خیبر پښتونخوا کې د وسله والو بریدونو له امله اته کسان وژل شوي

د یاد پروګرام د معلوماتو له مخې، دغه نوې پېښې د پاکستان د ملي بېړني عملیاتو مرکز له تایید وروسته اعلان شوې دي.

چارواکي وایي، دواړه پېښې د «ځنګلي پولیو ویروس» پورې تړاو لري او د ګوزڼ د څارنې شبکې له‌خوا راپور شوې دي.

د ګوزڼ ضد مبارزې مسوولان خبرداری ورکوي چې په یادو سیمو کې د واکسین ټیمونو ته محدود لاسرسی د ویروس د خپرېدو لامل شوی او د ماشومانو روغتیا ته یې جدي ګواښ پېښ کړی دی.

د شمېرو له مخې، د روان کال لومړۍ پېښه د سند ایالت په سجاول کې ثبت شوې وه، او اوس په خیبر پښتونخوا کې د دوو نویو پېښو له ثبتېدو سره، د مثبتو پېښو شمېر درې ته رسېدلی دی.

پاکستان او افغانستان لا هم د نړۍ هغه دوه هېوادونه دي چې د ګوزڼ ویروس پکې له منځه نه دی تللی. د روغتیا نړیوال سازمان له ۲۰۱۴ کال راهیسې پر پاکستان د ګوزڼ له امله د سفر محدودیتونه لګولي او له نړیوالو مسافرو د واکسین سند غوښتنه کوي.

د یادو ددوو ګوندونو غړي نن د پېښور پرېس کلب مخې ته راټولو شوي او په پښتو میشتو سیمو کې یې د روانو نا امنیو پر ضد شعارونه ورکول.

دغه لاریون پر داسې مهال تر سره شوی، چې نن په شمالي وزیرستان کې د یو قومي مشر ملک سیف الله له وژل کېدو وروسته د درپه‌خېل قوم او وسلوالو ترمنځ په نښتو کې ۳ کسان وژل شوي او ۸ نور ټپیان دي.

لاریونوالو له حکومته غوښتنه وکړه چې د پښتنو په خاوره کې دې د ترهګرۍ او ناامنۍ د مخنیوي لپاره رښتیني ګامونه پورته کړي، ترڅو نور د بې‌ګناه خلکو او قومي مشرانو وینه تویه نشي.

د ملي ډیموکراتیک غورځنګ مشر محسن داوړ پر خپله اېکس‌پاڼه د ملک سیف‌الله درپه‌خېل وژل کېدل تایید کړي او هغه یې د طالبانو پر وړاندې یو زړور غږ بللی دی. نوموړي ویلي چې له برید وروسته د سیمې د خلکو او وسله‌والو ترمنځ جګړه پیل شوې چې لا هم دوام لري.

تر اوسه کومې وسلوالې ډلې د دغه برید مسولیت نه دی منلی او نه هم پاکستاني چارواکو په رسمي ډول په دې اړه څه ویلي دي.

په دې وروستیو کې په پښتونخوا کې د قومي مشرانو او دیني عالمانو د هدفي وژنو لړۍ چټکه شوې ده. ځايي مشران په دې باور دي چې هغه څوک چې په سیمه کې د وسلوالو ډلو له شتون سره مخالفت کوي، د تحریک طالبان پاکستان او داعش خراسان په څېر ډلو له لوري په نښه کېږي.

هغه ویلي، حکومت به د داسې یو قانون جوړېدو هڅه وکړي چې د ډرون بریدونو پرمهال ملکي تلفاتو ته جرمي بڼه ورکړي. نوموړي د صوبايي اسمبلۍ په غونډه کې ویلي، که څه هم د ډرون بریدونو په اړه ځینې ادارې ځانونه د اساسي قانون له لارې خوندي کړي؛ خو د «ملکي زیانونو» پر ضد د قانون جوړېدل هم اړینه جاره ده.

