د جمعیت علمای اسلام ګوند د مولانا ادریس د وژنې په تړاو د پلټنو په اړه ناخوښي څرګنده کړه

سېنټکام خپل پوځي غبرګون دفاعي بللی او ویلي یې دي، چې د کړکېچ د زیاتېدو غوښتنه نه‌لري. د سینټکام په وینا؛ دغه بریدونه هغه مهال شوي، چې د «یو اېس اېس تراکسټون»، «یو اېس اېس رافایل پرالټا» او «یو اېس اېس میسون» په نوم امریکايي جنګي بېړۍ له هرمز تنګي څخه تېرېدلې.

سېنټکام ویلي، چې ایراني ځواکونو په دغه بریدونو کې څو توغندي، ډرونونه او وړې کښتۍ کارولې وې؛ خو د امریکا هېڅ تجهیزات یا شتمنۍ په نښه شوې نه‌دي. د سېنټکام په وینا؛ امریکايي ځواکونو د دغه بریدونو تر شنډولو وروسته د توغندیو او ډرونونو ویشتګرونه، د قوماندې او کنټرول مرکزونه او د ایران استخباراتي او څار مرکزونه په نښه کړل.

سېنټکام وایي، امریکا د تاوتریخوالي د زیاتولو په لټه کې نه‌ده؛ خو چمتو ده چې د خپلو ځواکونو ساتنه وکړي.

د پاکستان د خلکو ګوند مشر بلاول بوټو زرداري د پنجشنبې په ورځ (د غويي ۱۷مه) له فرانس۲۴ سره په مرکه کې ادعا کړې: «له بده مرغه، ډېری هغه ترهګریز بریدونه چې په پاکستان کې کېږي، په افغانستان کې له شته سازمانونو سره تړاو لري».

هغه همداراز مدعي شوی: «تر کومه ځایه چې د هندي عنصر خبره ده، هغوی له هغو سازمانونو ملاتړ کوي چې په پاکستان کې دننه د ترهګریزو فعالیتونو تر شا ولاړ دي».

تر دې مخکې (چهارشنبه د غويي ۱۶مه) د پاکستان د اپوزیسیون مشر محمود خان اڅکزي له یوې پاکستانۍ رسنۍ سره په مرکه کې ویلي وو، د پاکستان په اسلام‌اباد کې د یوې محکمې مخې ته له یوې چاودنې شاوخوا یو ساعت وروسته د یادې پېښې ريښه له افغانستان سره وتړل شوه او په وینا یې: «هغه برید چې د اسلام‌اباد د یوې محکمې مخکې وشوه، یو ساعت وروسته یې هغوی [پاکستاني چارواکو] وویل، چې ریښه یې افغانستان ته رسېږي. که تاسو [پاکستاني چارواکي] دومره پوهېږئ چې دا چاوده په افغانستان کې طرحه شوې، نو بیا ولې وشوه»؟

محمود خان اڅکزی: د افغانستان او پاکستان مسایل په ګواښونو نه‌حل کېږي | افغانستان انټرنشنل پښتو

هند او افغان طالبانو په وار وار د پاکستان په امنیتي پېښو کې هر ډول لاس لرل رد کړي او په دغه هېواد کې یې امنیتي ننګونې د پاکستان د واکمن حکومت او په ځانګړې توګه د پوځ د ناسمو پالیسیو پایله او د پوځیانو ناکامي بللې ده.

د یادونې وړ ده، چې د افغان طالبانو او پاکستان تر منځ په قطر، ترکیې، سعودي عربستان او چین کې پر لپسې خبرو تر اوسه څه پایله نه‌ده ورکړې او دواړه لوري لا هم لاس په ماشه دي، پر افغانستان د پاکستان بریدونه لا هم روان دي او د یوناما په وینا، د دغو بریدونو قرباني عام ولس دی.

د راپور له مخې، تر اوسه د ایران د احتمالي ځواب او یا هم د واشنګټن د وړاندیز د دقیقو جزییاتو په اړه معلومات نه دي خپاره شوي.

سي‌اېن‌اېن ویلي، دا خبر داسې مهال خپرېږي چې د روانو شخړو د درولو لپاره د یوه ډیپلوماتیک چوکاټ د رامنځته کولو هڅې دوام لري.

تر اوسه نه تهران او نه هم واشنګټن په رسمي ډول د دغو احتمالي خبرو د محتوا په اړه څرګندونې کړې دي، خو د سیمې د وضعیت له امله د نړیوالو ډیپلوماتیکو هڅو زیاتېدو ته پام اوښتی دی.

د چارواکو د معلوماتو له مخې، یاد افغانان په یوه صحرايي سیمه کې هغه مهال ونیول شول، چې غوښتل یې په پلي ډول ځانونه مکې مکرمې ته ورسوي. د سعودي عربستان امنیتي ځواکونو ویلي، چې د نیول شویو کسانو پر وړاندې یې قانوني چلند پیل کړی دی.

د سعودي عربستان د عامه امنیت ادارې له ټولو خلکو څخه غوښتي، چې د حج مراسمو اصول او لارښوونې په بشپړه توګه رعایت کړي. دې ادارې ټینګار کړی چې هېڅوک باید له قانوني جواز پرته مکې مکرمې ته د ننوتلو هڅه ونه کړي.

د عامه امنیت ادارې همدارنګه پر ښاریانو غږ کړی چې د سرغړونکو په اړه اړوندو امنیتي ادارو ته راپور ورکړي. د چارواکو په وینا، خلک کولای شي په مکه، مدینه، ریاض او ختیځ ولایت کې د ۹۱۱ شمېرې سره او د سعودي عربستان په نورو سیمو کې د ۹۹۹ شمېرې سره په اړیکه کې شي او د سرغړونو خبر ورکړي.

هغه وویل، امریکا د سیمې له ځینو هېوادونو سره په همغږۍ، د خمیر بندر، سیریک او قشم ټاپو پر ساحلي ملکي سیمو هوايي بریدونه کړي دي.

دغه ویاند زیاته کړه، چې د ایران وسله‌والو ځواکونو هم سمدستي په غبرګون کې د هرمز تنګي ختیځ او د چابهار بندر سوېل کې د امریکا پوځي بېړۍ په نښه کړې او هغو ته یې د پام وړ زیانونه اړولي دي. تر اوسه امریکايي چارواکو د امریکا پوځي بېړیو ته د اوښتو زیانونو په اړه څه نه دي ویلي.

له دې وړاندې فاکس نیوز خبري شبکې راپور ورکړی و، چې د امریکا پوځ د ایران په قشم او بندرعباس بندرونو بریدونه کړي دي.