د طالبانو د امربالمعروف، نهې عن المنکر او شکایتونو اورېدو وزارت وايي، چې په تېرو نږدې پنځو کلونو کې دوی د ښځو حقونو اړوند ۱۰۰زره قضیو ته رسېدنه کړې ده. د دې وزارت ویاند سیفالاسلام خیبر وایي، دغو قضیو کې مهر، میراث او د جبري نکاح ګانو اړوند مسایل شامل دي.
نوموړي وویل: «د اسلامي امارت له بیا ځل حاکمیت وروسته د مېرمنو حقونو په تړاو لکه مهر، میراث او اجباري نکاح برخه کې ارقام تر ۱۰۰زرو زیات دي». د هغه په خبره، د طالبانو یاد وزارت همدا راز په تېرو نږدې پنځو کلونو کې زرګونه لویې او وړې کلیوالې شخړې هم حل کړې دي.
د سیف الاسلام خیبر په وینا، د دوی د دویمې دورې له واکمنۍ راهیسې تر ۱۰۰زرو ډېر شکایتونه د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې له دوی سره ثبت شوي او اړوندو ادارو ته د رسیدنې لپاره استول شوي دي. د نوموړي دا څرګندونې داسې مهال دي چې په کور دننه او بهر د طالبانو پر تګلارو او په ځانګړې توګه د ښځو اړوندو حقونو په تړاو سختې نیوکې کېږي.
پر کابل واکمن تورن دي، چې بشري حقونه یې نقض کړي، پر ښځو یې د زدهکړو تر څنګ د کار په برخه کې سخت بندیزونه لګولي او د ټولنې ټول قشرونه یې له فردي او د بیان له ازادیو څخه محروم کړي دي.
همدارنګه ۳۴مه ماده مېړه ته اجازه ورکوي، که مېرمن یې د هغه له اجازې پرته یا له هغه څه پرته چې په متن کې «شرعي توجیه» بلل شوې، د خپل پلار یا خپلوانو کور ته لاړه شي، نو هغې ته سزا ورکړي. په دې ماده کې دا هم راغلي، چې که د ښځې خپلوان هغه د محکمې له حکم وروسته بېرته مېړه ته ونهسپاري، تر درې میاشتو پورې بندي کېدای شي.
د دې فرمان پر وړاندې غبرګونونه له لومړیو اوونیو راهیسې پراخ وو.
د بشري حقونو بنسټونه باور لري، چې دا فرمان د ښځو او ماشومانو پر وړاندې تاوتریخوالي ته قانوني بڼه ورکوي او د طالبانو پر مشرتابه او تګلارو نیوکه کول جرم ګرځوي.
د دغو نیوکو په ځواب کې، د طالبانو د عدلیې وزارت ویلي، چې د دوی له قوانینو سره مخالفت د شریعت مخالفت دی او جرم ګڼل کېږي.
همداراز، په پاکستان کې د ملګرو ملتونو د کډوالو چارو د ادارې ویاند قېصر اپرېدي ویلي، چې د پاکستان د حکومت له اعلان وروسته تر اوسه شاوخوا ۲،۱ میلیونه افغانان بېرته افغانستان ته ستانه شوي، چې ډېری یې نیول شوي او په زوره اېستل شوي دي. د هغه په خبره، په دې کسانو کې د بېلابېلو اسنادو لرونکي او بېاسناده کډوال شامل دي.
د یادونې وړ ده، چې د پاکستان حکومت د ۲۰۲۳ کال په وروستیو کې د افغان کډوالو د اېستلو پرېکړه اعلان کړه او دا لړۍ لا هم روانه ده، چې له امله یې زرګونه کورنۍ له سختو بشري او اقتصادي ستونزو سره مخ شوي دي.
