پاکستان کې «ناموسي» وژنې؛ بلوچستان کې یو کس خپله مېرمن د «نامشروع اړیکو» په تور وژلې ده

نوموړي د يکشنبې په ورځ د خېبرپښتونخوا په مردان کې يوې غونډې ته په وينا کې وويل: «نن زما په خاوره کې وينه توېږي، امن له منځه تللی، حکومتي نظام ګډوډ دی او ادارې بې‌وسه شوې دي.»

هغه زياته کړه، وسله‌والې ډلې په ازاد ډول ګرځي، لارې، کلي او سيمې يې تر خپل نفوذ لاندې راوستي دي.

فضل الرحمن په غير مستقيم ډول د پاکستان پر حکومت نيوکه وکړه او ويې ويل: «ته ماته امن او روزګار نه شې راکولی، او د دروغو او د غلا د رایوحکومت رامنځته شوی دی.» هغه ټينګار وکړ چې دا ډول حکومت نه مني او زياته يې کړه: «د جعلي رایو حکومت نه منم، هر څه چې کول غواړې، وکړه.»

نوموړي وويل، نه په هېواد او نه هم په ایالت کې د فساد مخه نيول شوې، نه امن تأمين شوی او نه هم خلکو ته د کار زمينه برابره شوې ده. د هغه په وينا، د خلکو د رایې او ازادۍ لپاره به خپله مبارزه جاري ساتي او «لکه څنګه چې جعلي اسعار نه چلېږي، همداسې جعلي حکومت هم نه شي چلېدای.»

د جمعيت علما اسلام مشر همدارنګه وويل، چې اوس د پاکستان په خاوره نړيوال ځواکونه راټولېږي او اسلامي هېوادونه د امن لپاره هڅې کوي، چې دا د هېواد لپاره يو «اعزاز» بولي.

د اسلام‌اباد په کوربتوب د امريکا او ايران ترمنځ د ترسره شوو خبرو په اړه فضل الرحمن وويل، دا خبرې ناکامې نه دي او يوازې يې لومړی پړاو بشپړ شوی دی، چې راتلونکو پړاوونو ته به انتظار کېږي.

هغه يو ځل بيا خپل سياسي دريځ تکرار کړ او ويې ويل، چې اسراییل د عربو پر خاوره يو «ناجايزه او ترهګر» هېواد دی.

ډار ویلي:«پاکستان خپل رول ادا کړی او په راتلونکو ورځو کې به هم د امریکا او د ایران ترمنځ د ښکېلتیا او خبرو اترو اسانتیا لپاره خپل رول ته دوام ورکړي».

ډار ویلي، چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د امریکا او ایران ترمنځ د سختو او رغنده خبرو اترو د څو پړاوونو په منځګړیتوب کې د پاکستان د پوځ لوی درستیز عاصم منیر مهم رول ولوباوه.

دا په داسې حال کې ده، چې د واشنګټن او تهران ترمنځ خبرې نن پای ته ورسېدي او د دواړو هېوادونو پلاوي نن د یکشنبې په ورځ بېرته خپلو هېوادونو ته ستانه شول.

د خبرو له پای ته رسېدو وروسته د امریکايي پلاوي مشر جي‌ډي وېنس له ایران سره خبرو کې کومې هوکړې ته نه دی رسېدلی او د ایراني پلاوي مشر باقر قالیباف ویلي، چې امریکا دې د ایران د باور ترلاسه کولو په تړاو پرېکړه وکړي.

د دغه لاریون یوې ګډونوالې سایرې نورزۍ وویل، چې پاکستاني عسکرو په وار وار پر ډیورند کرښه پر ملکي‌ وګړو بریدونه کړي او تېرو میاشتو کې یې سلګونه افغانانو ته په هوایي بمباریو کې هم مرګ ژوبله اړولې ده. هغې وویل: «افغانان هېڅکله اجازه نه‌ورکوي چې زموږ د ولس وینه تویه شي او موږ نړیوالو ته پېغام ورکوو، چې د دغه جنایت پر وړاندې اقدام وکړي».

د پلوشې همزاد په نوم یوې بلې افغانې هم په دغه لاریون کې پر افغانستان د پاکستان بریدونه وغندل او د ملکي وګړو په نښه کول یې د نړیوالو قوانینو او اصولو خلاف عمل وباله.

