رحمتالله نبیل: طالبان به یوه ورځ پای ته ورسېږي خو افغانستان به تلپاتې وي
د جمهوري نظام پر مهال د ملي امنیت ادارې مشر رحمت الله نبیل ویلي، افغانستان د تېرو څه باندې څلورو لسیزو جګړو، بهرنیو لاسوهنو او نیابتي جګړو سره سره لا هم پر خپل ځای ولاړ دی او د هغه په وینا د طالبانو واکمني به هم یوه ورځ پای ته ورسېږي، خو افغانستان به تلپاتې وي.
نبیل په ایکس خواله رسنۍ کې لیکلي، هغه کسان چې د افغانستان د له منځه تلو وړاندوینې کوي، باید لومړی له ځانه وپوښتي چې په سیمه کې کوم هېواد د قومي وېشونو پر بنسټ رامنځته شوی او د «ژورې ستراتیژۍ» د سیاست له لارې یې کلونه بېثباتي نورو هېوادونو ته صادره کړې ده.
هغه ویلي: «تاریخ د افغانستان پر ضد له ناکامو دسیسو ډک دی، امپراتورۍ ړنګې شوې، زبرځواکونه شاتګ ته اړ شوي، پروژې ناکامې شوې او رژیمونه بدل شوي، خو افغانستان پاتې شوی دی.»
دغه پخواني استخباراتي چارواکي ټینګار کړی، که په سیمه کې کله د قومیت پر بنسټ د پولو او جغرافیایي وېش بحث عملي بڼه خپله کړي، نو افغانستان به لومړنی هېواد نه وي چې د خپلې جغرافیې په اړه اندېښنه ولري.
نبیل دا څرګندونې په داسې مهال کړې چې په وروستیو کې د افغانستان او پاکستان د جغرافیایي او سیاسي راتلونکي په اړه د یو شمېر پخوانیو افغان او پاکستاني چارواکو ترمنځ لفظي بحثونه زیات شوي دي.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
