محمود صیقل: د هرات جامع جومات پارک بیارغونه د افغانستان او ترکیې فرهنګي اړیکې پیاوړې کوي

د ټولګټو چارو وزارت د خبرپاڼې له مخې، د دغه وزارت وزیر ملا محمد عیسی ثاني د کابل–غزني لویې لارې د دویم لین د درېیو برخو له رغنیزو چارو څخه لیدنه کړې او د کار بهیر یې له نږدې ارزولی دی.

نوموړي د پروژې مسؤلینو ته لارښوونه کړې چې د کار کیفیت لوړ وساتي او چارې په ټاکلي وخت بشپړې کړي. هغه همداراز ویلي چې د هوا له ښه کېدو او د بارانونو له کمېدو سره دې د سړک د قیر اچونې چارې هم پیل شي.

د وزارت د معلوماتو له مخې، د کابل–غزني لویه لار د هېواد له مهمو او ستراتیژیکو لارو څخه ده، چې د ۱۱۱ کیلومتره سړک د اساسي رغونې چارې په پنځو برخو وېشل شوې دي. دا مهال د لومړۍ، درېیمې او څلورمې برخې کارونه روان دي او د پاتې برخو چارې به هم ژر پیل شي.

د چارواکو په وینا، د دې پروژې له بشپړېدو سره به د خلکو د تګ راتګ ستونزې هوارې شي او د کرنیزو او سوداګریزو توکو د لېږد رالېږد لپاره به اسانتیاوې رامنځته شي.

د یاد وزارت د معلوماتو له مخې، دغه عواید د شهادت‌نامو او کانکور فورمونو د وېش له لارې راټول شوي دي.

بلخوا، وزارت وایي چې په کابل ښار کې د تعلیمي خدماتو د پراختیا په لړ کې د ۳۰۰ راستنېدونکو کډوالو ماشومانو د سویې د تثبیت ازموینه اخیستل شوې ده.

د یوه بل راپور له مخې، د کابل ښار په دولسمه ناحیه کې د پلچرخي عالي لېسې زده‌کوونکو ته د ځایي خلکو له لوري ۳۰۰۰ټوکه درسي کتابونه ورکړل شوي دي.

همداراز، د لوګر ولایت د برکي برک ولسوالۍ په چهلتن منځني ښوونځي کې د پنځو درسي خونو د جوړولو چارې پیل شوې دي، چې شاوخوا ۲۰۰ زره افغانۍ لګښت پرې راځي او د سیمې خلک یې تمویلوي.

سربېره پر دې، وزارت ویلي چې په ننګرهار ولایت کې د حصارک ولسوالۍ په منه‌خېلو سیمه کې د یوه ښوونځي د جوړېدو لپاره ۱۶ بسوه ځمکه د یوه ځایي مشر له لوري وقف شوې، څو د نوې تعلیمي ودانۍ د جوړولو لپاره ترې ګټه واخیستل شي.

د یاد وزارت په خبرپاڼه کې ویل شوي چې دغه پلاوی دازبکستاند ولسمشر د سلاکار ډاکټر عبدالعزیز کاملوف په بلنه سمرقند ته تللی، چیرې چې به د نشه‌يي توکو د نړیوالو ګواښونو په اړه په یوې مهمې غونډه کې ګډون وکړي.

د معلوماتو له مخې، دغه ناسته د روانې میاشتې په شلمه نېټه جوړېږي، چې پکې د بېلابېلو هېوادونو استازي برخه اخلي او د نشه‌يي توکو د نړیوالو ګواښونو ترڅنګ به د سیمه‌ییزې او نړیوالې همکارۍ پر لارو چارو هم بحث وشي.

د طالبانو د نشه‌يي توکو پر ضد د مبارزې معینیت ویلي چې په دې غونډه کې به خپل فعالیتونه، لاسته راوړنې او راتلونکي پلانونه له ګډونوالو سره شریک کړي.

همداراز تمه ده چې د غونډې په څنډه کې به د نشه‌يي توکو پر ضد د ګډې مبارزې د پیاوړتیا او د هېوادونو ترمنځ د همکارۍ د پراخېدو په اړه هم نظرونه تبادله شي.

ددغه وزارت له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، د مرکزونو او ولسوالیو په کچه یې په بېلابېلو پېښو کې مداخله کړې او هغه مېرمنې یې ژغورلې چې د کورني تاوتریخوالي او ناوړه ټولنیزو دودونو له امله له خپلو اساسي حقونو محرومې شوې وې.

د مسؤلینو په وینا، یادې ۱۳ مېرمنې له اوږدې مودې راهیسې له سختو ستونزو سره مخ وې، خو د امر بالمعروف د ادارو د هڅو په پایله کې له وضعیت څخه راایستل شوې او خپل شرعي حقوق ورته بېرته ورکړل شوي دي.

دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو دغه وزارت په افغانستان کې د ښځو پر وړاندې سخت محدودیتونه وضعه کړي، له شپږم ټولګي پورته د زده کړو بندیز تر څنګ ښځې نشي کولی چې په سیاسي مشارکت کې ګډون وکړي، عامه تفریحي پارکونو ته لاړې شي او سفر وکړي.

د ملګرو ملتونو د پراختیا پروګرام خبرداری ورکړی چې د تودوخې لوړېدل یوازې شمېرې نه دي، بلکې د ګرمۍ د سختو څپو، وچکالۍ او د خلکو د ژوند او عاید له لاسه تلو لامل ګرځي. دوی ټینګار کوي چې نړۍ باید ژر اقدام وکړي څو راتلونکو نسلونو ته د ژوند یو باثباته چاپېریال وساتل شي.

ملګرو ملتونو پخوا هم خبرداری ورکړی وو، چې نړۍواله تودوخه به د ۲ درجې سانتي‌ګرادو پولې ته ورسېږي او ښايي له هغې هم واوړي.

تر دې وړاندې د برېتانیا د ایست‌انګليا پوهنتون څېړونکو موندلې وه چې ښايي تر ۲۰۵۰م کال پورې او يا هم له هغه مخکې، په ځينو هېوادونو کې د تودوخې کچه تر ۲درجې سانتي‌ګراد لوړه شي. دا هغه اندازه ده، چې کېدای شي په ځينو سيمو کې استوګنه ستونزمنه او ان ناشونې کړي.

افغانستان، چين، هند، مصر، ترکيه، عراق، د امريکا متحده ايالات او يو شمېر نور هېوادونه په دې نوملړ کې شامل دي.

د ایست‌انګليا پوهنتون څېړونکو د نړۍ د ۱۰۴ښارونو د هوا حالاتو بدلونونه، د شنو خونو ګازونو خپرېدل او چاپېريالي لاملونه لکه د ژوو او بوټو بېلابېل ډولونه څېړلي وه.