کرزي په فرانسه کې د ۲۰۲۶ کال د ازادۍ جایزې ګټلو له امله مطیع الله ویسا ته مبارکي ورکړې

یاد وزارت د چارشنبې په ورځ د یوې خبرتیا په خپرولو سره ویلي، چې د وزارت د مشرتابه شورا د ۲۳مې غونډې د پرېکړې پر بنسټ، د پانګوالو، سوداګرو، صرافانو او نورو اشخاصو شخصي ساتونکي، چې د وسلو ګرځولو قانوني جوازونه یې ترلاسه کړي، له دې وروسته مکلف دي د دندې او د وسلې د لېږد پر مهال له نظامي یونیفورم او د طالبانو له نظامي تجهیزاتو کار وانخلي.

په خبرتیا کې ویل شوي چې ټول محافظان باید خپلې امنیتي چارې په عادي او ملکي جامو کې ترسره کړي.

وزارت خبرداری ورکړی چې له پرېکړې سرغړوونکي به د مسوولو ارګانونو له قانوني چلند سره مخ شي.

همدارنګه له خلکو غوښتنه شوې چې د عامه امنیت او نظم د ښه تامین په موخه له امنیتي ځواکونو سره بشپړه همکاري وکړي.

په دې خبرتیا کې دا نه دي ویل شوي، چې پخواني سیاسي چارواکي چې د تېر حکومت پرمهال د ملي امنیت د رجال برجسته ریاست له خوا یې امنیت ټینګېده او ساتونکو یې نظامی یونیفورم کاراوه، هم په دې پرېکړه کې شامل دي او که نه.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت دغه پرېکړه داسې مهال ده، چې په دې وروستیو کې په نظامي یونیفورم کې غلاوې ډېرې شوې دي او خپله د طالبانو امنیتي کسان هم ډېر وخت په ملکي جامو کې راڅرګندیږي.

د تاجکستان په وحت ښار کې مېشت یو افغان کډوال افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې پولیسو یې پر کور چاپه وهلې، اسناد یې ترې اخیستي او د بېرته ورکولو په بدل کې ترې د پیسو غوښتنه کوي.

نوموړي ویلي، چې په یاد ښار کې مېشت افغان کډوال له خورا سخت وضعیت سره مخ دي او هېڅ ډول خوندیتوب نه احساسوي.

په تاجکستان کې مېشت افغان کډوال وايي، چې د جبري ایستلو له ویرې هېڅوک له کوره د وتلو جرئت نه لري.

وړاندې د تاجکستان د کورنیو چارو وزارت ویلي و، چې د تاجکستان د خجند ښار د جبار رسولوف ولسوالۍ په دهمنوي کلي کې یې د محمد عمر رحماني په نوم یو ۲۲ کلن افغان کډوال د یوې ۲۷ کلنې تاجکستانۍ ښځې وحیدووا عزیزه دونیاربیکوونا د وژلو په تور نیولی دی.

له یادې پیښې وروسته سرچینو ویلي و، چې تاجکستان د دوشنبې په ورځ له خجند ښار څخه ۲۵۰ کورنۍ افغانستان ته اخراج ې او په دغه هېواد کې مېشت نور افغان کډوال هم له جبري اخراج او ځورونو سره مخ دي.

په کندهار کې د طالبانو رسنیز دفتر ویلي، چې د چارشنبې په ورځ، د زابل، هلمند، ارزګان او دایکندي والیانو، امنیه قوماندانانو، د استخباراتو رییسانو او د قول اردوګانو مسوولینو په کندهار کې د ملا شیرین په مشرۍ ناسته کړې ده.

ملا شیرین په یاده ناسته کې په سویلي ولایتونو کې د سیمه‌ییزو مسولانو ترمنځ پر همغږۍ ټینګار کړی او ویلي یې دي، چې په یادو ولایتونو کې د امنیت ټینګښت باید لومړیتوب ولري.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې د طالبانو د پنځو سویلي ولایتونو سیمه‌ییزو مسوولانو د امنیتي ناستې پرمهال، د امنیت ټینګښت ترڅنګ د ځمکو د غصب مخنیوي، د نشه‌يي توکو د کښت، قاچاق، پلور، د سوالګرو ټولولو او د مدرسو او ښوونځيو وضعیت ته د پاملرنې په اړه هم خبرې کړې دي.

