د طالبانو د قبایلو چارو وزیر وايي «افغانان نه غواړي شړل شوي کسان» بیا واک ته ورسوي

ملګرو ملتونو په خپل کلني راپور کې ویلي، چې د یاد سازمان په مرسته په عامه ښوونځیو کې شامل شوي زده کوونکي ۵۸ سلنه هلکان او ۴۲ سلنه نجونې دي.

یاد سازمان ویلي، چې په ۲۰۲۵ کال کې یې په مستقیم ډول د ۱،۹ میلیونو نجونو د زده کړو ملاتړ کړی دی.

خو یاد سازمان اندېښنه ښودلې، چې له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زده کړو بندیز د افغانستان د بشري ځواک د ودې او پراختیا په لاره کې لوی خنډ رامنځته کړی دی.

په راپور کې راغلي تر هغو چې نجونو ته په ټولو کچو کې د زده‌کړو اجازه ور نه کړل شي، د بشري پانګې عادلانه وده به له سختو ننګونو سره مخ وي.

دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو د ۲۰۲۲ کال په مارچ میاشت کې له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زده‌کړو بندیز ولګاوه، چې له امله یې په میلیونونو نجونې له زده‌کړو بې برخې پاتې دي.

ملګري ملتونه دا وضعیت د هېواد د راتلونکې ځان‌بسیاینې لپاره زیانناک بولي.

د اروپايي اتحادیې د نوې احصایې له مخې، د ۲۰۲۶ کال په لومړیو درې میاشتو کې د پناه غوښتنو شمېر ۱۸ سلنه کم شوی او څه باندې۱۷۳ زره غوښتنلیکونه ثبت شوي دي.

سږ کال له افغانستان څخه ۲۱زره او ۴۰۲ تنو د پناه غوښتنه کړې چې ۳۸ سلنه غوښتنلیکونه تشکیلوي. کارپوهان وايي، د طالبانو تر واک لاندې د بشري حقونو خراب وضعیت د افغانانو د کډوالۍ لوی لامل دی.

د اروپايي اتحادیې د نوې احصایې له مخې، د ۲۰۲۶ کال په لومړۍ ربع کې د اروپايي اتحادیې په ۲۷ غړو هېوادونو او ناروې او سویس کې د پناه غوښتنې ټولټال ۱۷۳ زره او ۸۲ غوښتنلیکونه ثبت شوي دي. دا شمېر د تېر کال د همدې مودې په پرتله ۱۸ سلنه کمښت ښيي.

راپورونه وایي چې دا له ۲۰۱۵ کال راهیسې تر ټولو ټیټه کچه ده.

د جرمني د حکومت د معلوماتو له مخې، په دغه هېواد کې د پناه غوښتنو شمېر پام وړ کم شوی او اوس برلین د پناه غوښتنو له مخې څلورم مقام ته ښکته شوی دی.

د ۲۰۲۶ کال په لومړیو درې میاشتو کې په جرمني کې ۲۸ زره او ۹۲۲ غوښتنلیکونه ثبت شوي دي. د رسنیو د راپورونو پر بنسټ، دا شمېر د تېر کال په پرتله ۲۳ سلنه کم شوی دی. د جرمني فدرالي حکومت د کډوالو د شمېر کمولو لپاره سرحدي کنټرول او افغانستان ته د اخراج الوتنو ته دوام ورکړی.

د اروپايي کمېسیون یو محرم راپور ښيي چې د پناه غوښتنې تر ټولو ډېر غوښتنلیکونه په فرانسه کې ثبت شوي دي.

په دغه هېواد کې ۳۴ زره او ۶۴۳ په هسپانیا کې ۳۲زره او۶۳۰ او په ایټالیا کې ۳۲زره او ۶۰۲ غوښتنلیکونه ثبت شوي دي. تر ټولو لږ شمېر بیا په هنګري کې ۲۶ او په سلواکیا کې ۳۵ غوښتنلیکونه دي.

د راپور له مخې، ډېری پناه غوښتونکي له وینزویلا، افغانستان او بنګله دېش څخه دي.

