په کابل کې یو شمېر محصلان وایي طالبان ترې د امربالمعروف قانون د منلو جبري ژمنې اخلي

هغه وایي، تېر کال یې له بانک څخه په قسطونو یوه سپینه ریکشا اخیستی و، څو د کار له لارې خپل ژوند پر مخ یوسي، خو د ده په وینا، د طالبانو ځواکونو له څو مودې وروسته دغه ریکشا ترې واخیسته.

نوموړی زیاتوي: «تر اوسه مې د بانک پور نه دی خلاص کړی او ریکشا هم د طالبانو په لاس کې ده، حیران یم چې څه وکړم».

د هغه په خبره، یوازې دی نه دی، بلکې شاوخوا سل نور کسان هم له ورته ستونزې سره مخ دي او ریکشاوې یې د طالبانو له خوا ضبط شوې دي.

دغه اوسېدونکی همداراز ادعا کوي، کله چې شاوخوا ۵۰ یا تر دې زیات کسان د شکایت لپاره د بلخ ولایت مقام ته ورغلي، د طالبانو امنیتي ځواکونو هغوی د ټوپک په قنداقونو وهلي او له سیمې یې شړلي دي.

د یادونې وړ ده، چې دغه ادعا یوازې د مزار شریف د یوه اوسېدونکي روایت دی او تر اوسه په خپلواکه توګه نه دي تایید شوې.

دغه اوسېدونکي ادعا کوي چې دا اقدام وروسته له هغه شوی، چې دوی خپل شکایتونه لوړپوړو چارواکو ته رسولي دي.

دغو اوسېدونکو د ځمکې د تصفې ورقي په استولو سره ویلي چې ځمکه د دوی شخصي ملکیت ده، نه دولتي.

دوی زیاتوي، چې د ولایت ځینې چارواکي، د امنیې قوماندان، ولسوال، د والي ویاند، د ښاروالۍ رییس، د عدلیې رییس او د محکمې مسوولین ټول په دې قضیه کې ښکېل دي او د خلکو پر ځمکو لانجه کوي.

هغوی د یوې ویډیو په رالیږلو ویلي: «دا هغه ځمکې دي چې پخوا به خلکو کرلې، خو اوس ورباندې اوبه بندې شوې دي». د دوی په وینا، د اوبو بندېدو له امله کرنیز فعالیتونه درېدلي او خلک له جدي ستونزو سره مخ شوي دي.

د یادونې وړ ده چې دغه ادعاوې یوازې د ننګرهار د یو شمېر اوسېدونکو روایت دی او تر اوسه په خپلواکه توګه نه دي تایید شوې.

دغو کډوالو ویلي، چې له راستنېدونکو کډوالو نه یوازې سختې او هر اړخیزې پوښتنې کېږي، بلکې د هغوی موبایلونه هم پلټل کېږي او شخصي حریم ته یې ننوځي.

د کډوالو په وینا، ډېری کډوال د دغو پوښتنو ځوابولو ته چمتو نه وي، ځکه له حالاتو ناخبره وي او اوږده موده یې له هېواده بهر تېره کړې وي.

هغوی زیاتوي چې په ځانګړې توګه د طالبانو استخباراتي کسان دا ډول پلټنې کوي او که چېرې یو کس د کومې پوښتنې سم ځواب ور نه کړي، نو له هغه سره کېدونکې مرستې بندېږي او حتا اخطاریه ورکول کېږي چې په سیمه کې یې ونه ویني.

یو تن کډوال ویلي، چې له راستنېدونکو څخه پوښتل کېږي چې په موبایل کې د چا شمېرې لري او له چا سره یې اړیکه نیولې ده. هغه زیاتوي چې حتا دا پوښتنه هم ترې کېږي چې ولې په موبایل کې د «اوکې» یا تماسونو په برخه کې د مشخصو کسانو شمېرې نشته.

د نوموړي په وینا، په ځینو مواردو کې له کډوالو څخه د مهاجرت کارتونه هم اخیستل کېږي، په داسې حال کې چې په دغو کارتونو کې د کورنۍ مهم معلومات او عکسونه موجود وي.

دغه کډوال ټینګار کوي چې دا ډول پوښتنې د هغوی پر شخصي حریم مستقیم برید دی.

کډوالو ټینګار کړی چې دا وضعیت یې خپله تجربه کړی او له مسوولو چارواکو غواړي چې له راستنېدونکو افغان کډوالو سره په درناوي او انساني چلند وکړي.

سیاه‌موی خواهاني په دغه لیک کې ویلي، چې خاوند یې د ولسي جرګې له پخوانۍ غړې فوزیه کوفي سره د کورنیو اړیکو لرلو په تور نیول شوی او دامهال یې د برخلیک په اړه هیڅ معلومات نه‌لري.

هغې ویلي، چې خاوند یې په تېرو پنځو کلونو کې وطن ته خدمت کړی او هیڅ کوم جرم نه‌لري. په لیک کې د هغه نیول کېدل د «انساني، اسلامي او حقوقي اصولو» خلاف عمل یاد شوی.

مېرمن خواهاني له طالب مسوولانو، علماوو او بانفوده کسانو غوښتنه کړې، چې د هغه په خلاصون کې ورسره همکاري وکړي.

طالبانو لاتراوسه د نوموړي د نیولو په اړه څه نه‌دي ویلي.

د ښار دغه اوسېدونکې چې نه غواړي د امنیتي دلایلو له امله یې نوم ښکاره شي وایي، د طالبانو د امربالمعروف محتسبین د تایمني په بېلابېلو برخو کې ځای پر ځای شوي او د ښځو پر د پوښاک جدي څارنه کوي.

دوی ویلي چې د دوشنبې په ورځ څو نجونې د حجاب د نه مراعتولو له امله ونیول شوې او په ځینو مواردو کې د نیولو پر مهال له تاوتریخوالي هم کار اخیستل شوی دی.

سرچینې زیاتوي، چې په وروستیو ورځو کې په دې سیمه کې د ښځو د نیولو پېښې زیاتې شوې دي، او د وېرې له امله ګڼې ښځې هڅه کوي خپل مخونه په بشپړ ډول پټ کړي.

تر اوسه د دغو ادعاوو په اړه رسمي غبرګون نه دی ښودل شوی. خو په ځينې ویډيوګانو کې چې په خواله رسنیو کې خپرې شوي، ښکاري چې د ښځو سره تاوتریخوالی ترسره کیږي.

د طالبانو د امربالمعروف او نهی عن المنکر وزارت د دوی د واکمنۍ له بیا ټینګښت وروسته د ټولنیزو محدودیتونو د پلي کولو مهمه اداره بلل کېږي. دا وزارت د خلکو، په ځانګړي ډول د ښځو، پر ورځني ژوند د سختو مقرراتو د تطبیق څارنه کوي.

د راپورونو له مخې، یاد وزارت د ښځو پر جامو، تګ‌راتګ او ټولنیز حضور سخت بندیزونه لګولي دي. ښځې اړ دي چې ځانګړی حجاب مراعت کړي، ډېری وختونه پرته له محرم څخه له کوره د وتلو اجازه نه لري، او په ګڼو عامه ځایونو کې یې حضور محدود شوی دی.