تمیم عاصي: د طالبانو مخالفت د هېواد او ملي هویت د دښمنۍ په معنا نه دی
د تېر جمهوري نظام پر مهال د دفاع وزارت مرستیال تمیم عاصي ویلي، د طالبانو مخالفت د افغانستان له جغرافیې او ملي هویت سره د دښمنۍ په معنا نه شي ګڼل کېدای او په وینا یې دا ډله نن شته او سبا به نه وي، خو هېواد به تلپاتې وي.
نوموړي په ایکس خواله رسنۍ کې لیکلي، د افغانستان د تېرو څلوېښتو کلونو سیاسي او نظامي ډلې، که مجاهدین وو او که نور جریانونه، د جګړو سره سره هېڅکله د هېواد د تجزیې یا د ملي حاکمیت د له منځه وړلو شعار نه دی ورکړی.
هغه لیکلي: «د طالبانو مخالف کېدل د دې معنا نه لري چې له دې خاورې سره دښمني وشي، طالبان به نن وي او سبا به نه وي، خو دا وطن به تل پاتې وي.»
عاصي د افغانستان د پخوانیو سیاسي او جهادي مشرانو لکه برهانالدین رباني، احمدشاه مسعود، ګلبدین حکمتیار، عبدالرب رسول سیاف، عبدالرشید دوستم او کریم خلیلي یادونه کړې او ویلي یې دي چې د دغو جګړهمارو ډلو ترمنځ سختې نښتې شوي، خو هغوی هېڅکله د هېواد د ځمکنۍ بشپړتیا پر ضد شعار نه دی ورکړی.
نوموړي ادعا کړې چې د افغانستان د اوسني وضعیت په اړه ځینې غږونه له «بېځمکې او بېځواکۍ» فضا څخه راپورته کېږي او د ده په وینا د بهرنیو استخباراتي مرکزونو تر اغېز لاندې دي.
هغه په خپلو څرګندونو کې سختې جملې هم کارولي او ویلي یې دي چې ځینې کسان به د افغانستان د خلکو له غبرګون او «تاریخي قضاوت» سره مخ شي.
دغه پخواني دفاعي چارواکي ټینګار کړی چې د افغانستان د ملي حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا موضوع باید له سیاسي اختلافاتو جلا وساتل شي او د هېڅ لوري له خوا د تجزیې شعار د منلو وړ نه دی.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
