د پېښور محکمې یو د «اې‌سي‌سي» کارت لرونکی پاکستانی او دوه نور افغانان په ضمانت خوشې کړي

اپرېدي د پېښور، ملاکنډ، کوهاټ، شمالي پنجاب، خېبر قبایلي ولسوالیو د استازو او د تحریک انصاف ګونډ د پارلماني غړو په یوه غونډه کې وویل، چې د عمران‌خان خراب روغتیايي‌ وضعیت یوازې سیاسي‌ موضوع نه؛ بلکې د هغه د ژوند او روغتیا اړوند جدې مسله ده او باید له پامه ونه غورځول شي.

د پاکستان ډان ورځپاڼې د نوموړي د رسنیز دفتر په حواله ویلي، چې دوی له عمران‌خان سره د هغه د کورنۍ او شخصي‌ ډاکټر د نه اجازې په اړه اندېښمن دي. راپور زیاتوی، چې د عمران خان کورنۍ او شخصي ډاکټر له هغه سره د لیدو د نه اجازې اړوند شکایتونه هم کړي دي.

د خیبر پښتونخوا سر وزیر ویلي، یوشمېر کړیو د ورته غونډو د جوړېدو لپاره منفي تبلیغات کړي او ټینګار یې وکړ چې په دې اړه به د ورته مشورتي جرګو له لارې یوه ګډه تګلاره هم جوړه شي.

عمران خان له ۲۰۲۳کال راهیسې له بېلابېلو قضیو سره مخ او په زندان کې دی. د حکومت مخالف ګوندونه وایي، چې پر عمران‌خان لګېدلي تورونه سیاسي بڼه لري؛ خو د پاکستان حکومت بیا ټینګار کوي، چې ټولې قضیې د قانون له مخې پر مخ وړل کېږي.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت په خپرې کړې خبرپاڼه کې راغلي، چې په دغه ناسته کې د ملګرو ملتونو د وګړو صندوق، د ملګرو ملتونو پراختیایي پروګرام، نړۍوال بانک، ګلوبل فنډ، ګویي واکسین ټلواله، اسیا پراختیایي بانک او د اروپایي ټولنې استازو ګډون کړی و.

خبرپاڼه زیاتوي، چې د غونډې پرمهال د ملي روغتیايي پالیسۍ د اغېزمن تطبیق، د راتلونکي لپاره د ستراتېژیکو لارو ټاکل، د روغتیايي خدمتونو د پراختیا، له ۲۰۲۶کال وروسته د تمویل د کمېدو احتمال، د مالي مسوولیتونو د تدریجي لېږد او د طبیعي پېښو او لوجستیکي ستونزو په اړه هم بحث شوی.

خبرپاڼه کې دا هم ویل شوي، نور جلال جلالي له تمویل کوونکو غوښتي چې د اضافي مالي سرچینو د جلبولو لپاره خپلې هڅې زیاتې کړي.

د طالبانو اړوندو رسنیو د راپور له مخې؛ د دغه روغتیایي کلینیک پر ودانۍ په یو وخت کې شاوخوا لس هاوان مرمۍ توغول شوې، چې له امله یې د روغتون ډېرې برخې ویجاړې یا له‌منځه تللې دي.

په راپور کې لیدل کېږي، چې د زېږون خونه سخته زیانمنه شوې او د کارولو وړ نه‌ده. همدارنګه د روغتون لابراتوار او نورې برخې هم زیانمنې شوې دي، چې له امله یې کلینیک په بشپړ ډول تړل شوی او د سیمې خلک له جدي ستونزو سره مخ شوي دي.

د نړۍوالو قوانینو له مخې؛ په جګړو کې روغتونونه او عامه تاسیسات له برید استثنا دي، خو د پاکستان او طالبانو ترمنځ د جګړې پرمهال ملکي سیمې او عامه ځایونو په بریدونو کې په نښه شوي دي.

تر دې وړاندې امید د روږدو د درملنې مرکز د تېر کال د کب میاشتې په ۲۶مه نېټه د پاکستاني جنګي الوتکو له‌خوا تر برید لاندې راغی. د طالبانو د معلوماتو له مخې؛ په دغه پېښه کې ۴۰۸ کسان وژل شوي او ۲۶۵ نور ټپیان دي؛ خو نړۍوالو بنسټونو بیا د تلفاتو شمېر تر دې کم ښودلی.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت مرستیال عبدالرحمان منیر په هغه غونډه کې چې د پنجشنبې په ورځ د کابل د «امید» روغتون د قربانیانو له کورنیو سره د خواخوږۍ لپاره جوړه شوې وه، له نړۍوالو بنسټونو وغوښتل چې پر دغه روغتیايي مرکز شوی برید په روڼ او شفاف ډول وڅېړي.

