طالبانو د جنایي جرمونو په تور پنځو ولایتونو کې ۱۴ کسان نیولي

هغه ټینګار کړی چې د طالبانو پر وړاندې د پاکستان د پوځ بریدونه به دوام ومومي.

د پاکستان د پوځ د عامه اړیکو د دفتر د خبرپاڼې له مخې، پوځي جنرالانو ویلي چې د ترهګرو ډلو د ملاتړ په اړه د طالبانو تګلاره په بشپړه توګه بربنډه شوې او برعکس پایلې یې ورکړي دي.

د پاکستان د پوځ لوی درستیز، عاصم منیر، په همدې ناسته کې ویلي، چې د «غضب‌للحق» په نوم عملیاتو د ترهګرو شبکو وړتیاوې او د هغوی ملاتړي بنسټونه په څرګند ډول کمزوري کړي دي. هغوی زیاته کړې، چې دا عملیات به تر هغه وخته دوام وکړي، څو ترهګریزې شبکې په بشپړه توګه له‌منځه یوړل شي، د هغوی ملاتړي جوړښتونه ګډوډ شي او هر ډول عملیاتي فضا ترې واخیستل شي.

تر دې وړاندې هم د پاکستان پوځ د تحریک طالبان پاکستان او بلوڅو وسله‌والو پر ضد څو ځله پوځي عملیات ترسره کړي وو، خو ونه توانېد چې د هغوی د بریدونو د زیاتېدو مخه ونیسي. دا بریدونه په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته لا ډېر شوي دي.

اسلام‌اباد وايي، د دې لامل په افغانستان کې د دغو ډلو خوندي پټنځایونه او د پاکستاني ځواکونو پر ضد د عملیاتو لپاره د هغوی ازادي ده. خو افغان طالبانو دا ادعاوې رد کړې دي.

پاکستان د طالبانو سره د شخړو له زیاتېدو وروسته د «غضب‌للحق» عملیات پیل کړل. د دې عملیاتو په ترڅ کې د طالبانو لسګونه پوځي او وسله‌وال مرکزونه د هوايي بریدونو هدف ګرځېدلي دي. پاکستان ادعا کوي چې په دغو بریدونو کې د طالبانو سلګونه جنګیالي وژل شوي دي.

افغان طالبانو تر اوسه د خپلو ځواکونو د مرګ ژوبلې او د خپلو پوځي تاسیساتو د ویجاړۍ په اړه کوم رسمي شمېر نه دی خپور کړی. دې ډلې پاکستان تورن کړی چې په خپلو بریدونو کې یې ملکي سیمې په نښه کړې او ملکي وګړي یې وژلي دي.

طالبانو رسنیو ته اجازه نه ده ورکړې چې د پاکستان د بریدونو په اړه په ازاد ډول راپورونه خپاره کړي.

اسلام‌اباد د طالبانو هغه تورونه رد کړي چې ګواکې د افغانستان په ختیځ، په ځانګړي ډول په کونړ ولایت کې ملکي وګړي په نښه شوي دي. د پاکستان پوځ دغه ادعاوې «همغږې تبلیغاتي کمپاین او ناسم معلوماتي جګړه» بللې چې موخه یې د طالبانو د کورنیو ناکامیو پټول او ځان د قرباني په توګه ښودل دي.

پاکستان ټینګار کړی چې د دوی عملیات «دقیق، هدفمند او یوازې د نفوذي کسانو، ترهګریزو پټنځایونو او ملاتړو بنسټونو پر ضد» ترسره کېږي.

طالبانو مخکې ویلي وو، چې د افغانستان په ختیځو سرحدي سیمو کې د پاکستان بریدونو ملکي وګړو ته مرګ‌ژوبله اړولې ده. د د ملګرو ملتونو د افغانستان مرستندویه پلاوی هم په خپلو پخوانیو راپورونو کې د پاکستان په بریدونو کې د ملکي تلفاتو شتون تایید کړی و.

د افغانستان د طالبانو او پاکستان ترمنځ اړیکې په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو له بیا واک ته رسېدو راهیسې پرله‌پسې ترینګلې پاتې شوې دي.

دواړو لورو څو ځله د ډیورنډ کرښې مدیریت او امنیتي مسایلو په اړه خبرې اترې کړي، خو تر اوسه کومه دوامداره هوکړه نه ده شوې. د پاکستان د روانو پوځي عملیاتو او متقابلو تورونو له امله لا هم ترینګلتیا په لوړه کچه پاتې ده.

دغه سازمان په یوه خپور کړي راپور کې لیکلي، چې د ښځو او ماشومانو لپاره د روغتیايي خدمتونو د پراخولو په موخه یې یو نوی پروګرام پیل کړی دی، چې د اسلامي پراختیايي بانک له مالي ملاتړ څخه برخمن دی.

د راپور له مخې، په دې پروګرام کې د سلګونو روغتیايي کارکوونکو روزنه، د ښځو لپاره د باکیفیته روغتیايي پاملرنې ته د لاسرسي ښه کول، او د زېږون اړوند پیچلو ناروغیو لپاره د ځانګړو خدماتو رامنځته کول شامل دي.

