د اتریش په لېنڅ ښار کې د یوه رسټورانټ مخې ته په ډزو کې درې کسان وژل شوي دي. ځینو رسنیو راپور ورکړی چې په پېښه کې یوه سړي دوه ښځې وژلې دي او وروسته یې ځان هم وژلی، خو چارواکو دا معلومات لا نه دي تایید کړي.
د پولیسو په وینا، د پېښې له ځایه هغه وسله ترلاسه شوې چې په برید کې کارول شوې ده.
پولیس وایي د پېښې په اړه پلټنې روانې دي او تر اوسه یې د انګېزې په اړه رسمي جزئیات نه دي ورکړي.
د روسیې د بهرنیو چارو وزارت ویاندې ویلي، مسکو ټولو ډیپلوماتیکو استازولیو او نړۍوالو سازمانونو ته پر کیف د احتمالي پراخ غچاخیستونکي برید خبرداری ورکړی او ترې غوښتنه یې کړې چې ژر تر ژره دې د اوکراین پلازمېنه پرېږدي. ماریا زاخارووا ویلي، چې د مسکو خبرداری باید جدي ونیول شي.
د روانې اونۍ په پیل کې د روسیې دفاع وزارت د مئ په ۸مه او ۹مه نېټه په اروپا کې د دویمې نړۍوالې جګړې د پای ته رسېدو په مناسبت دوه ورځنی اوربند اعلان کړ او له کیف یې وغوښتل چې له دغه اقدام سره همغږی شي.
دغه وزارت د کیف پر وړاندې د احتمالي پراخ غچاخیستونکي برید خبرداری هم ورکړ. نوموړي وزارت د اوکراین د ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي څرګندونو ته اشارې وکړه، چې د روسیې په وینا د بریا ورځې د نمانځلو پرمهال د مسکو په نښه کولو ګواښونه پهکې شامل و.
ماریا زاخارووا د چهارشنبې په ورځ (د غويي ۱۶مه) وویل، چې د روسیې بهرنیو چارو وزارت په مسکو کې ټولو باورلیک لرونکو ډیپلوماتیکو استازولیو او نړۍوالو سازمانونو ته رسمي یادښت استولی او ترې یې غوښتنه کړې چې تر احتمالي غچاخیستونکي برید وړاندې خپل کارکوونکي د اوکراین له پلازمېنې وباسي.
لاتراوسه څرګنده نهده، چې ایا کیف به د روسیې د دوه ورځني اوربند غوښتنه ومني که نه. خو د روسیې د دفاع وزارت تر اعلان وروسته ولادیمیر زېلېنسکي دغه یو اړخیز اوربند «ناعادلانه» وباله او ادعا یې وکړه، چې «هیچا په رسمي ډول کیف ته کوم وړاندیز نهدی کړی».
د ایران د پارلمان د ملي امنیت او بهرني سیاست د کمېسیون ویاند ابراهیم رضایي هغه راپورونه رد کړل، چې ګواکې د امریکا او ایران ترمنځ کومه هوکړه شوې ده. نوموړي ویلي، چې دغه راپورونه حقیقت نهلري.
تر دې وړاندې د اکسیوس په راپور کې ادعا شوې وه، چې د بندیزونو د لرې کېدو په بدل کې به ایران د ۱۲ تر ۱۵ کلونو پورې د یورانیمو غني کولو پروګرام ودروي. همدارنګه په راپور کې ویل شوي وو، چې د دغه هوکړې له مخې به ایران خپل ۶۰ سلنه غني شوي یورانیم له هېواده بهر ولېږي.
خو ابراهیم رضایي د اکسیوس راپور ته په غبرګون کې په یوه یادښت کې لیکلي، چې دغه راپور یوازې د امریکایانو د هیلو یو نوملړ دی. نوموړي زیاته کړې: «هغه څه چې امریکایانو په مخامخ خبرو کې نهدي ترلاسه کړي، په یوه ناکامه جګړه کې به یې هم ترلاسه نهکړي».
نوموړي ټینګار کړی، چې دوی د تیار سئ په حال کې دي او ګوته پر ماشه دي. هغه خبرداری ورکړی، که امریکا تسلیمه نهشي او اړین امتیازات ورنه کړي؛ یا د دوی او د هغوی «نیابتي ډلې» کوم اقدام وکړي، نو د ایران لهخوا به له سخت او پښېمانه کوونکي ځواب سره مخ شي.
په جنیوا کې د نامستقیمو او په اسلاماباد کې د مخامخ خبرو له ناکامۍ وروسته د تهران او واشنګټن اړیکې د تېرو څلورو لسیزو په تر ټولو کړکېچن پړاو کې دي. د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ اعلان کړی، چې د یورانیمو بډایه کولو هیڅ کچه د منلو وړ نهده؛ خو ایران بیا د خپلو اټومي تاسیساتو بندولو او د یورانیمو بډایه کولو پروګرام درولو غوښتنه نهده منلې.
په برېتانیا کې په ځايي وخت د سبانۍ (پنجشنبه د غويي ۱۷مه) سیمهییزو ټاکنو لپاره له وېسټ هیرو سیمې څخه د محافظه کار ګوند نوماند «ناتن سمېټ» له نوماندۍ سربېره له ګوندي فعالیتونو تعلیق شو. یاد ګوند د دغې چارې لامل د افغانانو په ګډون د پناه غوښتونکو د ډلهییزې اېستنې غوښتنه، بللې ده.
د برېتانوي رسنیو د راپور لهمخې، ناتن سمېټ وروسته له هغې له نوماندۍ او ګوندي فعالیتونو تعلیق شو، چې په ټولنیزو رسنیو کې یې له یوه داسې حساب (اکاونټ) څخه یو لړ پوسټونه وشول، چې ده پورې تړاو لري. په دغو پوسټونو کې د ښي اړخي افراطي فعال ټامي روبینسن ننګه او د کډوالو د «ډلهییزو اېستنو» غوښتنه شوې ده.