د خیبر پښتونخوا سر وزیر دا هم ویلي، چې هر ځل د ډرون برید پر وړاندې د اعتراض په صورت کې ورته یوازې د خواشینۍ پیغام رسېږي. د هغه په وینا؛ پوښتنه دا ده چې ولې دغه بریدونه پر مهمو پوځي هدفونو نه؛ بلکې پر عامو خلکو ترسره کېږي.

په همدې حال کې د اسمبلۍ غړو ویلي، د پاکستان او افغانستان ترمنځ کړکېچ هم پر ډورنډ کرښې پرتو سیمو مستقیم اغېز لري او ټینګار یې کړی چې د ستونزې د حل لپاره باید خبرې اترې وشي.

دغه څرګندونې وروسته له هغې شوې، چې وروستیو بریدونو د خیبر پښتونخوا اوسېدونکو سخته غوسه راپارولې وه. په خیبر پښتونخوا کې په وروستي ډرون برید کې یوه ماشومه ووژل شوه او د یوې کورنۍ څو غړي ټپیان شول چې له همدې امله خلکو په پېښور کې لاریونونه وکړل.

چارواکو او ځایي مشرانو هم ویلي، چې قبایلي سیمې له یوې خوا د ترهګرۍ او له بلې خوا د ډرون بریدونو د ملکي تلفاتو «بیه» پرې کوي او په خبره یې دغه وضعیت نور د زغملو نه‌دی. د حکومت ځینو چارواکو هم ویلي، که اړتیا وي لاریونونه به هم تنظیم کړي.

د پاکستان پوځ د پنجشنبې په ورځ په يوه خبرپاڼه کې ويلي، چې د مهمندو ایجنسۍ په سيمه کې د دې هېواد ځواکونو له يوې وسله‌والې ډلې سره نښته وکړه او اته کسان يې ووژل.

د خبرپاڼې له مخې، په بله نښته کې چې د شمالي وزيرستان په سيمه کې شوې، پنځه نور وسله‌وال چې غوښتل يې له افغانستانه واوړي، د ډزو په تبادله کې وژل شوي دي.

د پاکستان پوځ په دې اعلاميه کې طالبان د سرحدونو په کنټرول کې په «بشپړه ناکامۍ» تورن کړي دي. په خبرپاڼه کې راغلي: «دغه نښتې يو ځل بيا د پاکستان دا دريځ تاييدوي چې طالبان د پولې په اغېزمن مديريت کې په بشپړه توګه پاتې راغلي دي».

پاکستاني پوځ له طالبانو غوښتي چې خپلو ژمنو ته ژمن پاتې شي او پرېنږدي چې وسله‌وال د افغانستان له خاورې څخه په پاکستان کې ترهګريز بریدونه ترسره کړي. همدارنګه له هغوی غوښتنه شوې چې د افغانستان وګړو د ترهګريزو بريدونو لپاره پاکستان ته د ننوتو مخه ونيسي.

د پاکستان د کورنيو چارو وزير محسن نقوي هم د خپل هېواد د امنيتي ځواکونو ستاينه کړې چې د وسله‌والو د اوښتو مخه يې نيولې او دغه کسان يې له هند سره تړلي بللي دي.

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي، چې په وروستيو اوونيو کې د طالبانو او پاکستاني ځواکونو ترمنځ سرحدي کړکېچ زيات شوی او د ګډې پولې په اوږدو کې پرله‌پسې نښتې روانې دي.

پاکستاني پوځ د هغه څه په ځواب کې چې «د وسله‌والو نفوذ» يې بولي، د افغانستان د ختيځ ځينې سيمې، لکه د کونړ ولايت، د توپچي بريدونو هدف ګرځولي چې د راپورونو له مخې لسګونه ملکيان پکې وژل شوي او ټپيان شوي دي.

طالبانو هم په غبرګون کې جنوبي وزيرستان کې د‌ پاکستاني پوځ ځينې پوستې په نښه کړې دي، چې له امله يې يو شمېر پاکستاني وګړي ټپيان شوي دي.