په افغانستان کې د طالبانو د واکمنۍ له امله د بشري حقونو وضعیت ډېر کړکېچن بلل کېږي، چې دا د افغانانو د کډوالۍ یو مهم لامل ګڼل کېږي. سږ کال له افغانستان څخه ۲۱ زره او۴۰۲ کسان د پناه غوښتنې لپاره اروپايي هېوادونو ته تللي دي.

په جرمني کې هم د پناه غوښتونکو تر ټولو لویه برخه افغانان جوړوي.

د معلوماتو له مخې، ۳۸ سلنه د پناه غوښتنې غوښتنلیکونه د افغان اتباعو له خوا ثبت شوي دي. دا په داسې حال کې ده چې د سوریې وګړو یوازې ۹ سلنه غوښتنلیکونه ورکړي او د سوریې د پناه غوښتونکو شمېر ۶۳ سلنه کم شوی دی. د اوکرایني پناه غوښتونکو شمېر هم ۵۷ سلنه راټیټ شوی دی.

کارپوهان وايي، د جرمني د پناه غوښتنو په شمېر کې د کمښت یو لامل دا دی چې له سوریې او اوکراین څخه د غوښتنو کچه ډېره ټیټه شوې ده. په تېرو کلونو کې ډېری سوریان او اوکراینیان جرمني ته تلل، خو سږ کال دا شمېرې کمې شوې دي.

د روغتیا نړیوال سازمان د افغانستان څانګې نن یکشنبه، د وري پر۳۰مه ویلي، چې ددې پروژې هدف دا دی چې د غیرساري ناروغیو پر وخت پېژندنه او روغتیايي مرکزونو ته د ناروغانو راجع کول اسانه شي.

دوی همدراز زیاتوي، چې روزنیز پروګرام ګډونوالو ته دا هم ښوول شوي چې څنګه د غیرساري ناروغیو ناروغان ژر وپېژني او اړوندو روغتیايي مرکزونو ته یې راجع کړي.

د طالبانو له بیا ځلې واک ته رسېدو سره دې ډلې له شپږم پورته ښونځي او د روغتیايي برخې مرکزونه د افغان نجونو پرمخ وتړل.

وزارت زیاته کړې چې له نیول شویو کسانو څخه ۶۳۰ ګرامه چرس، ۲۲۷ دانې زیکپ ټابلیټونه، ۵ دانې «K» ډوله ټابلیټونه او درې سیټه ځیرک موبایلونه هم ترلاسه شوي دي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت په وینا، نیول شوي کسان به له لومړنیو څېړنو وروسته عدلي او قضایي ارګانونو ته وسپارل شي.

د یاد وزارت د معلوماتو له مخې، په ۱۴۰۴ کال کې د حیرتان بندر، اقینه بندر، تورغونډۍ بندر او خواف–هرات رېل پټلۍ له لارې ټول ۶ میلیونه ۱۱۹ زره ۴۹۸ مټریک ټنه سوداګریز توکي انتقال شوي دي، په داسې حال کې چې دا شمېر په ۱۴۰۳ کال کې شاوخوا ۴،۳ میلیونه ټنه و.

چارواکي وایي، تر ټولو زیات انتقالات د حیرتان بندر له لارې شوي چې له ۴ میلیونو ټنو څخه زیات توکي پکې شامل دي. وروسته د اقینې، تورغونډۍ او خواف–هرات بندرونو له لارې هم په ترتیب سره سلګونه زره ټنه توکي لېږدول شوي دي.

په راپور کې ویل شوي چې په دې توکو کې نفتي او غیر نفتي مواد لکه تېل، مایع ګاز، غنم، اوړه، غوړي، سمنټ، ساختماني مواد او نور ضروري توکي شامل دي.

همداراز، په یاد کال کې له ۱۰۰ زرو څخه زیات واګونونه او نږدې ۴ زره ۶۰۰ کانتینرونه د سوداګریزو توکو د انتقال لپاره کارول شوي دي.

د صادراتو په برخه کې هم پرمختګ ثبت شوی، چې شاوخوا ۷۴ زره ټنه توکي بهر ته صادر شوي دي. په دغو صادراتو کې وچه مېوه، وريجې، کچالو، معدني ډبرې، د هندواڼو تخمونه، نخود، مس او د انارو جوس شامل دي.