تحريک انصاف ګوند: د عمران خان مېرمن بشرا بي‌بي په پټه روغتون ته لېږدول شوې

تر دې وړاندې د اکسیوس په راپور کې ادعا شوې وه، چې د بندیزونو د لرې کېدو په بدل کې به ایران د ۱۲ تر ۱۵ کلونو پورې د یورانیمو غني کولو پروګرام ودروي. همدارنګه په راپور کې ویل شوي وو، چې د دغه هوکړې له مخې به ایران خپل ۶۰ سلنه غني شوي یورانیم له هېواده بهر ولېږي.
خو ابراهیم رضایي د اکسیوس راپور ته په غبرګون کې په یوه یادښت کې لیکلي، چې دغه راپور یوازې د امریکایانو د هیلو یو نوملړ دی. نوموړي زیاته کړې: «هغه څه چې امریکایانو په مخامخ خبرو کې نه‌دي ترلاسه کړي، په یوه ناکامه جګړه کې به یې هم ترلاسه نه‌کړي».

نوموړي ټینګار کړی، چې دوی د تیار سئ په حال کې دي او ګوته پر ماشه دي. هغه خبرداری ورکړی، که امریکا تسلیمه نه‌شي او اړین امتیازات ورنه کړي؛ یا د دوی او د هغوی «نیابتي ډلې» کوم اقدام وکړي، نو د ایران له‌خوا به له سخت او پښېمانه کوونکي ځواب سره مخ شي.

په جنیوا کې د نامستقیمو او په اسلام‌اباد کې د مخامخ خبرو له ناکامۍ وروسته د تهران او واشنګټن اړیکې د تېرو څلورو لسیزو په تر ټولو کړکېچن پړاو کې دي. د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ اعلان کړی، چې د یورانیمو بډایه کولو هیڅ کچه د منلو وړ نه‌ده؛ خو ایران بیا د خپلو اټومي تاسیساتو بندولو او د یورانیمو بډایه کولو پروګرام درولو غوښتنه نه‌ده منلې.

د ۲۰۲۳کال د شمېرو له مخې؛ په پاکستان کې ۲۱زره او ۷۷۴ تر ښځیان ثبت شوي، چې له دې ډلې ۵۷ سلنه په پنجاب، ۵زره او ۹۵۴ په سند، ۱۹۹۹ په خیبر پښتونخوا، ۷۸۰ په بلوچستان او ۲۸۰ په اسلام‌اباد کې ژوند کوي.
د پاکستان د بشري حقونو کمېسیون د معلوماتو له مخې؛ یوازې په خیبر پښتونخوا کې له ۲۰۱۹ تر ۲۰۲۳ کال پورې د نرښځیانو پر وړاندې ۲۶۷ د تاوتریخوالي پېښې ثبت شوې؛ خو یوازې په یوه قضیه کې مجرم ته سزا ورکړل شوې ده.

په ملي کچه هم د پاکستان د بشري حقونو ادارې وایي، چې له ۲۰۰۹کال راهیسې په دغه هېواد کې د نرښځیانو پر وړاندې تر ۱۸۰۰ زیاتې د تاوتریخوالي پېښې ثبت شوې دي. بل لور ته د ایډز د کنټرول ملي پروګرام د شمېرو له مخې؛ د نرښځیانو ترمنځ د ایډز کچه له ۵،۵ تر ۱۰ سلنې پورې ده.

کارپوهان وایي، چې اقتصادي ستونزې، د کار نشتوالی، جبري جنسي ځورونه او روغتیايي خدمتونو ته محدود لاسرسی په نرښځیانو کې د دغه ناروغۍ د پراختیا مهم لاملونه دي. بل لور ته د خیبر پښتونخوا ایالت سوات اړوند مینګوره سیمه کې شاوخوا ۳۰۰ نرښځیان ژوند کوي؛ په وروستیو میاشتو کې له یادې سیمې د هغوی د اېستلو غوښتنې زیاتې شوې دي، چې له امله یې ګڼ شمېر نرښځیان له دغه ښاره وتلي هم دي.

فعالان وایي، نڅا او د خوښیو محفلونه چې د نرښځیانو د عاید اصلي سرچینه ده؛ شاوخوا ۴۰ سلنه کمه شوې ده.

د یادې ولسوالۍ ادارې له‌خوا په خپرې شوې خبرتیا کې ویل شوي، چې د بلوچستان حکومت د افغان کډوالو د اېستلو ځانګړې لړۍ پیل کړې؛ خو لاهم د ډکۍ ولسوالۍ د سکرو په بېلابېلو کانونو کې افغانان پر کار بوخت دي.

ځایي چارواکو د سکرو ټولو کانونو مالکانو، قراردادیانو او مسوولینو ته امر کړی، چې په خپلو کانونو، پنډغالو، دفترونو او ګودامونو کې شته افغان کارکوونکي ژر تر ژره له دندو ګوښه او اړوندو ادارو ته وسپاري.

