طالبانو په بغلان، ننګرهار او هلمند ولایتونو کې د نشه‌يي توکو د نیولو خبر ورکړی

کوفي ویلي، وطن ته ستنېدل د هغې او د هغو ټولو افغانانو هیله ده چې د سختو شرایطو له امله اړ شوي هېواد پرېږدي، خو ټینګار یې کړی چې دا ستنېدل باید د ازاد او حق لرونکي وګړي په توګه وي، نه د داسې نظام تر سیوري لاندې چې ملي او نړیوال مشروعیت ونه لري.

نوموړې زیاته کړې، که د طالبانو هدف دا وي چې سیاسي شخصیتونه هېواد ته ستانه کړي څو له سیاست څخه لاس واخلي، د بیان ازادي ونه لري او یوازې د محدود ژوند په چوکاټ کې پاتې شي، دا نه ملي پخلاینه ده او نه هم د افغانستان د روان بحران حل دی.

د هغې په وینا، افغانستان ته د سیاستوالو او نورو افغانانو بېرته ستنېدل هغه وخت عملي کېدای شي چې د ټولو وګړو لپاره باعزته، ازاد او دوامدار شرایط برابر شي.

هغې د دې لپاره یو شمېر شرطونه هم یاد کړي، چې پکې د سیاسي ګوندونو ازاد فعالیت، د بیان ازادي، د ښځو حقونه، له خلکو سره مستقیمه اړیکه او د ملي خبرو اترو پیل شامل دي.

کوفي ټینګار کړی چې افغانستان د ښځو په حذف، د منتقدینو په چوپولو او د سیاست په محدودولو سره ثبات ته نه رسېږي، بلکې ریښتینی ثبات د عدالت، مشارکت او ملي باور له لارې رامنځته کېږي.

هغې زیاته کړې، که د طالبانو مشرتابه د بنسټیزو بدلونونو منلو ته چمتو وي، نو د ټولو افغانانو د بېرته ستنېدو زمینه به برابره شي او کولای شي د یو عادلانه او باثباته نظام د جوړولو لپاره ګډ کار وکړي.

کوفي دا څرګندونې په داسې حال کې کړې چې د طالبانو تر واک لاندې له افغان شخصیتونو سره د اړیکو کمېسیون مشر شهاب الدین دلاور، د پارلمان له پخوانۍ غړې فوزیه کوفي، پخواني جهادي عبدالرب رسول سیاف، ، محمد محقق او عبدالرشید دوستم وغوښتل چې افغانستان ته ستانه شي.

ازبکستاني رسنیو ویلي، چې له افغانستان څخه وارد شوي تاریاک د خوارزم ولایت په اورګنج بېروني کې د پلټنو پرمهال نیول شوي دي.

د راپورونو له‌مخې، دغه تاریاک له افغانستان څخه د ازبکستان خوارزم ولایت ته په قاچاقي ډول وارد شوي وو او تورنو کسانو غوښتل یاد تریاک د خوارزم ولایت په بېلابېلو سیمو کې وپلوري.

د ازبکستان د ملي امنیت د دولتي خدمتونو رسنیز دفتر ویلي، چې نیول شويو کسانو تردې وړاندې هم د نشه‌توکو د قاچاق په جرم بند تېر کړی و.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند طاهر اندرابي د خپل اونیز خبرې کنفرانس پرمهال ویلي، چې له طالبانو سره د ارومچي خبرو له پای ته رسېدو وروسته، د خبرو د تعقیب لپاره د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د افغانستان څانګه پر جزئیاتو کار کوي.

نوموړي ویلي، چې له کابل سره د سولې هر ډول کانال پرانیستی دی، خو د افغانستان په اړه د پاکستان پالیسې دا ده، چې طالبان باید د دوحې ژمنې او نړیوال قوانین مراعات کړي.

اندرابي ویلي، چې طالبان باید د پاکستان پر ضد د افغان خاورې د کارولو اجازه ور نه کړي.

نوموړي زیاته کړې:«دا هغه اساسي ټکی دی چې لا هم نه دی حل شوی او پاکستان به په دې اړه له افغان لوري د داسې ډاډ غوښتلو ته دوام ورکړي چې هم لیکلی وي او هم د تایید وړ وي».

نوموړي دا څرګندونې پرداسې مهال کړې، چې د ارومچي خبرو له پای ته رسېدو وروسته د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي په کابل کې د چین، ترکیې او سعودي عربستان له سفیرانو سره په جلا جلا لیدنو کې له پاکستان سره وروستۍ خبرې مثبتې بللې او ویلي یې دي، چې واړه تخنیکي مسایل به د مذاکراتو د پرمختګ مخه ونه نیسي.

دغه دفتر زیاتوي، چې د سختو بارانونو او سېلابونو له امله ګڼ شمېر کورونه ویجاړ شوي، زرګونه کورنۍ بې‌ځایه شوې دي او بنسټیزو خدمتونو لکه پاکو اوبو، روغتیايي اسانتیاوو او سرپناه ته د خلکو لاسرسی محدود شوی دی.

د اوچا د راپور له مخې، درې زره کورنۍ یوازې په ننګرهار کې اغیزمنې شوې دي چې ډېری یې د جلال اباد ښار کې دي. اوچا وایي، د پنجشنبې په ورځ (نن) یې ۲۵۰ کورنیو ته بشري مرستې ووېشلې.

اوچا زیاته کړې چې بشري مرستندویه شریکان د ژوند ژغورونکو مرستو د رسولو لپاره خپلې هڅې چټکوي او زیانمنو سیمو ته د عاجلو مرستو د رسولو کار روان دی. خو د یادې ادارې په وینا، د اغېزمنو خلکو اړتیاوې لا هم لوړې دي او د مرستو کچه بسنه نه کوي.

د اوچا د معلوماتو له مخې، د اوسني وضعیت د کنټرول او د بشري ناورین د پراخېدو د مخنیوي لپاره دوامداره نړیوال ملاتړ ډېر مهم دی.

د روانې وري میاشتې له شپږمې راهیسې د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې د ورښتونو، سېلابونو، تندر پرېوتو، غرښویېدنې، زلزلې او د کورونو نړېدو له امله ۱۸۹ کسان مړه، ۲۵۹ ټپیان او ۹ کسان لادرکه شوي دي. د ورښتونو او سېلابونو له امله ۱۳۰۳ کورونه په بشپړ او ۵۸۴۶کورونه په نسبي ډول ویجاړ شوي او ترڅنګ یې ۳۷۲کیلومټره سړکونه هم له‌منځه تللي دي.

په ننګرهار کې د طالبانو رسنیز دفتر د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د یادې ډلې د کرنې وزارت مالي او اداري مرستیال نورالدین عمیر او د ازبکستان د کرنې وزارت مرستیال جمشید ذکروف ننګرهار ته د ازبک‌ـ‌افغان دوستۍ بڼ جوړولو په موخه سفر کړی دی.

طالبانو ویلي، چې د ازبکستان د کرنې وزارت مرستیال له لوري د ګمبېري سیمه د ازبک‌ـ‌افغان دوستۍ بڼ جوړولو لپاره مناسبه بللې او د ځمکې د مشخصاتو او کروکي د برابرولو سپارښتنه شوې ده.

د طالبانو په وینا، تمه ده، چې په دې سیمه کې به پر ۲۰۰ جریبه ځمکه د ازبک‌ـ‌افغان دوستۍ بڼ جوړ شي او ټاکل شوې په دغه بڼ کې د زردالو، شفتالو او الوچو بېلابېل ډولونه وکرل شي.