امسو په لوګر کې د طالبانو لخوا د اتحاد راډیو مشر فرهاد غفوري د نیولو په اړه اندېښنه ښودلې

اېچ ار سي پي د ۲۰۲۵ کال په راپور کې زياته کړې، تېر کال په جبري توګه د افغان کډوالو ايستلو بهير دوامداره پاتې شوی او هغه وخت دغه «پروپاګند لا ډېر زهرجن شو، چې د طالبانو او د پاکستان ترمنځ نښتې پيل شوې».

کمېسيون وويل، د پاکستان دولت چې تېر کال له اسلام اباد څخه کډوالو ته د وتلو امر وکړ او بيا یې د «اې سي سي» او «پي او ار» کارت لرونکو ته د وتلو وويل، ددغه اعلان سره کډوال «له اساسي خدمتونو لکه روغتیا او مالي اسانتیاوو بې‌برخې شول».

د راپور له مخې، په سپتمبر کې د بشري حقونو کمېسیون اندېښنه څرګنده کړه، چې «ډېر افغان کډوال چې طبي پاملرنې ته اړتیا لري، د نیول کېدو له وېرې روغتونونو ته له تګ څخه ډډه کوي. ځینو روغتونونو هم راپور ورکړ چې بې له معتبرو ویزو کسانو ته یې درملنه نه ورکوله».

په راپور کې ويل شوي، په ۲۰۲۵ کال کې د کډوالو لپاره د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍثبت کړه چې له ۱.۱ میلیونه څخه زیات کسان له پاکستان څخه افغانستان ته ستانه شوي، چې له دې جملې څخه له «۱۵۴ زرو څخه زیات کسان شړل شوي وو».

د مالوماتو له مخې، نوموړی د لوګر د مرکز پل علم اړوند د کلنګار سیمې اصلي اوسېدونکی او په قوم تاجک دی. د فرهاد غفوري نږدې ملګرو زیاته کړې چې د نوموړي د کورنۍ ډېری غړي د جمهوري نظام پر مهال پوځي او امنیتي دندو کې او ښايي د هغه د نیول کېدو یو لامل دا هم وي.

سرچینو وویل، چې تر دې وړاندې د اتحاد راډیو د دغه مشر د کورنۍ یو شمېر نور غړي هم د طالبانو له لوري له دې کبله زنداني شوي وو چې په تېر جمهوري نظام کې یې پوځي او امنیتي دندې لرلې. تر دې وړاندې یو شمېر نور رسنیز فعالان او خبریالان هم د طالبانو له لوري زنداني شوي او شکنجه شوي دي.

همدا اوس هم په بګرام او د طآلبانو د استخباراتو په زندانونو کې یو شمېر خبریالان او رسنیز فعالان له نامالوم برخلیک سره پراته دي. د افغانستان انټرنشنل – پښتو د موندنو پر بنسټ طالبانو په خپلو محاکمو کې د بندي افغان خبریالانو دوسیې ځنډولي دي.

نوموړې زیاته کړې: «که چیرې د بدشخان مشران، متنفذین، فعالان، ښځینه خوځښتونه، رسنۍ، ډيپلوماټیکه ټولنه او د یوناما راپور ورکوونکی د کوفي په څېر د طالبانو د یوې نوموتې مخالفې د کورنۍ نیول شوي غړي خوشې کولای شي، نو هغه نجونې دې هم ازادې کړي چې د افغان ښځو لپاره بندي دي».

د ظریفه غفاري په وینا، افغان نجونې د خپلو حقونو د مبارزې له کبله طالبانو زنداني کړي او تر سختو شکنجو لاندې ژوند تېروي. د هغې په خبره، که د هغوی د خلاصون لپاره هم هڅې وشي، نو ډېرې کورنۍ به د خپلو ورکو غړو د موندلو څخه د خوشالۍ شېبې ومومي.

د پخوانۍ ولسي جرګې غړي فوزیه کوفي د سې‌شنبې په ورځ پر اېکس پاڼه ولیکل چې د هغې درې تنه خپلوان چې طالبانو نیولي وو، بېرته له زندانه ازاد شوي دي. هغې په دې برخه کې د بدخشان د قومي مخورو، فعالانو او د ملګرو ملتونو د بشري حقونو راپور ورکوونکي ریچارډ بینېټ د هڅو یادونه کړې ده.

د راپور له مخې، اروپايي پارلمان د یوه رسمي لیک له لارې سیاوش ته خبر ورکړی چې دغه غوښتنلیک د ثبت کېدو وروسته د دې پارلمان د عریضو کمېټې ته لېږل شوی دی.

په لیک کې ویل شوي چې د عریضو کمېټه به دا غوښتنلیک وڅېړي او پایلې به یې وروسته په لیکلي ډول اعلان کړي.

بکتاش سیاوش څه موده وړاندې د بروکسل په ښار کې د اروپايي پارلمان مخې ته د ښځو د حقونو د ملاتړ لپاره د تحصن خېمه درولې وه.

نوموړي په خپل غوښتنلیک کې ټینګار کړی چې په افغانستان کې باید جنسیتي اپارتاید په رسمیت وپېژندل شي، له طالبانو سره دې ډیپلوماتیک تعامل ودرول شي او دا ډله دې د ترهګرو په نوملړ کې شامله شي.

هغه همدارنګه د ستراسبورګ ښار کې هم تحصن کړی او د دې غوښتنلیک د ثبت لپاره یې زرګونه لاسلیکونه راټول کړي دي.

هغه وایي، تېر کال یې له بانک څخه په قسطونو یوه سپینه ریکشا اخیستی و، څو د کار له لارې خپل ژوند پر مخ یوسي، خو د ده په وینا، د طالبانو ځواکونو له څو مودې وروسته دغه ریکشا ترې واخیسته.

نوموړی زیاتوي: «تر اوسه مې د بانک پور نه دی خلاص کړی او ریکشا هم د طالبانو په لاس کې ده، حیران یم چې څه وکړم».

د هغه په خبره، یوازې دی نه دی، بلکې شاوخوا سل نور کسان هم له ورته ستونزې سره مخ دي او ریکشاوې یې د طالبانو له خوا ضبط شوې دي.

دغه اوسېدونکی همداراز ادعا کوي، کله چې شاوخوا ۵۰ یا تر دې زیات کسان د شکایت لپاره د بلخ ولایت مقام ته ورغلي، د طالبانو امنیتي ځواکونو هغوی د ټوپک په قنداقونو وهلي او له سیمې یې شړلي دي.

د یادونې وړ ده، چې دغه ادعا یوازې د مزار شریف د یوه اوسېدونکي روایت دی او تر اوسه په خپلواکه توګه نه دي تایید شوې.