متقي: د طالبانو په اداره کې قومي توازن رامنځته شوی دی

ملابرادر د پنجشنبې په ورځ (د وري ۲۷مه) په فاریاب کې یوې غونډې ته د وینا پرمهال وویل، که «د دغه نظام قدر او د الله شکر ادا نه‌کړي دا هر څه زموږ له لاسه ځي او الله تر موږ غوره مخلوق پیدا کولای شي او موږ د ځمکې له مخه اېسته کولی شي».

نوموړي په فاریاب کې د یوه افغان سوداګر له‌خوا په ۴ جریبه ځمکه د یو مېلیون ډالرو په ارزښت د یو جومات او روغتيايي مرکز د جوړېدو چارې پرانیستې. طالبانو ویلي، چې د دغه جومات او روغتیایي مرکز د جوړېدو چارې به د دوو کلونو په موده کې بشپړې شي.

ملابرادر خلکو ته ډاډ ورکړی، چې په ولایتونو کې یې لومړیتوبونه په پام کې دي او په فاریاب کې به نورې پروژې هم پرانیږي. د طالبانو د مشر په ګډون ډېرو طالب مشرانو په وار، وار له خلکو غوښتي، چې د دوی ملاتړ او همکاري وکړي.

د لوګر ولایت لپاره د طالبانو د رسنیو دفتر د چهار شنبې په ورځ (د وري ۲۶مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره وايي، دا مرستې د خوړو نړیوال په مالي ملاتړ، د کلیوالو سیمو د پراختیا او هوساینې لپاره د اقدام موسسې په تخنیکي همکارۍ ترسره کېدونکې دي.

خبرپاڼه کاږي: «هرې کورنۍ ته ۲۹۰۰ افغانۍ نغدي مرسته ورکول کېږي، تر څو د خپلو لومړنیو خوراکي او حیاتي اړتیاوو په پوره کولو کې ترې ګټه پورته کړي».

د خبرپاڼه له‌مخې، د دغو مرستو بنسټیزه موخه په لوګر کې د فقر د کچې راکمول، په سختو اقتصادي شرایطو کې د زیانګالو کورنیو لاسنیوی او د هغوی د ژوند د وضعیت ښه کول دي.

له دې سره سم، په یاد ولایت کې بې‌وزلۍ کورنۍ دغه کېدونکې مرستې کمې ګڼي او له نورو مرستندویه بنسټونو ته د ورته زیاتو مرستو غوښتنه لري. دوی وايي، په دې ګرانۍ کې په ۲۹۰۰ افغانۍ هېڅ هم نه‌کېږي.

د دغو سرچینو په وینا، په نیول شوو کسانو کې د طالبانو په نظامي او ملکي جوړښت کې بېلابېل چارواکي شامل دي، چې په کې د مخابراتو کنډک د یوه ټولي قوماندان، د یوې فرقې د نشراتو امر، څو افسران او د ځایي راډیو او ټلوېزیون مسوول شامل دي.

سرچینې زیاتوي چې دغه کسان دوه ورځې وړاندې نیول شوي او کابل ته لېږدول شوي دي. یوازې یو کس د بدخشان د فرقې د مرستیال واصل نظری په ضمانت خوشې شوی، خو نور لا هم په بند کې دي.

همدارنګه ویل شوي، چې د نیول شوو کسانو له ډلې شپږ تنه د جرم ولسوالۍ د کیپ کلي اوسېدونکي دي او د سلفي فکر پلویان بلل شوي دي.

د سرچینو په وینا، دوی تر دې وړاندې د بدخشان په غرنیو او لیرې سیمو کې د نښه ویشتنې او غره ښتنې تمرینونه کول.

سرچینې ادعا کوي، چې د دغو کسانو له ډلې سره تړلی یو بل کس مخکې هم د داعش سره د همکارۍ په تور نیول شوی و، او اوسني نیول شوي کسان د همدې لارې پېژندل شوي دي.

د معلوماتو له مخې، نیول شوي کسان د فیض‌اباد ښار په «نوي ښار» سیمه کې د طالبانو د استخباراتو د مرستیال او یو بل غړي په برید کې د لاس لرلو په تور هم تورن شوي دي.