د روغتیا نړیوال سازمان ویلي چې لوړ د وینې فشار، سخت انتانات او د زېږون پر مهال رامنځته کېدونکې ستونزې په افغانستان کې د میندو د مړینې له مهمو لاملونو څخه دي.

افغانستان د نړۍ له هغو هېوادونو څخه دی چې د میندو د مړینې کچه پکې لوړه ده. نړیوال بنسټونه ټینګار کوي چې د روغتیايي خدماتو پراختیا، د متخصصو کارکوونکو روزنه او د ښځو د لاسرسي ښه کول کولای شي د دې ستونزې په کمولو کې مهم رول ولوبوي.

کوفي د سې شنبې په ورځ، د غویي ۱۵مه، پر اېکس‌پاڼه لیکلي، دغه کسان د روان کال د غویي میاشتې په اتمه نیول شوي وو او شاوخوا یوه اونۍ یې بند تېر کړی دی. هغې ټینګار کړی چې یاد کسان یوازې د هغې سره د کورنۍ اړیکې له امله نیول شوي وو.

نوموړې د بدخشان له مشرانو، سیاسي او مدني فعالانو، د ښځو له خوځښتونو، رسنیو، د ډېپلوماټیکې ټولنې غړو او د ملګرو ملتونو له ځانګړي راپور ورکوونکي څخه مننه کړې چې د دې کسانو د خوشې کېدو لپاره یې هڅې کړې دي.

فوزیه کوفي د ټولو هغو بندیانو د خوشې کېدو غوښتنه هم کړې چې د هغې په وینا، په ناحقه نیول شوي دي.

د غوښتنلیک لاسلیک کوونکو غوښتنه کړې چې په افغانستان کې د بشري حقونو وضعیت ته جدي پاملرنه وشي.

د معلوماتو له مخې، یاد غوښتنلیک «په افغانستان کې د جنسیتي اپارتاید په رسمیت پیژندل او طالبان د ترهګرې ډلې په توګه اعلانول» تر سرلیک لاندې، په ۰۷۷۸/۲۰۲۶ شمېرې د ۲۰۲۶ کال د مارچ په ۳۰مه نېټه ثبت شوی دی.

د اروپا پارلمان د رسمي لیک له مخې، دا غوښتنلیک د غوښتنلیکونو کمېټې ته راجع شوی او دا مهال تر ارزونې لاندې دی.

دغه کمېټه د اروپايي اتحادیې په چوکاټ کې د ورته غوښتنلیکونو د څېړنې مسوولیت لري.

په غوښتنلیک کې دا هم ویل شوي چې د غوښتنلیکونو د زیات شمېر له امله ښايي د ارزونې بهیر وخت ونیسي او وروستۍ پایله به د قانوني پړاوونو تر بشپړېدو وروسته په لیکلي ډول اعلان شي.

دغه غوښتنلیک د افغانستان د ولسي جرګې پخواني غړي بکتاش سیاوش له لوري تنظیم شوی او د کمپاین او اعتراض له لارې یې د ملاتړ لپاره پراخې هڅې شوې دي.

د اروپايي اتحادیې د مقرراتو له مخې، ثبت شوي غوښتنلیکونه عامه اسناد ګڼل کېږي او د شخصي معلوماتو د ساتنې د قوانینو تر پوښښ لاندې راځي.

د طالبانو د کور او ښار جوړونې وزارت نن سې شنبه، د غويي پر ۱۵مه ویلي، چې په دې مراسمو کې ددې ډلې د کور او ښار جوړولو وزیر نجیب الله حیات حقاني او د ننګرهار والي ملا محمد نعیم اخوند ګډون کړی و.

حقاني په خپلو خبرو کې راستنېدونکو افغانانو ته ډاډ ورکړی چې دوی به هرې راستنېدونکې کورنۍ ته د استوګنې لپاره ځمکه په عادلانه او منظم ډول ووېشي.

نوموړي زیاته کړې چې «د کډوالو د ستونزو حل او د باعزته ژوند زمینې برابرول د طالبانو له اساسي لومړیتوبونو څخه دي».

د طالبانو د ننګرهار والي ملا محمد نعیم اخوند په خپلو خبرو کې ویلي، چې د کډوالو لپاره د استوګنې دایمي حل د وخت اړتیا ده او هڅې روانې دي چې راستنېدونکو ته د منظم ژوند اسانتیاوې برابرې شي.

نوموړي ټینګار کړی چې اړوندې ادارې باید د خدمتونو وړاندې کولو په برخه کې لا زیاته همغږي او چټکتیا رامنځته کړي.

عام خلک نیوکې کوي، چې په افغانستان کې ځینو پخوانيو چارواکو یا هم سیاسی مشرانو په خپلو نومونو په دولتي ځمکو کې ښارګوټي اباد کړي او بیا پر عامو خلکو په پیسو پلورلي دي.

طالبان دغه ښارګوټې داسې مهال پرانیزي، چې د افغانستان په ګڼو سیمو کې خلکو اعتراضونه کړي، چې ددې ډلې د ځمکو د استرداد کمیسیون او محکمه د خلکو قباله لرونکې ځمکې د دولتي ځمکو په نامه اعلانوي.