په کندهار کې د منډیګک ماڼۍ شاوخوا سیمه د سختو امنیتي محدودیتونو تر سیوري لاندې داسې حالت ته رسېدلې، چې نه یوازې پهکې د خلکو تګراتګ محدود شوی؛ بلکې دوی له خپلو کورونو هم شړل شوي دي. سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې طالبانو دغه اقدام د امنیتي ګواښونو د مخنیوي په موخه کړی.
دغه سیمه چې د کندهار ښار په لوېدیځه برخه کې د شپږمې او اوومې ناحیو ترمنځ پرته ده، اوس وخت ناوخت د ملاهبت الله اخندزاده د استوګنې ځای بلل کېږي او هغه دلته اکثره وخت له نورو لوړوپوړو طالب چارواکو سره مجلسونه کوي.
د سیمې اوسېدونکي وایي، د امنیت تر نامه لاندې شاوخوا تر پنځوسو پورې کورونه تخلیه شوي او ډېری یې یا نظامیانو ته ورکړل شوي او یا هم د پخوانیو مالکینو څخه په زور اخیستل شوي دي.
د دوی په خبره؛ پاتې لږ کورونه هم له ورته برخلیک سره مخ دي او خلک په تدریجي ډول د خپلې سیمې پرېښودو ته اړ کېږي. د سیمې یو اوسېدونکی چې د امنیتي اندېښنو له امله یې نوم نهدی یاد کړی وایي: «موږ دلته کلونه، کلونه ژوند کړی دی دا زموږ پلرنی ځای دی؛ خو اوس له دې سیمې څخه په زور شړل شوي یو. طالبان وایي، یا مو کورونه په کرایه راکړئ او یا یې پر موږ خرڅ کړئ؛ خو نور به دلته نه اوسېږئ».
د یادې سیمې یو بل اوسېدونکی وایي: «دا ښکاره زور دی، خلک له خپلو مېنو اېستل کېږي او کورونه یې یا په ارزانه اخیستل کېږي او یا هم بې له رضا ترې اخیستل کېږي؛ دا نه امنیت دی او نه قانون، دا صرف د زور واکمني ده».
یو بل کس چې کور یې ترې اخیستل شوی وایي، نه غواړي بل ځای واوسي خو کور يې په زور ترې اخیستل شوی او طالبانو ورته ویلي چې کرایه ورکوي. هغه وویل: « موږ ته نه د بل ځای د اوسېدو اسانتیا شته او نه څوک زموږ غږ اوري؛ نو په بېلابېلو پلمو یې پر موږ فشار راوړی. هره ورځ به تالاشي وه، اخیر مو کور اېله کړ اوس په کرایه اوسېږو.»
خلک وایي، داسې فضا جوړه شوې چې دوی په خپله وېرېږي او مجبوره کېږي کورونه پرېږدي؛ ځکه هره ورځ پوښتنې او تالاشۍ وې، چې دا د دوی لپاره سخته ده. د خلکو په وینا؛ د منډیګک شاوخوا نه یوازې کورونه تخلیه شوي، بلکې ټولنیز او اقتصادي فعالیتونه هم سخت اغېزمن شوي دي.
په دغه سیمه کې د «تاج محل» په نوم یو لوی د ودونو صالون چې لکونه ډالر لګښت ورباندې شوی، د سړکونو د بندېدو او د طالبانو د امنیتي ګواښونو د مخنیوي له امله فلج شوی دی.
همداراز دوه مهم عمومي سړکونه چې پخوا خلکو پرې تګراتګ کاوه، اوس په بشپړه توګه تړل شوي او پرځای یې یو تنګ فرعي سړک جوړ شوی چې د زیاتې ګڼې ګوڼې لامل شوی دی. موټر چلوونکي وایي، د سړکونو تړل کېدو نه یوازې د خلکو ورځنی ژوند ستونزمن کړی؛ بلکې د دوی پر کار او عاید یې هم مستقیم اغېز کړی دی.
یو ټکسي چلوونکی په دې اړه وایي: «پخوا به موږ له همدې لارې په څو دقیقو کې تېرېدو؛ خو اوس باید پر فرعي او اوږده لاره ولاړ شو. دا زموږ وخت هم ضایع کوي او د تېلو مصرف هم زیاتوي».
د سیمې اوسېدونکي وایي، چې دغه ټول محدودیتونه د چارواکو د امنیت لپاره وضع شوي؛ خو د دوی په وینا، دا کار د عامو خلکو پر حقونو مستقیم اغېز کوي. د سید محمد په نوم د سیمې یو اوسېدونکی وایي: «امنیت مهم دی دا موږ منو؛ خو دا سمه نهده چې د خلکو ژوند دومره محدود شي. طالبان د خپل امنیت لپاره عامه سړکونه تړي او خلک له خپلو سیمو شړي. دوی په لومړي سر کې ویلي وو، چې بند سړکونه به خلاص کړي؛ خو اوس برعکس حالت دی».
منډیګک ماڼۍ د کندهار ښار په لوېدیځه برخه کې هغه سیمه ده، چې د پخواني جمهوري نظام پرمهال هم د لوړپوړو چارواکو د استوګنې لپاره کارېده؛ خو هغه وخت سړکونه په دایمي ډول نه تړل کېدل او خلکو په نسبي ازادۍ سره تګراتګ درلود.
د خلکو په باور؛ که د امنیت لپاره بدیلې لارې چارې ونه موندل شي، نو دغه وضعیت به نه یوازې د منډیګک سیمې اوسېدونکي؛ بلکې د ټول کندهار ښار پر ژوند منفي اغېز وکړي.
