د امریکا د خزانې وزیر: ایران نور د خپلو سرتېرو د معاشونو ورکولو توان نه لري

ولسمشر ولادیمیر زیلنسکي په خپل ایکس حساب کې لیکلي، د اوکراین ځواکونه د روسیې پر هغه څه چې «سیوري د تېلو بېړۍ» یې بولي، عملیاتو ته دوام ورکوي.

نوموړي ویلي: «زموږ ځواکونو د نوفوروسیسک بندر ته د ننوتلو په اوبو کې دوه داسې بېړۍ وویشتلې چې د تېلو په لېږد کې په فعاله توګه کارېدلې. اوس نور دا کار نه شي کولی.»

زیلنسکي د دې عملیاتو د مشرتابه له امله د اوکراین د لوی درستیز اندري هناتوف مننه کړې او د اوکراین د امنیتي ادارې د ضد استخباراتو کارکوونکو او سمندري ځواکونو هڅې یې ستایلې دي.

هغه زیاته کړې چې اوکراین به خپل اوږد واټن پوځي وړتیاوې لا هم پراخې کړي او دا به په سمندر، هوا او وچه کې په هر اړخیز ډول پرمختګ وکړي.

اروپايي ټولنې د مطبوعاتو د ازادۍ د نړیوالې ورځې په مناسبت په خپل راپور کې د رسنیو ازادي او تنوع د ډیموکراسۍ اساسي بنسټ بللی او ټینګار یې کړی چې د ازادو رسنیو پرته ریښتینې ډیموکراسي ناشونې ده.

په راپور کې د نړیوالو شمېرو په حواله ویل شوي چې خبریالان او د رسنیو کارکوونکي لا هم له سختو امنیتي او مسلکي ګواښونو سره مخ دي، چې تر ټولو جدي بڼه یې وژنې دي.

اروپايي ټولنې د رسنیو د خوندیتوب لپاره دوه مهم قوانین تصویب کړي دي. یو یې د «سلیپ» دعوو پر ضد لارښود دی، چې هدف یې د هغو بې‌اساسه قضیو مخنیوی دی چې خبریالان او د بشري حقونو فعالان پرې تر فشار لاندې راوستل کېږي.

بل قانون د اروپايي رسنیو د ازادۍ قانون دی، چې د رسنیو خپلواکي، شفافیت او د خبریالانو خوندیتوب تضمینوي.

د اروپايي ټولنې چارواکي وایي، غړي هېوادونه به دا قوانین په خپلو ملي قوانینو کې عملي کړي، څو خبریالان وکولای شي له وېرې پرته خپل مسلکي فعالیت ته دوام ورکړي.

د روسیې د دفاع وزارت د شنبې په ورځ ویلي چې د دغه هېواد ځواکونو د اوکراین په شمالي سومي سیمه کې د میروپیلیا کلي کنټرول ترلاسه کړی دی.

دغه وزارت په ټلېګرام کې په خپره شوې خبرپاڼه کې ویلي چې د دوی متحرکو ځواکونو، د بې‌پیلوټه الوتکو په ملاتړ، اوکرایني ځواکونه له کلي ایستلي او د دوی په وینا، د دښمن احتیاطي ځواکونه له مخکې د توپچي بریدونو له لارې له منځه وړل شوي دي.

بل لوري ته، د اوکراین د پوځ «کورسک ډلې» د فېسبوک له لارې د روسیې دا ادعاوې رد کړې او ویلي یې دي چې دغه راپور «بشپړ دروغ» دي.

په اوکرایني اعلامیه کې ویل شوي: «زموږ ځواکونه د سیمې بشپړ کنټرول لري، هېڅ دښمن پرمختګ نه دی کړی او نه هم په وروستیو ورځو کې کوم بریدیز عملیات ترسره شوي دي.»

سي‌اې‌ای وايي، له ایبټ‌اباد څخه ترلاسه شوي لیکونه ښيي چې بن لادن د ځای د بدلون پلان درلود او د خپلو کوربنو له دوامدارو غوښتنو وروسته یې په تدریجي ډول د وتلو پرېکړې ته تمایل پیدا کړی و.

