ازادۍ جبهه وايي په لوګر کې یې ۲ طالبان وژلي دي

د افغانستان د خبریالانو مرکز د رسنیو د ازادۍ په درشل کې د یوه راپور په خپرولو سره ویلي، چې د تېر کال د می میاشت راهیسې د افغانستان په ۲۵ ولایتونو کې د انځورونو پر خپرولو د بندیز لګولو له امله ۸ سیمه‌ییز ټلویزیونونو خپل چارې درولې دي.

په راپور کې راغلي، چې په همدې موده کې لږ ترلږه ۱۱ رسنۍ یا رسنیز بنسټونه د محدودیتونو د نه منلو تړل شوي او د رسنیو د ملاتړو ۱۰ بنسټونه جوازونه هم لغوه شوي دي.

یاد مرکز ویلي، چې د تېرکال پر مهال طالبانو لږ تر لږه ۲۰ خبریالان او د رسنیو کارکوونکي نیولي دي او د یادې ډلې د استخباراتو ریاست د څلورو نیول شویو خبریالانو جبري اعترافونه هم خپاره کړي دي.

یاد مرکز پر رسنیو او خبریالانو د طالبانو ځپونکو بندیزونو د دوام له امله اندېښنه ښودلې او وايي، چې طالبانو د خپلواکو رسنیو پر ځای یو غږیږه سیاست لپاره تبلیغاتي شبکې رامنځته کړې دي.
د رسنیو او خبریالانو د ملاتړ دغه بنسټ د طالبانو له زندانونو څخه د ټولو خبریالانو د سملاسي خوشې کیدو غوښتنه کړې ده.

یاد مرکز له نړیوالې ټولنې هم وغوښتي چې د افغان خبریالانو او رسنیو سره په ملاتړ کې، د هیواد دننه او بهر د خپلواکو رسنیو او له ګواښ سره مخ خبریالانو لپاره سیاسي، مالي او تخنیکي ملاتړ زیات کړي.

د ۲۰۷ الفاروق قول اردو چارواکو په دغه پیغام کې ټینګار کړی، چې طالب وسلوال باید له دې وروسته د اړیکو لپاره یوازې له «ساده موبایلونو» څخه کار واخلي. د دوی په وینا، دغه پرېکړه د لوړپوړي مشرتابه له لوري شوې او له نن څخه یې پلي کول په ټولو نظامي قطعاتو کې لازمي دي.

طالبانو تر دې وړاندې هم څو ځله د ځیرکو موبایلونو پر کارولو د محدودیتونو خبره کړې وه. د دغې ډلې د لوړو زده‌کړو وزیر، ندا محمد ندیم ځیرک موبایل «دښمن» بللی و او په تعلیمي بنسټونو کې یې د هغو د کارونې د کمولو امر کړی و.

همدارنګه، تر دې وړاندې ځینو سرچینو ویلي وو چې ملا هبت‌الله د طالبانو د علماوو له شورا غوښتي چې د ځیرک موبایل د نه کارولو لپاره شرعي حل‌لاره ومومي. د راپورونو له مخې، د دغه اقدام اصلي موخه د طالبانو پر ضد د تبلیغاتو او نیوکو د خپرېدو مخنیوی دی.

د ترلاسه شویو معلوماتو پر بنسټ، د طالبانو مشر د انټرنېټي خدمتونو او ځیرکو موبایلونو له کارولو سره جدي مخالفت لري او هغه د «فساد زېږنده» بولي.

د کونړ ځینو قومي مشرانو نن شنبه، د غويي پر ۱۲مه وویل، چې د ډیورنډ کرښې ته څېرمه د سرکاڼو ولسوالۍ په ناواپاس سیمه کې د دواړو لوریو د قومي مشرانو په وروستۍ ناسته کې د اوربند پر شرایطو سلامشورې او ددې خبرو د پایلو ترلاسه کولو لپاره د ناستو پر دوام هوګړه شوې وه.

یو قومي مشر وویل، چې پاکستان د دې خبرو پرمهال د کونړ پر مرکز اسعداباد ترڅنګ پر سرګاڼو، مرورې، خاص کونړ او دانګام ولسوالیو کې د عامې پر کورونو بریدونه وکړل، چې له امله د قومي مشرانو د ناستو بهیر ګډوډ شو.

د قومي مشر په وینا، «په لومړیو ناستو کې په درېیو موضوعاتو خبرې شوې وې، لومړی به اوربند کېږي او دوهم به د کونړ ناواپاس لاره د سوداګرۍ لپاره پرانیستل کېږي».

