یوې موسسې په کندهار کې د سېلابونو د لومړني خبرداري ۳ سیسټمونه نصب کړل

د چارواکو په وینا، په دې پړاو کې به شاوخوا ۲۷۵زره هغه ماشومان چې عمرونه یې له پنځو کلونو کم دي، واکسین شي. هغوی له کورنیو غوښتي چې د خپلو ماشومانو د روغتیا د ساتنې لپاره له روغتیايي ټیمونو سره همکاري وکړي.

دا په داسې حال کې ده، چې په ټول افغانستان کې د پولیو واکسین سراسري کمپاین د دوشنبې په ورځ، د وري په ۲۴مه، د هېواد په ډېری ولایتونو کې پیل شوی و، خو د غور تر څنګ دایکندي او بامیان په کې شامل نه وو.

له پولیو څخه د پاک افغانستان ادارې مخکې ویلي و، چې د سړې هوا له امله په دایکندي او بامیان کې دا کمپاین ځنډول شوی او په غور کې به د یوې اوونۍ په ځنډ ترسره شي.

افغانستان او پاکستان لا هم د نړۍ له هغو محدودو هېوادونو څخه دي چې د پولیو ویروس پکې په بشپړه توګه له منځه نه دی تللی.

سره له دې چې د دې ناروغۍ د له منځه وړلو لپاره پراخې هڅې روانې دي، خو په ۲۰۲۵میلادي کال کې لږ تر لږه ۹مثبتې پېښې په افغانستان کې ثبت شوې دي.

همدارنګه راپورونه ښيي چې په همدې کال کې په افغانستان او پاکستان کې ټولټال ۳۶مثبتې پېښې ثبت شوې دي.

د روغتیا نړیوال سازمان مخکې خبرداری ورکړی و، چې د دې ویروس د خپرېدو ګواښ، په ځانګړي ډول د پاکستان سره په ډيورنډ کرښه پرتو جنوبي سیمو کې، لا هم لوړ پاتې دی.

د ننګرهار پوهنتون د ژبو او د ادبیاتو پوهنځي محصلان د چینايي ژبې زده کړه نه یوازې د کارموندنې لپاره یوه وسیله بولي، بلکې دا د افغانستان او چین ترمنځ د کلتوري تبادلې او تفاهم یو مهم پل ګڼي.

۲۰ کلن بختیا اریوبي چې هره ورځ د چینايي ژبې ټولګي ته ځي، وايي چې د دې ژبې زده کړه یوازې یو مهارت نه، بلکې د نویو کلتورونو د پېژندنې او د افغانستان د تاریخي میراثونو د معرفي کولو یوه لاره ده. نوموړی وايي:«چینايي ژبه موږ ته فرصت راکوي چې خپل کلتور هغوی ته وژباړو او د ددواړو هېوادونو ترمنځ اړیکې رامنځته کړو».

د چینايي ژبي زده کړې لپاره ننګرهار ته له لرې ولایتونو څخه هم ځوانان ورځي.

د غزني ولایت اوسېدونکي عبدالکریم حلیمي په ننګرهار پوهنتون کې چينايي ژبه زده کړې او روانې خبرې پرې کوي. نوموړی وايي، چې په کانونو، سوداګرۍ او سفارتونو کې د دندې ترلاسه کولو لپاره د چینايي ژبې زده کړه اړینه ده.

په ورته مهال د ننګرهار پوهنتون د ادبیاتو پوهنځي استاد عبدلباسط بریالي ویلي، چې په ختیزو ولایتونو کې ورځ تر بلې د چینايي ژبې لپاره لېوالتیا ډېریږي او دمګړی شاوخوا ۵۰ ځوانان د چینايي ژبې په زده کړو بوخت دي، خو نوموړی د معیاري ټولګیو، درسي موادو او ځانګړې ودانۍ د نشوالي له امله اندېښمن دی.

هغه د افغانستان کورنۍ رسنۍ د نظام برخه وبللې او ویې ویل، چې دوی د پاکستان او طالبانو په جګړه کې ملي رول لوبولی او د طالبانو له ځواکونو سره یې یوځای د هېواد او خلکو دفاع کړې ده.