د راپور له مخې، بن لادن د ۲۰۱۱ کال د جنورۍ په ۱۴مه په یوه لیک کې د خپلو کوربنو مننه کړې او د هغوی پر اوږو پروت امنیتي مسولیت یې دروند بللی دی. په بل لیک کې چې د فبرورۍ په ۲مه نېټه لیکل شوی، هغه منلې چې کوربانه یې له موجود وضعیت ستړي شوي او د جلا کېدو غوښتنه لري.

راپور زیاتوي چې پلان دا و چې بن لادن به تر سپټمبر ۲۰۱۱ پورې بل ځای ته انتقال شي، خو دغه بهیر د امریکايي ځانګړو عملیاتو له امله تر سره نه شو.

سي‌اې‌ای ټینګار کړی چې هغه مهال امریکايي استخباراتي ادارې د دغه پلان په اړه معلومات نه لرل، او که عملیات ځنډېدلي وای، ښايي د پېښې پایلې بدلې شوې وای.

راپور دا هم څرګندوي چې بن لادن تر وروستیو شېبو پورې یوازې سمبولیک مشر نه و، بلکې د القاعده د ستراتیژۍ، عملیاتو او ارتباطي چارو په تنظیم کې یې فعاله ونډه لرله.

د امریکا د استخباراتي معلوماتو له مخې، د بن لادن د موندلو هڅې له ۲۰۰۱ کال وروسته پیل شوې، او په ۲۰۱۰ کال کې د یوه باور وړ استازي د تعقیب له لارې د ایبټ‌اباد هغه شکمن کور وموندل شو.

د سي‌اې‌ای په وینا، دغه کور لوړ دېوالونه، اغزي تارونه، دوه ګونې دروازې او د بهرني تماس نشتوالی درلود او کثافات به پکې سوځول کېدل، چې دا ټولې نښې د شک سبب شوې.

د راپور له مخې، امریکا د عملیاتو لپاره ځانګړی چمتووالی نیولی و او د یاد کور ماډل یې هم جوړ کړی و. دغه عملیات د هغه وخت د ولسمشر بارک اوباما له خوا د ۲۰۱۱ کال د اپرېل په ۲۹مه منظور شول.

د مې په ۲مه شپه امریکايي ځانګړو ځواکونو له افغانستانه د پاکستان ایبټ‌اباد ته عملیات ترسره کړل. که څه هم یوه چورلکه لوېدلې وه، خو عملیات دوام وموند او بن لادن د کور په درېیم پوړ کې ووژل شو.

له ځایه ترلاسه شوي اسناد وروسته د القاعده د فعالیتونو، اړیکو او راتلونکو پلانونو په اړه مهم معلومات وړاندې کړل. د بن لادن جسد وروسته د عربي سمندر په اوبو کې خاورو ته وسپارل شو.

سي‌اې‌ای ویلي چې د بن لادن وژل کېدل د القاعده پر ضد د امریکا په مبارزه کې یو مهم پړاو و او دا بریا د کلونو استخباراتي هڅو پایله وه.

د شمالي کوریا دولتي رسنیو (KCNA) په وینا، د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزارت یوه ویاند ویلي چې واشنګټن د «نه‌شتون لرونکي سایبري ګواښ» په اړه غلط معلومات خپروي، څو خپل اوږدمهاله دښمنانه سیاست ته توجیه پیدا کړي.

ویاند ویلي، دا ادعاوې «یوازې بې‌معنا تورونه دي چې هدف یې د هېواد د انځور بدنامول دي.» هغه زیاته کړې چې شمالي کوریا به د خپلو دولتي ګټو د دفاع او د خپلو وګړو د حقونو د خوندي کولو لپاره په سایبري فضا کې ټول اړین اقدامات ترسره کړي.

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې د امریکا چارواکو څو ځله شمالي کوریا د دولتي ملاتړ لرونکو سایبري فعالیتونو په ترسره کولو تورنه کړې، چې پکې د هک کولو عملیات، د کریپټو کرنسۍ غلا او د بهرنیو معلوماتي ټکنالوژۍ کارکوونکو شبکې شاملې دي، څو د دغه هېواد د وسلو پروګرامونو لپاره عواید برابر کړي.

د راپورونو له مخې، د امریکا خزانې وزارت په مارچ میاشت کې شپږ کسان او دوه ادارې د شمالي کوریا د معلوماتي ټکنالوژۍ د کارکوونکو له شبکو سره د تړاو په تور تحریم کړي وو، چې د واشنګټن په وینا، د ناقانونه عوایدو په راټولولو کې یې رول درلود.