اوچا: په ۲۰۲۵ کې افغانستان ته ۷۳،۴ میلیونه ډالر بشري مرستې ورکړل شوې

سمیټ ویلي د ده کورنۍ د څه مودې راهیسې په یو کمپاین بوخت دي څو د استرالیا خلک قانع کړي چې ده کومه ګناه نده کړې.

هغه زیاته کړې: «زه دا ټول تورونه په کلکه ردوم.که څه هم ما به غوره ګڼله چې دا تورونه نه وای لګیدلي، خو اوس به له دې فرصته کار اخلم چې خپل نوم پاک کړم.»

د رابرټس سمیټ قضیه څه موده وړاندې محکمې ته وړاندې شوه، ویل کیده ښایي په عمري بند محکوم شي خو هغه د جمعې په ورځ د اپریل په ۱۷مه، له لسو ورځو بند وروسته په ضمانت خوشې شو او دا له نیونې وروسته د سمیټ لومړنۍ څرګندونې ښودل شوي دي.

دراپور له‌مخې، پر هغه تور دی چې له ۲۰۰۹ تر ۲۰۱۲ کال پورې یې په افغانستان کې د خپل درې کلن ماموریت پر مهال بې‌وسلې افغانان وژلي. ویل کیږي هغه د دوو کسانو د وژلو مسوول دی او په درېیو نورو پېښو کې یې د وژنې لارښوونه، مرسته یا هڅونه کړې ده.

دغه سازمان په اکیس لیکلي چې یاده روزنه د افغانستان په بلخ ولایت کې ترسره شوې او تمرکز یې د لوړ فشار، شکر، مزمنو تنفسي ناروغیو او عامو سرطانونو پر پېژندنه او مدیریت و.

د روغتیا نړیوال سازمان ټینګار کړی چې د دې روزنیز پروګرام هدف دا دی چې د روغتیايي خدمتونو لاسرسی د ټولنو تر کچې نږدې کړي او د ژوند ژغورونکي پاملرنې بهیر چټک کړي.

دغه سازمان د دې پروګرام د عملي کېدو لپاره له مرستندویه ادارو مننه هم کړې ده.

د وزارت د معلوماتو له مخې، یادې مېرمنې د ټولنې د ناوړه دودونو او کورني تاوتریخوالي له امله له اوږدې مودې راهیسې له ستونزو سره مخ وې او د خپلو اساسي حقونو څخه بې‌برخې پاتې شوې وې.

مسولین وایي، دغه مېرمنې د محتسبینو د هڅو په پایله کې ژغورل شوي او خپل حقوق یې بېرته ترلاسه کړي دي.

د چارواکو په وینا، د یادو مېرمنو ډېری هغه کسان وو چې د خپلو خاوندانو له لوري له دوامداره روحي او جسمي ځورونې سره مخ وې، خو د دوی په مداخلې سره د هغوی د ستونزو د حل هڅې شوې دي.

چارواکي زیاتوي، له اړوندو کسانو ژمنه هم اخیستل شوې چې په راتلونکي کې به له داسې کړنو ډډه کوي.

د دغه کمېسیون د راپور له مخې، دغه کډوال د ننګرهار د تورخم، د کندهار د سپین بولدک، د هرات د اسلام‌کلا او د نیمروز د ورېښمو پله له لارې ستانه شوي دي.

راپور زیاتوي، له یادو کورنیو څخه ۸۲۰ کورنۍ د تورخم له لارې، ۱۱۷کورنۍ د سپین بولدک له لارې،۳۶ کورنۍد ورېښمو پله له لارې، او ۷کورنۍ د اسلام‌کلا له لارې افغانستان ته ستنې شوې دي.

د کمېسیون د معلوماتو پر بنسټ، راستنو شویو کورنیو سره د اړتیا وړ مرسته هم شوې ده.

دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو او پاکستاني ځواکونو ترمنځ له وروستیو نښتو وروسته، اسلام‌اباد د افغان کډوالو د نیولو او ایستلو لړۍ چټکه کړې.

ورته مهال د بشري حقونو نړیوالو بنسټونو په وار وار په پاکستان کې د افغان خبریالانو، مدني فعالانو او ښځو د نیول کېدو او ځورونې په اړه اندېښنه ښودلې ده. دوی د پاکستان له حکومت څخه غوښتنه کوي چې له افغان کډوالو سره د نړیوالو قوانینو او انساني اصولو سره سم چلند وکړي.

د یادې ټولنې په غونډه کې چې د «یادګار فرانسوي» کمیټې له لوري جوړه شوې وه، ویل شوي چې نړیوال وضعیت ورځ تر بلې نازک کېږي او بې‌ثباتي مخ په زیاتېدو ده.

غونډه کې د ګډونوالو په وینا، د اوکراین جګړې ترڅنګ په منځني ختیځ، افغانستان، پاکستان، ایران او د افریقا په ځینو سیمو کې روان کړکېچونه د نړیوال امنیت په اړه جدي پوښتنې راپورته کوي.

د ټولنې غړو ټینګار کړی چې د «یاد ساتنې مسوولیت» یا د تاریخي پېښو د یاد ساتل د راتلونکو نسلونو لپاره خورا مهم دي، که څه هم د دوی په وینا دا کار له ځوان نسل سره د تړاو له نظره ځینې وختونه ستونزمن وي.

یاده ټولنه چې ۸۹ غړي لري، وایي خپلو فعالیتونو ته دوام ورکوي، چې پکې د ښوونځیو لپاره تاریخي سفرونه، د قبرونو ساتنه او په ملي مراسمو کې ګډون شامل دي.