مجاهد ویلي، چې رسنۍ باید پر ملي مسایلو غور وکړي، اړخونه او جهتونه باید په نظر کې ونه نیسي او افغانستان په نظر کې ونیسي.

هغه دده په وینا، د دښمنانه تبلیغاتو پر وړاندې د عامه ذهنیتونو د روښانه کولو لپاره د طالبانو د ادارې او رسنیو دواړو رول مهم ګڼلی.

مجاهد په خپلو خبرو کې وویل چې د طالبانو ادارې د پرمختګونو په برخه کې اطلاع رسونه د ټولو ګډ مسوولیت دی.

نوموړي وویل، چې «په افغانستان کې ځینې رسنۍ سوداګریزې او ځینې د بهرنیو ځواکونو په اشغال پورې تړلې وې»، او د بهرنیو ځواکونو له وتلو وروسته ځینې سقوط شوې او یا یې تمویلي سرچینې بندې شوې، خو دده په وینا، «نورې چې ملي رېښې یې درلودې، اوس هم فعالې دي».

مجاهد داسې مهال د افغان رسنیو پر رول ټینګار کوي، چې طالبانو په خپله تېره څلورنیم کلنه دوره کې ګڼ خبریالان سانسور ته اړ اېستي، پر رسنیو او خبریالانو یې بندیزونه لګولي او یو شمېر رسنۍ یې ددې ډلې له تګلارو د سرغړونې په تور تړلې دي.

د افغانستان د رسنیو د ملاتړ بنسټونه وايي، چې د طالبانو تر واک لاندې افغاني رسنۍ له یوه سخت پړاوه تېریږي.

د طالبانو د غزني والي ویاند عزت الله سعیدي نن یکشنبه، د وري پر ۳۰مه وویل، چې د غزني ولایت په مقام کې د والي په مشرۍ ناسته شوې، چې هدف یې د کډوالو لپاره د مرستو د راټولولو د عملي کړنلارې پلې کول وو.

په دې ناسته کې د کډوالو د وضعیت د ارزونې، د ډېرو اړمنو او مستحقو کسانو د بېلولو او همدارنګه د مرستو د راټولولو د غوره لارو په اړه خبرې شوې دي.

په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې پرېکړه شوې د مرستو د راټولولو لپاره یو ځانګړی بانکي حساب پرانیستل شي او ورپسې به له سوداګرو او بېلابېلو صنفي اتحادیو سره هم ناستې وشي، څو د مرستو دا بهیر لا منظم او اغیزناک شي.

د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته له نړیوالو بندیزونو سره مخ افغانستان سره بهرنۍ مرستې کمې شوې دي او د کډوالۍ په ناورین کې ښکیلو افغانانو سره د لازمو مرستو امکانات کم لیدل کېږي.

زیاتره بې ځایه شوي کډوال شکایت کوي، چې طالبانو د مرستو بهیر منظم نه دی او په براخه کچه درغلیو له امله حق حقدار ته نه سپارل کېږي.

د راپورونو له مخې، نامعلومو وسله والو د وري پر ۲۱مه نېټه پر هغو خلکو ډزې وکړې چې د هرات د انجیل او زنده جان ولسوالیو ترمنځ د ده میري په سیمه کې د شیعه وو د یو زیارت ترڅنګ راټول شوي وو.

په دې پېښه کې په لومړیو کې ۱۱ تنه ووژل شول.

سرچینو ویلي چې د دې پېښې یو ټپي کس د شنبې په ورځ د ایران په یوه روغتون کې ساه ورکړې، چې له دې سره د وژل شویو شمېر ۱۲ تنو ته لوړ شوی دی.

دغه کس نجیب نومېده، چې د درملنې لپاره ایران ته لېږدول شوی و، خو د سختو ټپونو له امله یې ژوند له لاسه ورکړ.

سره له دې چې له پېښې لس ورځې تېرې شوې، طالبانو تر اوسه د برید د عاملانو د نیولو په اړه بشپړ معلومات نه دي ورکړي.