په کندهار، بلخ، هرات او ننګرهار ولایتونو کې د طالبانو د مشر ملا هبت الله اخوندزاده تر ټولو نږدې او د باور وړ کس د والیانو په توګه دندې ترسره کوي او یاد والیان د هر زون مشري هم کوي.

د یوراسیا د ثبات او پراختیا صندوق د راپور له مخې، د قرغیزستان جمهوریت د دې پروژې په اډانه کې د خپلو کارونو مهمه برخه بشپړه کړې ده او یوازې د افغانستان د برخې بشپړېدل پاتې دي.

کاسا زر پروژه چې شاوخوا ۱،۲ میلیارده امریکایي ډالر ارزښت لري، د لوړ ولتاژ د برېښنا نړیواله لېږدکرښه ده چې قرغیزستان، تاجکستان، افغانستان او پاکستان سره نښلوي.

د دې پروژې له مخې، قرغیزستان او تاجکستان د اوړي په موسم کې د برېښنا اضافي تولید لري، په داسې حال کې چې افغانستان او پاکستان د لوړې تودوخې او د برېښنا د زیاتې اړتیا له امله د برېښنا له کمښت سره مخ وي.

د راپور له مخې، په افغانستان کې د ۲۰۲۱ کال د اګست له سیاسي بدلونونو وروسته د پروژې کارونه ودرېدل. تر هغه وخت پورې د افغانستان د برخې شاوخوا ۱۸ سلنه ستنې چمتو شوې وې او له ۹۰ سلنې زیات اړین مواد او تجهیزات ځای پر ځای شوي وو.

د ۲۰۲۴ کال په ډسمبر میاشت کې د اړینو تضمینونو له ترلاسه کېدو وروسته، په افغانستان کې د پروژې چارې بیا پیل شوې.

اټکل کېږي چې د پروژې بشپړ تطبیق به د ۲۰۲۷ کال تر پایه پورې پای ته ورسېږي.

د افغانستان د برخې له بشپړېدو وروسته به قرغیزستان، تاجکستان او پاکستان د لوړ ولتاژ مستقیم جریان د سیستم ازموینې پیل کړي.

د طالبانو دبرېښنا شرکت اجرایوي رییس ملا عبدالحق همکار د اپرېل پر شلمه تاجکستان ته لاړ چې د کاسا-۱۰۰۰ پروژې د چارو د پرمختګ په تړاو له کې اي سي قراردادي شرکت سره له نږدې وګوري.

په دې ناسته کې د کاسا-۱۰۰۰ پروژې د کارونو د چټکتیا، د قراردادي شرکتونو د احتمالي ستونزو د حل او د تخنیکي همغږۍ د پیاوړتیا پر موضوعاتو خبرې وشوې.

د ازبکستان د ریل پټلۍ ادارې اړوند دولتي شرکت اوزتمیر بول کنټینر د معلوماتو له‌مخې، په دغه نوي دهلیز کې سوداګریز توکي په کنټینرونو کې له چین څخه د قزاقستان د الټینکول تمځي له لارې ازبکستان ته لېږدول کېږي.

د یاد شرکت په وینا، وروسته یاد توکي په ازبکستان کې د بخارا لوژستیکي مرکز ته رسېږي او له هغه ځایه په لاریو کې د ترکمنستان له لارې افغانستان ته لېږدول کېږي.

د راپورونو له‌مخې، دغه رېل لاره چې شاوخوا ۷۴۰۰ کیلومتره اوږدوالی لري، د سمندري لارې په پرتله لږ وخت او لګښت غواړي.

تردې وړاندې د دغه دهلیز ډیری توکي د سمندر له لارې د ایران بندر عباس ته لېږدول کېدل او له هغه ځایه په لاریو کې افغانستان ته لېږدول کېدل.

د ازبک چارواکو د معلوماتو له‌مخې، د دغه نوي دهلېز له لارې د توکو د لېږد اټکلي وخت ۳۰ ورځې ښودل شوی، چې دا چاره به د سوداګرۍ په برخه کې پام وړ اسانتیاوې او چټکتیا راولي.