ناتن سمېټ د می پر ۷مه د هیرو شورا په ټاکنو کې د محافظه کار ګوند نوماند وو، خو ده پورې اړوند اکاونټ څرګندونې چې کارګر ګوند (اپوزیسیون) «سختې د اندېښنې وړ» بللي د ده د ځنډول کېدو لامل شوې.
سمېټ پورې اړوند اېکسپاڼه کې د څو میاشتو په اوږدو کې بېلابېلې تبصرې شوې وې؛ په یوه ځای کې له انګلستان څخه د افغانانو د «ډلهییزې اېستنې» وړاندیز شوی وو او په یوه بل پوسټ کې چې د افغان کډوالو په اړه وو، لیکل شوي: «زه فکر نهکوم چې د افغانستان حکومت ته دې یوه پیسه هم ورکړل شي، څو چې هغوی خپل هېواد ته د خپلو خلکو ډلهییز اخراج ونه مني».
سره له دې چې سمېټ له ګوندي فعالیتونو او په ځانګړې توګه له نوماندۍتعلیق شوی، خو نوم به یې د پنجشنبې ورځې د ټاکنو په پاڼو کې د نوماند په توګه پاتې وي، ځکه د دغه هېواد د ټاکنو قوانینو له مخې، کله چې یو ګوند څوک په رسمي ډول ونوموي او د نوم لیکنې وخت پای ته ورسېږي، نو انتخاباتي پاڼه نشي بدلېدای؛ که څه هم یاد نوماند له ګوندي فعالیتونو تعلیق او یا هم اخراج شي.
د محافظه کار ګوند ویاند ویلي: «ناتن سمېټ تر څېړنې لاندې دی او له ګونده تعلیق شوی. د ده د کمپاین ملاتړ هم درول شوی دی.» په هیرو کې د کارګر ګوند مشر ډېوېډ پېري ویلي، چې د هیرو اوسېدونکي په خپل کلتوري تنوع ویاړي او د داسې نوماندانو چې داسې افکار لري، ملاتړ نهکوي.
د یادونې وړ ده، چې د برېتانیا محافظهکار ګوند یو بل نوماند هم په خپلو ټولنیزو پاڼو کې د ورته څرګندونو له امله تعلیق کړی وو.
د فرانسې په پارلمان کې د افغانستان اړوند غونډې ته د ښځو د حقونو فعالې سیما نوري ویلي، چې افغانستان له داسې یوه بحران سره مخ دی چې پولې نه پېژني او د ښځو پر وړاندې روان وضعیت یوازې تبعیض نه، بلکې «بشپړ جنسیتي اپارتاید» دی.
نوموړې ټینګار کړی، چې هغه څه چې اوس په افغانستان کې روان دي، د ښځو د اساسي حقونو پراخ او سیستماتیک نقض دی او نړیواله ټولنه باید ورته جدي پام وکړي.
سیما نوري ویلي، د ښځو پر زدهکړو، کار، ټولنیز حضور او ازاد تګ راتګ محدودیتونه د دې لامل شوي چې میلیونونه افغان ښځې له خپلو لومړنیو بشري حقونو بېبرخې شي.
هغې همداراز خبرداری ورکړی چې د افغانستان روان وضعیت یوازې د دغه هېواد کورنۍ مسئله نه ده، بلکې سیمهییز او نړیوال اغېز هم لرلی شي.
دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې په فرانسه کې د افغانستان د بشري وضعیت، د ښځو د حقونو او د روان سیاسي بحران په اړه دوه ورځنۍ غونډه روانه ده، چې پکې نړیوال استازي، د بشري حقونو فعالان او پخواني افغان چارواکي ګډون لري.
فرانسپرېس خبري اژانس د خپلو سرچینو په حواله راپور ورکړی، چې د لبنان د پلازمېنې بیروت پر سویلي سیمو د اسراییل په هوايي بریدونو کې د حـ.ـزبالله «رضوان» ځانګړو ځواکونو قومندان وژل شوی دی. د اسراییل لومړي وزیر هم د یاد قومندان وژل تایید کړي، خو حـ.ـزبالله یې ردوي.
فرانسپرس خبري اژانس د خپلو سرچینو په حواله وايي، دغه قومندان «مالک بلوط» نومېده او د چهارشنبې ورځې په ناوخته د بیروت د سویلي څنډې په «غبیره» سیمه کې په یوه اپارتمان کې چې ویل کېږي هلته یې غونډه درلوده، وژل شوی دی.
د اسراییل لومړي وزیر ویلي، چې د دوی پوځ «د حزبالله د رضوان ځواک قومندان» په نښه کړی، خو د حزبالله سرچینو ویلي، چې په دغه برید کې د رضوان ځواک یا په ټوله کې د حزبالله هېڅ لوړپوړی نظامي قومندان نهدی زیانمن شوی.
د راپور لهمخې، د چهارشنبې په سهار وختي د لبنان پر سویلي او ختیځو سیمو د اسراییل د بریدونو له امله لږ تر لږه ۱۶ کسان وژل شوي او د ښځو او ماشومانو په ګډون ۳۳ نور ټپیان شوي دي.
له متضادو راپورونو سره سره، د بیروت پر سویلي څنډو چې د پلازمېنې شاوخوا یو له ګڼ مېشتو سیمو څخه ده،د اسراییل دوامداره بریدونو جدي اندېښنې راپارولې دي. ډېری اوسېدونکي د اوربند له پیلېدو وروسته پر دې باور سیمې ته ستانه شوي وو چې هلته به خوندي وي.