روانه اونۍ؛ د پاکستان له زندانونو نږدې ۱۰۰ افغانان خوشې شوي دي

د لوګر ولایت لپاره د طالبانو د رسنیو دفتر د چهار شنبې په ورځ (د وري ۲۶مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره وايي، دا مرستې د خوړو نړیوال په مالي ملاتړ، د کلیوالو سیمو د پراختیا او هوساینې لپاره د اقدام موسسې په تخنیکي همکارۍ ترسره کېدونکې دي.

خبرپاڼه کاږي: «هرې کورنۍ ته ۲۹۰۰ افغانۍ نغدي مرسته ورکول کېږي، تر څو د خپلو لومړنیو خوراکي او حیاتي اړتیاوو په پوره کولو کې ترې ګټه پورته کړي».

د خبرپاڼه له‌مخې، د دغو مرستو بنسټیزه موخه په لوګر کې د فقر د کچې راکمول، په سختو اقتصادي شرایطو کې د زیانګالو کورنیو لاسنیوی او د هغوی د ژوند د وضعیت ښه کول دي.

له دې سره سم، په یاد ولایت کې بې‌وزلۍ کورنۍ دغه کېدونکې مرستې کمې ګڼي او له نورو مرستندویه بنسټونو ته د ورته زیاتو مرستو غوښتنه لري. دوی وايي، په دې ګرانۍ کې په ۲۹۰۰ افغانۍ هېڅ هم نه‌کېږي.

د دغو سرچینو په وینا، په نیول شوو کسانو کې د طالبانو په نظامي او ملکي جوړښت کې بېلابېل چارواکي شامل دي، چې په کې د مخابراتو کنډک د یوه ټولي قوماندان، د یوې فرقې د نشراتو امر، څو افسران او د ځایي راډیو او ټلوېزیون مسوول شامل دي.

سرچینې زیاتوي چې دغه کسان دوه ورځې وړاندې نیول شوي او کابل ته لېږدول شوي دي. یوازې یو کس د بدخشان د فرقې د مرستیال واصل نظری په ضمانت خوشې شوی، خو نور لا هم په بند کې دي.

همدارنګه ویل شوي، چې د نیول شوو کسانو له ډلې شپږ تنه د جرم ولسوالۍ د کیپ کلي اوسېدونکي دي او د سلفي فکر پلویان بلل شوي دي.

د سرچینو په وینا، دوی تر دې وړاندې د بدخشان په غرنیو او لیرې سیمو کې د نښه ویشتنې او غره ښتنې تمرینونه کول.

سرچینې ادعا کوي، چې د دغو کسانو له ډلې سره تړلی یو بل کس مخکې هم د داعش سره د همکارۍ په تور نیول شوی و، او اوسني نیول شوي کسان د همدې لارې پېژندل شوي دي.

د معلوماتو له مخې، نیول شوي کسان د فیض‌اباد ښار په «نوي ښار» سیمه کې د طالبانو د استخباراتو د مرستیال او یو بل غړي په برید کې د لاس لرلو په تور هم تورن شوي دي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار د چهارشنبې په ماخوستن په خپله اېکس‌پاڼه وویل، د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف په دې کتنه کې د اسلام‌اباد او ریاض تر منځ اړیکې ژورې او پر ایمان، باور او متقابل درناوي ولاړې وبللې.

شهباز شریف همداراز د دوه اړخیزو همکاریو د لا زیاتولو پر لارو چارو هم خبرې کړې دي.

اسحاق ډار زیاته کړې: «سعودي عربستان د پاکستانیانو په زړونو کې ځانګړی ځای لري، او موږ ژمن یو چې دا تاریخي او ورورګلوۍ اړیکې د راتلونکو نسلونو لپاره لا پیاوړې کړو».

تر دې مخکې داسې راپورونه وو، چې پاکستانی پلاوی به په دې سفر کې په منځني ختیځ کې د روان کړکېچ په اړه د سعودي له چارواکو سره خبرې وکړي، خو د شهباز شریف او د اسحاق ډار په اېکس‌پاڼو کې په همدې تړاو پوسټونو کې په دې اړه څه نه‌دي ویل شوي.

د یادونې وړ ده، چې پاکستان او سعودي عربستان د تېر کال په وږي میاشت کې ستراتیژيک دفاعي تړون لاسلیک کړی او دغه تړون د دواړو هېوادونو امنیت تضمینوي او پر بنسټ یې پر یو له دغو هېوادونو برید پر بل هېواد برید ګڼل کېږي، په داسې حال کې چې په منځني ختیځ کې د جګړې پر مهال سعودي د ایران له لوري په نښه شوی، خو پاکستان یې په تړاو هېڅ نظامي غبرګون نه‌دی ښودلی.

