فوزیه کوفي: طالبانو زما پر استوګنځي برید کړی او څو کسان یې نیولي دي
د افغانستان د پارلمان پخوانۍ غړې فوزیه کوفي وایي چې طالبانو د هغې پر شخصي استوګنځایونو بریدونه کړي چې د چاپې پر مهال یې څو خپلوان او د بدخشان یو شمېر اوسېدونکي نیولي دي. نوموړې وایي، د نیول شویو کسانو د برخلیک په اړه هېڅ معلومات نه لري.
فوزیه کوفي په خپل ایکس پوسټ کې ویلي چې طالبانو درې میاشتې مخکې یې د هغې پر شخصي کور چاپه وهلې وه او هغه یې نیولی دی. هغې زیاته کړې چې د دې اقدام پر مهال یې کورنۍ اړ شوې چې له هغه ځایه ووځي او بل ځای ته کډه شي.
هغې ویلي چې د اپرېل په ۲۸مه نېټه د هغې پر نوي استوګنځي هم برید وشو، چې په ترڅ کې یې څو خپلوان او د بدخشان یو شمېر اوسېدونکي، چې له هغې سره یې د کورنۍ اړیکه نه لرله، ونیول شول.
د هغې په وینا، تر اوسه د نیول شویو کسانو د برخلیک، روغتیا او ځای په اړه د هغوی کورنیو ته هېڅ معلومات نه دي ورکړل شوي، او په نیول شویو کسانو کې دوه تنه د روغتیايي ستونزو سره هم مخ وو.
کوفي دغه اقدام «د وېرې او ضعف نښه» بللې او ویلي یې دي چې دا ډول کړنې ښيي طالبان له داخلي بېثباتۍ سره مخ دي، خو په عین حال کې دا هم څرګندوي چې د افغان ښځو مبارزه اغېزمنه ده.
هغې ټینګار کړی چې دا مبارزه به تر هغه دوام وکړي څو د افغانستان د خلکو ازادي او انساني عزت بېرته ترلاسه شي.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