د افغانستان په سویل کې پروت روزګان ولایت چې شپږ ولسوالۍ لري، د خاص روزګان، چنارتو، ګېزاب او چوره ولسوالۍ یې له مرکز ترینکوټ څخه څه باندې سل کیلومتره لرې دي. د دغه ولسوالیو د لرو پرتو سیمو اوسېدونکي وایي، په سیمو کې یې لاهم مخابراتي شبکې نه‌دي فعالې شوې.

د چورې او چنارتو ولسوالیو اوسېدونکو افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل، چې د مخابراتي خدمتونو کمښت د دوی ورځني ژوند ته جدي ستونزې جوړې کړې دي. د دوی په وینا، د دغه خدمتونو نشتوالي نه یوازې شخصي اړیکې اغېزمنې کړې؛ بلکې اقتصادي او ټولنیزې چارې یې هم له خنډ سره مخ کړې دي.

د چنارتو ولسوالۍ یو اوسېدونکی سید احمد د مخابراتي شبکو د کمزورتیا په اړه وایي: «د ولسوالۍ په بازار کې لګېدلي انتنونه ډېر کمزوري دي، په نږدې سیمو کې هم اړیکه په اسانۍ نه ټینګېږي، یوازې یوه خصوصي شبکه فعاله ده نورې هېڅ شبکې نه‌شته».

ورته مهال د خاص روزګان ولسوالۍ د سیرو سیمې اوسېدونکي هم د محدود پوښښ له امله شکایت کوي. د یادې سیمې یو اوسېدونکی محمدانور وایي: «موږ د خپلو بامونو پر سر د کوچنیو انتنونو په نوم وسایل لګولي دي، چې د ولسوالۍ له انتنونو سېګنال راکش کړي؛ خو هغه هم سم کار نه‌کوي او له جدي ستونزو سره مخ یو. دغه ستونزه له ډېره وخته ده او غږ مو څوک نه‌اوري».

د ګېزاب ولسوالۍ اوسېدونکي هم ورته ستونزې یادوي او وایي، چې په ډېرو سیمو کې هېڅ مخابراتي شبکه کار نه‌کوي. د یادې ولسوالۍ د درې سیمې یو اوسېدونکی انعام‌الله وایي، په سیمه کې یې هیڅ شبکه کار نه‌کوي او دې چارې له سختو ستونزو سره مخ کړي دي.

هغه زیاته کړه: «کله چې غواړو چاته زنګ ووهو؛ نو د ولسوالۍ مرکز نېک‌اباد ته ځو یا هم یوه لوړ غره ته خېژو، چې شاوخوا یو ساعت مزل ورته کوو». د سیمې اوسېدونکي زیاتوي، چې د مخابراتي شبکو نشتوالی د بېړنیو حالاتو پرمهال د خلکو لپاره لویه ستونزه جوړوي او دوی نه‌شي کولای پر وخت له روغتیايي او نورو خدمتونو ګټه واخلي.

د روزګان خلک د طالبانو له حکومت او مخابراتي شرکتونو غواړي، چې په ولسوالیو او کلیوالو سیمو کې د شبکو د پراختیا لپاره عملي ګامونه واخلي؛ څو خلک له بنسټیزو مخابراتي اسانتیاوو برخمن شي.

په روزګان کې د طالبانو د مخابراتو ادارې په دې اړه د افغانستان انټرنشنل - پښتو سره له خبرو کولو ډډه کړې؛ خو د یادي ادارې طالب مسوولینو سیمه‌ییزو خبریالانو ته ویلي، چې د مخابراتي شرکتونو سره په همغږۍ په لرو پرتو سیمو کې د یادې ستونزې پر حل کار کوي.

د یادې طالب قومندانۍ ویاند، سید طیب حماد، ویلي چې دا پېښه پرون د نازیان ولسوالۍ اړوند د «بری لنډۍ» په کلي کې رامنځته شوې ده.

د نوموړي په وینا، د دې نجلۍ جسد شاوخوا نیم ساعت وروسته له اوبو څخه د ځایي اوسېدونکو په مرسته راویستل شوی دی.

په دې وروستیو ورځو کې د اوبو له امله د خلکو د ډوبېدو او مړینې څو پېښې راپور شوې دي، چې د خلکو اندېښنې یې زیاتې کړې دي.

تر دې مخکې هم څو ورځې وړاندې د ننګرهار په بهسود ولسوالۍ کې یو ماشوم په اوبو کې ډوب شوی او خپل ژوند یې له لاسه ورکړی و.