دغو دوو بنسټونو د چهارشنبې په ورځ (وري۲۶مه) په خپل راپور کې ویلي، چې په برېتانیا کې د افغان پناه غوښتونکو د منلو کچه په وروستیو کلونو کې له ۹۶سلنې څخه ۳۴سلنې ته راټیټه شوې ده، او یوازې په ۲۰۲۵کال کې سلګونه افغان ښځې دپناه ترلاسه کولو بې‌برخې شوې دي.

د بښنې نړیوال سازمان ویلي، چې د برېتانیا د پناه غوښتنې نوې تګلارې، چې موخه یې د کډوالۍ کنټرول بلل کېږي، په عمل کې د هغو کسانو لپاره د خوندیتوب لاسرسی محدود کړی چې نړیوالې مرستې ته اړتیا لري.

په راپور کې راغلي چې افغان ښځې په افغانستان کې د سختو محدودیتونو سره مخ دي، چې په کېد زده‌کړې، کار او تګ راتګ بندیزونه شامل دي، او ډېری یې د «سیستماتیک محرومیت» په حالت کې ژوند کوي.

دغه سازمان خبرداری ورکړی چې د افغان پناه غوښتونکو، په ځانګړي ډول ښځو او نجونو، د ملاتړ کمېدل د برېتانیا له بشري حقونو او د ملګرو ملتونو د «ښځو، سولې او امنیت» پروګرام له ژمنو سره په ټکر کې دي.

په راپور کې له برېتانوي حکومته غوښتنه شوې چې د پناه غوښتنې محدودونکي سیاستونه ودروي، افغان ښځو ته خوندي لارې برابرې کړي او هغه تګلارې ختمې کړي چې د دوی په وینا د خوندیتوب مخه نیسي.

د تېرې یکشنبې په ورځ (د وري ۲۳مه) د نورستان ځینو قومي مشرانو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د کامدېش او برګمټال ولسوالیو د لارو بندېدو له امله ځايي خلک د خوراکي توکو په برخه کې له قحطۍ سره مخ دي. دوی د طالبانو مسوولان پر ناغېړۍ تورن کړی او ویلي یې وو، که د هوا له لارې خوراکي توکي ونه‌رسول شي، انساني ناروین به رامنځته شي.

هغوی همداراز ویلي وو، چې د لارو د تړل کېدو له امله د اوړو په ګډون ټول خوراک توکي خلاص شوي دي او په کلینیکونو کې درمل هم نه‌پیدا کېږي.

د نورستان قومي مشران: په برګمټال او کامدېش ولسوالیو کې خلک له قحطۍ سره مخ دي | افغانستان انټرنشنل پښتو

د افغانستان انټرنشنل د یاد راپور له خپرېدو ۳ ورځې وروسته (چهارشنبه د وري ۲۶مه) د نورستان ملي راډيو ټلویزیون هم برګمټال او کامدېش ولسوالیو کې د خوراکي توکو او درملو د کمښت مساله تایید کړه او یادو ولسوالیو ته د خوراکي توکو او درملو له لېږدېده خبر ورکړ.

دغه ټلویزیون ویلي: «د نورستان ولایت په کامدېش او برګمټال ولسواليو کې د خوراکي توکو او درملو له کمښت سره مخ اوسېدونکو ته نن د ۳۰۰۰ بوريو غنمو ترڅنګ، درمل، خوراکي توکي او مرستندویه ټيمونه ورسېدل».

د راپور له‌مخې، د سيمې اوسېدونکي چې له تېرو نږدې دوو مياشتو راهيسې له سختو ستونزو سره مخ وو، د دغو مرستو په رسېدو خوښي څرګندوي او وايي، چې له دې سره به يې ډېری اړتياوې پوره شي.

په راپور کې ویل شوي: «د کامدېش ولسوال د بهرنيو رسنيو هغه تبليغات رد کړل چې ګواکې په سيمه کې دولتي خدمات درېدلي، او دا يې بې بنسټه وبلل».

د کونړ د ناړۍ ولسوالۍ له بري کوټ کلي څخه د نورستان کامدېش او برګمټال ولسوالیو ته غځېدلې لاره چې له دوو میاشتو راهسې د پاکستاني ځواکونو د ډزو له امله تړل شوې وه، دوه ورځې مخکې پرانېستل شوې ده.