تېره ورځ هم ځینو قومي مشرانو ویلي و، چې دوی له باجوړي مشرانو سره دوه ناستې کړې دي او هغه شرایط چې د پاکستان پوځ د اوربند لپاره وړاندې کړي وو، له طالب چارواکو سره یې شریک کړي ، خو تر اوسه د طالبانو ولایتي ادارې خبرو ته چمتووالی نه دی ښودلی. د دوی په وینا، څو ځلې یې هڅه کړې چې د کونړ له والي او نورو چارواکو سره وګوري، خو د لیدنې وخت نه دی ورکړل شوی.

د قومي مشرانو په وینا،د چترال له قومي مشرانو سره د نورستان د برګمټال او کامدېش او د کونړ د ناړۍ ولسوالۍ د قومي مشرانو له ناستې او اوربند رامنځته کېدو وروسته، د سرکاڼو او مرورې ولسوالۍ قومي مشران هم لاس په کار شوي چې د باجوړ د قومي مشرانو په منځګړتوب د چترال او نورستان د قومي مشرانو په څېر یو تړون وشي.
د وري پر ۲۴مه، د نورستان د برګمټال او کامدېش ولسوالیو پر لور د غځېدلې لارې د پرانېستلو په تړاو د نورستان او چترال د قومي مشرانو ترمنځ هوکړه وشوه. د هوکړې له مخې، چې یوه کاپي یې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلې، دواړو خواو له ناړۍ نه تر نورستان پورې دایمي اوربند کړی.

پاکستاني پوځیانو د نورستان له قومي مشرانو نه په شفاهي ډول تضمین اخیستی چې په خپلو سیمو کې به ټي ټي پي نه پرېږدي.

د کونړ او باجوړ قومي مشرانو ترمنځ د بې‌پایلې ناستو راپورونه وروسته له هغه خپریږي، چې پر کونړ د پاکستاني نظامیانو بریدونه دوام لري.

د کونړ پر مرکز اسعد اباد، سرکاڼو او مرورې ولسوالۍ د پاکستان په وروستیو بریدونو کې شاوخوا ۸ کسان وژل شوي او نږدې ۸۰ کسان ټپیان شوي دي.

د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت سرچینو نن شنبه د غويي په ۱۲مه افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د دولتي پوهنتونونو رییسانو ته په شفاهي ډول لارښوونه شوې چې د بهرنیو پوهنتونونو او بنسټونو هغو ایمیلونو ته ځواب ور نه کړي چې د محصلینو د سمسترونو، نمرو او یا هم د فراغت او عدم فراغت د تاییدۍ په اړه ورته لېږل کېږي.

دغه پریکړه د طالبانو د لوړو زده‌کړو د وزیر ندا محمد ندیم په مشرۍ د رهبرۍ په شورا کې شوې ده.

د سرچینو په وینا، دا پرېکړه نه یوازې د برېښنالیکونو د ځوابولو د بندېدو په مانا ده، بلکې د هغو افغانانو د اسنادو تاییدي هم درول شوې چې غواړي په بهرنیو هېوادونو او موسسو کې دندې ترلاسه کړي. ندا محمد ندیم د پوهنتونونو مسوولینو ته سپارښتنه کړې چې دا پروسه باید په پټه او داسې ډول مخته یووړل شي چې د رسنیز کېدو مخنیوی یې وشي.

دا پرېکړه د افغان ځوانانو ترمنځ له پراخو اندېښنو سره مخ شوې ده.

یو شمېر افغانان وایي چې طالبان په دې کار سره د افغان ځوانانو د لوړو زده کړو او په بهر کې د کاري فرصتونو مخه نیسي او دا د افغان ولس پر وړاندې یوه جفا ده.

تر دې وړاندې هم د طالبانو لوړو زده کړو وزارت په بېلابېلو بڼو بهرنیو هېوادونو ته د افغان محصلینو د تګ پر وړاندې خنډونه جوړ کړي وو.

تاج‌الدین اویوال په خپل ایکس پوسټ کې ویلي چې په استانبول کې د افغانستان د مرسته‌کوونکو د همغږۍ ډلې په غونډه کې ګډون ورته یو ویاړ و.

نوموړي ویلي چې په دې غونډه کې مرسته‌کوونکو او نړیوالو مالي بنسټونو (IFIs) د افغان خلکو د اساسي اړتیاوو د ملاتړ پروګرام ته خپله ژمنتیا او ملاتړ بیا څرګند کړ.

هغه زیاته کړې چې ګډونوالو همدارنګه د ملګرو ملتونو د افغانستان لپاره د ستراتیژیک چوکاټ سره د خپلو هڅو د همغږۍ ژمنه هم تازه کړه.