ایران امریکا ته خبرداری ورکړی چې له هرمز تنګي دې لرې ګرځي

ګوټرېش دغه څرګندونې (د مئ ۳مه) د مطبوعاتو د ازادۍ نړۍوالې ورځې په مناسبت کړې دي. ګوتریش وایي، د رسنیو ازادي د ټولو نورو ازادیو بنسټ دی. د هغه په وینا؛ له ازاده رسنیو پرته سوله، دوامداره پرمختګ او د بشري حقونو ټینګښت ستونزمن کېږي.

هغه د خبریالانو پر وړاندې د جرمونو د عاملانو نه تعقیب «د نه منلو وړ معافیت» وباله او زیاته یې کړه، چې اقتصادي ستونزو، نوې ټېکنالوژۍ او سانسور پر رسنیو بې‌ساری فشار راوستی دی.

د ملګرو ملتونو سرمنشي همدارنګه وویل، د عام تصور خلاف چې ګواکې حقیقت د جګړې لومړنی قرباني دی، په حقیقت کې د جګړې لومړني قربانيان خبریالان او د رسنیو کارکوونکي دي چې د حقیقت راپور ورکولو لپاره خپل ژوند له ګواښ سره مخ کوي.

هغه زیاته کړه: «دغه ګواښونه یوازې تر جګړې محدود نه‌دي؛ بلکې د نړۍ په هر هغه ځای کې چې واکمنان له حساب ورکولو وېره لري، خبریالان له سانسور، ګواښ، ځورونې او ان د مرګ له ګواښ سره مخ وي».

ګوټرېش په یوه ویډیويي پیغام کې ټینګار کړی، چې معلوماتو ته د لاسرسي محدودېدل په ټولنه کې بې‌باوري زیاتوي. د هغه په وینا؛ د عامه موضوعاتو تحریف ټولنیز یووالی کمزوری کوي او کله چې ژورنالېزم زیانمن شي، نو کړکېچونه لا ژورېږي.

په پای کې هغه له هېوادونو وغوښتل، د خبریالانو حقونه خوندي کړي او داسې شرایط رامنځته کړي چې حقیقت او د حقیقت ویونکي په بشپړ امنیت کې ژوند وکړي.

بولټن له نیوزنیشن سره په مرکه کې ټینګار کړی چې امریکا «لا هم په ایران کې خپل کار نه دی بشپړ کړی» او زیاته کړې یې ده چې د بریا تعریف یې د تهران د حکومت بدلون دی.

د «دی هیل»د راپور له مخې، نوموړي ویلي چې که څه هم امریکا «لویه برتري» لري، خو هغه ماموریت چې پیل شوی و، لا پای ته نه دی رسېدلی.

بولټن همدارنګه څرګنده کړې،چې حتی که د نظام بدلون هم نه وي، بیا هم داسې اقدامات موجود وو چې د ټرمپ ادارې کولای شول ترسره یې کړي، خو عملي شوي نه دي.

د هغه دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې د امریکا او ایران ترمنځ اړیکې لا هم ترینګلې دي او د دواړو هېوادونو ترمنځ سیاسي او امنیتي اختلافونه دوام لري.

د انادولو خبري اژانس د راپور له مخې، دغه بریدونه د یکشنبې په ورځ (د غویي ۱۳مه) د لبنان په بېلابېلو سویلي سیمو کې ترسره شوي، چې له امله یې یو شمېر ملکي وګړو ته مرګ‌ژوبله اوښتې ده.

د راپور له مخې، د صور ښار ته څېرمه په یوه هوايي برید کې درې تنه وژل شوي، چې پکې دوه سوریایي او یو مصري وګړی شامل دي.

همدارنګه، په نورو جلا پېښو کې یو تن د ډرون په برید او دوه نور کسان پر یوه استوګنیز کور د برید له امله وژل شوي دي.

د لبنان د رسمي سرچینو په وینا، د روان کال د مارچ میاشتې راهیسې، چې اسراییل خپل پراخ بریدونه پیل کړي، شاوخوا ۲۷۰۰کسان وژل شوي او تر ۱،۶میلیونه ډېر خلک بې‌ځایه شوي دي.

دا بریدونه په داسې حال کې دوام لري چې د امریکا په منځګړیتوب شوی اوربند یو ځل بیا غځول شوی، خو د تاوتریخوالي د کمېدو نښې لا هم نه تر سترګو کېږي.

مېرڅ په ایکس خواله رسنۍ کې په خپره کړې اعلامیه کې لیکلي: «متحده ایالات د شمالي اتلانتیک په اتحاد کې د جرمني تر ټولو مهم شریک دی او همداسې به پاتې شي.»

نوموړي زیاته کړې: «موږ یو ګډ هدف لرو: باید ایران ته اجازه ور نه کړل شي چې اټومي وسلو ته لاسرسی ومومي.»

د جرمني لومړی وزیر دا څرګندونې په داسې حال کې کوي چې د ایران د اټومي پروګرام په اړه نړیوالې اندېښنې لا هم پر ځای دي او لوېدیځ هېوادونه هڅه کوي د ډیپلوماتیکو او اقتصادي فشارونو له لارې د دې پروګرام مخه ونیسي.

د بښنې نړۍوال سازمان د یکشنبې په ورځ (د غويي ۱۳مه) په خپله ایکس‌پاڼه د خبریالانو د خوندیتوب کمېټې د راپور په حواله ویلي، چې تېر زیږیز کال د خبریالانو لپاره تر ټولو مرګونی کال وو. په دغه کال کې ۱۲۹ خبریالان وژل شوي دي.

دغه سازمان په ډاګه کړې، اسراییل د دغو وژنو د دوه پر درېیمه برخه مسوول دی او په وینا یې، د غزې تړانګه د راپور ورکولو لپاره تر ټولو مرګونې سیمه وه.

د بښنې نړۍوال سازمان ویلي: «له خونړیو جګړو نیولې د رسنیو تر چوپتیاوو پورې، کله چې خبریالان په نښه کېږي، باوري معلوماتو ته لاسرسی هم قرباني کېږي».

د یادونې وړ ده، چې د مې ۳مه د رسنیو د ازادۍ نړۍواله ورځ ده، چې د ملګرو ملتونو او یونېسکو له‌خوا د رسنیو د ازادۍ د نمانځنې، د خبریالانو د ملاتړ او د بیان ازادۍ ته د دولتونو د ژمنتیا د یادونې په موخه، د بشري حقونو د نړۍوالې اعلامیې د ۱۹مې مادې پر بنسټ نومول شوې ده.