دغو دوو بنسټونو د چهارشنبې په ورځ (وري۲۶مه) په خپل راپور کې ویلي، چې په برېتانیا کې د افغان پناه غوښتونکو د منلو کچه په وروستیو کلونو کې له ۹۶سلنې څخه ۳۴سلنې ته راټیټه شوې ده، او یوازې په ۲۰۲۵کال کې سلګونه افغان ښځې دپناه ترلاسه کولو بې‌برخې شوې دي.

د بښنې نړیوال سازمان ویلي، چې د برېتانیا د پناه غوښتنې نوې تګلارې، چې موخه یې د کډوالۍ کنټرول بلل کېږي، په عمل کې د هغو کسانو لپاره د خوندیتوب لاسرسی محدود کړی چې نړیوالې مرستې ته اړتیا لري.

په راپور کې راغلي چې افغان ښځې په افغانستان کې د سختو محدودیتونو سره مخ دي، چې په کېد زده‌کړې، کار او تګ راتګ بندیزونه شامل دي، او ډېری یې د «سیستماتیک محرومیت» په حالت کې ژوند کوي.

دغه سازمان خبرداری ورکړی چې د افغان پناه غوښتونکو، په ځانګړي ډول ښځو او نجونو، د ملاتړ کمېدل د برېتانیا له بشري حقونو او د ملګرو ملتونو د «ښځو، سولې او امنیت» پروګرام له ژمنو سره په ټکر کې دي.

په راپور کې له برېتانوي حکومته غوښتنه شوې چې د پناه غوښتنې محدودونکي سیاستونه ودروي، افغان ښځو ته خوندي لارې برابرې کړي او هغه تګلارې ختمې کړي چې د دوی په وینا د خوندیتوب مخه نیسي.

د تېرې یکشنبې په ورځ (د وري ۲۳مه) د نورستان ځینو قومي مشرانو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د کامدېش او برګمټال ولسوالیو د لارو بندېدو له امله ځايي خلک د خوراکي توکو په برخه کې له قحطۍ سره مخ دي. دوی د طالبانو مسوولان پر ناغېړۍ تورن کړی او ویلي یې وو، که د هوا له لارې خوراکي توکي ونه‌رسول شي، انساني ناروین به رامنځته شي.

هغوی همداراز ویلي وو، چې د لارو د تړل کېدو له امله د اوړو په ګډون ټول خوراک توکي خلاص شوي دي او په کلینیکونو کې درمل هم نه‌پیدا کېږي.

د نورستان قومي مشران: په برګمټال او کامدېش ولسوالیو کې خلک له قحطۍ سره مخ دي | افغانستان انټرنشنل پښتو

د افغانستان انټرنشنل د یاد راپور له خپرېدو ۳ ورځې وروسته (چهارشنبه د وري ۲۶مه) د نورستان ملي راډيو ټلویزیون هم برګمټال او کامدېش ولسوالیو کې د خوراکي توکو او درملو د کمښت مساله تایید کړه او یادو ولسوالیو ته د خوراکي توکو او درملو له لېږدېده خبر ورکړ.

دغه ټلویزیون ویلي: «د نورستان ولایت په کامدېش او برګمټال ولسواليو کې د خوراکي توکو او درملو له کمښت سره مخ اوسېدونکو ته نن د ۳۰۰۰ بوريو غنمو ترڅنګ، درمل، خوراکي توکي او مرستندویه ټيمونه ورسېدل».

د راپور له‌مخې، د سيمې اوسېدونکي چې له تېرو نږدې دوو مياشتو راهيسې له سختو ستونزو سره مخ وو، د دغو مرستو په رسېدو خوښي څرګندوي او وايي، چې له دې سره به يې ډېری اړتياوې پوره شي.

په راپور کې ویل شوي: «د کامدېش ولسوال د بهرنيو رسنيو هغه تبليغات رد کړل چې ګواکې په سيمه کې دولتي خدمات درېدلي، او دا يې بې بنسټه وبلل».

د کونړ د ناړۍ ولسوالۍ له بري کوټ کلي څخه د نورستان کامدېش او برګمټال ولسوالیو ته غځېدلې لاره چې له دوو میاشتو راهسې د پاکستاني ځواکونو د ډزو له امله تړل شوې وه، دوه ورځې مخکې پرانېستل شوې ده.