هغې زیاته کړه: «موږ نن ځکه راټول شوي یو چې نړیوالو ته خپل غږ ورسوو، څو مداخله وکړي او جنګ ختم کړي».

دغو لاریونوالو په خپل پرېکړه لیک کې د جرمونو له نړیوالې محکمې غوښتنه وکړه، چې د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر او د یاد حکومت نور لوړ پوړي چارواکي د «بشري جنایت» په تړاو د عدالت مېز ته راکش کړي او سزاوې ورکړي.

د طالبانو او پاکستان ترمنځ له تېرو څو میاشتو راهیسې سیاسي، وسله‌وال او سوداګریز کړکېچ روان دی. دواړو لورو پر ډیورند کرښه له یو بل سره نښتې کړي او پاکستان بیا د کابل په ګډون د هېواد ګڼ ولایتونه بمبار کړي، چې په‌کې یې ملکي وګړو ته درنه مرګ ژوبله هم اړولې ده.

تر دې وړاندې هم په اروپا امریکا او د نړۍ یو شمېر نورو هېوادونو کې مېشتو افغانانو د لاریونونو په ترڅ کې د پاکستان یاد بریدونه غندلي دي.

د پاکستاني چارواکو په وینا؛ تر اوسه تر ۲ مېلیونو ډېر افغان کډوال له دغه هېواده اېستل شوي دي. دوی ویلي، چې په دغه پنډغالي کې د بېرته ستنېدونکو کورنیو لپاره د لنډمهالې استوګنې اسانتیاوې هم برابرې شوې دي.

تر دې وړاندې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ اعلان کړی و، زرګونه افغانان چې کلونه یې په پاکستان کې ژوند کړی، د زیاتېدونکو فشارونو، محدودو پالیسیو، د ژوند د خرابېدونکي وضعیت او په ځینو مواردو کې د جبري اېستلو له امله هره ورځ له پاکستان نه افغانستان ته ستنېږي.

په همدې حال کې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنېټ خبرداری ورکړی، چې د افغان کډوالو اېستل هغوی د بشري حقونو د سرغړونو له جدي ګواښ سره مخ کوي.

هغه ټینګار کړی، چې پاکستان باید خپلو نړۍوالو ژمنو ته ژمن پاتې شي او د هغو کسانو له جبري ستنولو ډډه وکړي چې له ګواښ سره مخ دي.

پاکستانۍ رسنیو ویلي، دغه کورنۍ له ۲۰۲۱ کال راهیسې په پېښور کې درېیم هېواد ته د تګ په موخه شپې او ورځې تېروي.

د دغې کورنۍ وکیل سیف‌الله محب کاکاخېل بیا افغانستان انټرنشنل- پښتو ته ویلي، د ډېریو افغانانو قضیې په درېیمو هېوادونو کې روانې دي او په وینا یې، که دوی د پاکستاني پولیسو له لوري نیول او اېستل کېږي، په افغانستان کې یې ژوند له جدي ګواښ سره مخ کېږي.

نوموړي له اېستل کېدو سره د مخ افغان کورنۍ عریضې ته په اشارې ویلي، دمګړۍ په پاکستان کې ډېری مېشتو افغانانو د افغانستان له تېر نظام سره کار کړی او د بېرته اېستل کېدو په صورت کې له جدي ګواښ سره مخ کېږي.

پاکستان په دې وروستیو کې د افغانانو د نيولو او د اېستلو بهير چټک کړی، خو د بشري حقونو مدافعین اندېښنه څرګندوي، چې په پاکستان کې مېشت افغانان که بېرته افغانستان ته واستول شي، نو هلته به یې ژوند له جدي خطرونو سره مخ شي.

وکیل کاکاخېل ويلي، محکمې د یادې افغان کورنۍ په عریضه یو موقتي حکم صادر کړی او چارواکي یې تر بل امر پورې د یادې افغان کورنۍ پرضد له اقداماتو څخه منع کړي دي.

هغه زیاته کړې، اوس به دولتي چارواکي په دې اړه خپل ځواب محکمې ته وړاندې کړي او تر هغې وروسته به عملي اقدامات کېږي.