستان سوداګري داسې مهال پراخېږي چې د طالبانو او‌ پاکستان ترمنځ د جګړو له کبله پر ډیورنډ کرښې سوداګریزې لارې ټولې له تېرو څه باندې شپږو میاشتو راهیسې تړل شوې دي.

همدا راز د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر له افغان سوداګرو غوښتي چې له پاکستان سره هر ډول سوداګري بنده کړي او پر بدیلو لارو چارو دې غور وکړي. اوس‌ مهال افغان سوداګر د طالبانو د دغو محدودیتونو له کبله اړ شوي چې د صادراتو او وارداتو لپاره د منځنۍ اسیا هېوادونو په ګډون ایران ته مخه کړي.

د طالبانو حکومت هم د منځنۍ اسیا په هېوادونو او ایران باندې خپله سوداګریزه تکیه ډېره کړې او هم‌مهاله یې ورسره اړیکې هم پراخې کړې دي.

د خپرې شوې خبرپاڼې له مخې، لومړۍ پېښه نن سهار (دوشنبه، د وري ۲۴مه) په اب‌بند ولسوالۍ کې رامنځته شوې، چې په ترڅ کې يې دوه مېرمنې مړې شوې او دوه نور کسان ټپيان شوي دي.

د طالبانو د غزني امنیې قومندانۍ په وينا، دغه پېښه د يو موټر او موټرسایکل د ټکر له امله رامنځته شوې ده.

بل خوا، دويمه پېښه تېره شپه د ګيلان ولسوالۍ اړوند د کابل-کندهار پر لويه لاره رامنځته شوې، چې له امله يې يو کس خپل ژوند له لاسه ورکړی او يو بل ټپي شوی دی.

طالب چارواکي وايي، دا پېښه د يو موټر د چپه کېدو له امله رامنځته شوې او د دغو پېښو اصلي لامل یې د موټر چلوونکو بې‌احتیاطي بللې ده.

د سرچینو په وینا، د طالبانو والي د وري پر ۲۴مه د دوشنبې په سهار یو شمېر شیعه عالمان او مشران خپل دفتر ته وبلل او له هغوی یې وغوښتل چې لاریون لغوه کړي.

لاریون کوونکو پلان درلود، چې د وري پر ۲۵مه د سې شنبې په ورځ خپل لاریون وکړي او د پلان له مخې به د برید د قربانیانو جسدونه د هرات ښار په مرکز کې له صادقیه جومات څخه د سلطان اغا زیارت ته یوسي.

د قربانیانو جنازې به د انجیل ولسوالۍ په ده میري کلي کې د لاریون په بڼه هم ترسره شي.

سرچینې وايي، سنيانو هم غوښتل، چې له شیعه هېوادوالو سره یوځای په لاریون کې برخه واخلي.

په ورته وخت کې ځینو کسبکرو اعلان وکړ، چې د دوی کار به د سې شنبې په ورځ په دې مناسبت تړلی وي.

خو دا څرګنده نه ده، چې د طالبانو د والي له مخنیوي وروسته به هم لاریونوال لاریون وکړي او کنه.

د هرات لپاره د طالبانو والي ویلي چې یوازې د تدفین مراسم به د سلطان میر عبدالواحد په زیارت کې ترسره شي چې د "سلطان آغا" په نوم پیژندل کیږي.

یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د اسلام جار له ټینګار سره سره دا لاریون ممکن لهپلان سره سم وشي خو د طالبانو والي خبرداری ورکړی چې د ډلې ځواکونه به یې د لاریون کوونکو امنیت چمتو نه کړي.

یاده پېښه د جمعې په ورځ، د وري پر ۲۱مه وشوه. څلورو وسله والو کسانو ۱۳ شیعه زیارت کوونکي چې د انجیل ولسوالۍ د ده میري کلي کې زیارت ته تللي وو، په ډزو ووژل.

دې پیښې پراخ کورني او نړیوال غبرګونونه راپارولي دي.

تر اوسه پورې، د داعش په ګډون هیڅ ډلې د برید مسوولیت نه دی منلی خو له دې وړاندې د ورته بریدونو مسوولیت داعش منلی و.