په خبرتیا کې ویل شوي، که وروسته کوم افغان کډوال د سکرو په کانونو یا اړوندو سیمو کې د کار پرمهال وموندل شو؛ نو مسوولیت به یې د کان پر شرکت وي او پرضد به یې سخت قانوني چلند وشي.
د راپورونو له مخې؛ دامهال د بلوچستان د سکرو په بېلابېلو کانونو کهوسټ، شاهرک، هرنايي، دکۍ، چمالنګ، مچ او د کوټې مارواړ کې په ګڼ شمېر افغان کان کېندونکي کار کوي؛ خو یاد کان کېندونکي د پاکستان په کومه اداره کې ثبت نه‌دي، نو له دې امله دوی له هر حق نه بې‌برخې دي.

د برېتانوي رسنیو د راپور له‌مخې، ناتن سمېټ وروسته له هغې له نوماندۍ او ګوندي فعالیتونو تعلیق شو، چې په ټولنیزو رسنیو کې یې له یوه داسې حساب (اکاونټ) څخه یو لړ پوسټونه وشول، چې ده پورې تړاو لري. په دغو پوسټونو کې د ښي اړخي افراطي فعال ټامي روبینسن ننګه او د کډوالو د «ډله‌ییزو اېستنو» غوښتنه شوې ده.

ناتن سمېټ د می پر ۷مه د هیرو شورا په ټاکنو کې د محافظه کار ګوند نوماند وو، خو ده پورې اړوند اکاونټ څرګندونې چې کارګر ګوند (اپوزیسیون) «سختې د اندېښنې وړ» بللي د ده د ځنډول کېدو لامل شوې.

100%

سمېټ پورې اړوند اېکس‌پاڼه کې د څو میاشتو په اوږدو کې بېلابېلې تبصرې شوې وې؛ په یوه ځای کې له انګلستان څخه د افغانانو د «ډله‌ییزې اېستنې» وړاندیز شوی وو او په یوه بل پوسټ کې چې د افغان کډوالو په اړه وو، لیکل شوي: «زه فکر نه‌کوم چې د افغانستان حکومت ته دې یوه پیسه هم ورکړل شي، څو چې هغوی خپل هېواد ته د خپلو خلکو ډله‌ییز اخراج ونه مني».

سره له دې چې سمېټ له ګوندي فعالیتونو او په ځانګړې توګه له نوماندۍتعلیق شوی، خو نوم به یې د پنجشنبې ورځې د ټاکنو په پاڼو کې د نوماند په توګه پاتې وي، ځکه د دغه هېواد د ټاکنو قوانینو له مخې، کله چې یو ګوند څوک په رسمي ډول ونوموي او د نوم لیکنې وخت پای ته ورسېږي، نو انتخاباتي پاڼه نشي بدلېدای؛ که څه هم یاد نوماند له ګوندي فعالیتونو تعلیق او یا هم اخراج شي.

د محافظه کار ګوند ویاند ویلي: «ناتن سمېټ تر څېړنې لاندې دی او له ګونده تعلیق شوی. د ده د کمپاین ملاتړ هم درول شوی دی.» په هیرو کې د کارګر ګوند مشر ډېوېډ پېري ویلي، چې د هیرو اوسېدونکي په خپل کلتوري تنوع ویاړي او د داسې نوماندانو چې داسې افکار لري، ملاتړ نه‌کوي.

د یادونې وړ ده، چې د برېتانیا محافظه‌کار ګوند یو بل نوماند هم په خپلو ټولنیزو پاڼو کې د ورته څرګندونو له امله تعلیق کړی وو.

نوموړې ټینګار کړی، چې هغه څه چې اوس په افغانستان کې روان دي، د ښځو د اساسي حقونو پراخ او سیستماتیک نقض دی او نړیواله ټولنه باید ورته جدي پام وکړي.

سیما نوري ویلي، د ښځو پر زده‌کړو، کار، ټولنیز حضور او ازاد تګ راتګ محدودیتونه د دې لامل شوي چې میلیونونه افغان ښځې له خپلو لومړنیو بشري حقونو بې‌برخې شي.

هغې همداراز خبرداری ورکړی چې د افغانستان روان وضعیت یوازې د دغه هېواد کورنۍ مسئله نه ده، بلکې سیمه‌ییز او نړیوال اغېز هم لرلی شي.

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې په فرانسه کې د افغانستان د بشري وضعیت، د ښځو د حقونو او د روان سیاسي بحران په اړه دوه ورځنۍ غونډه روانه ده، چې پکې نړیوال استازي، د بشري حقونو فعالان او پخواني افغان چارواکي ګډون لري.