د ازبکستان د قره‌قالپاقستان پلاوی د سوداګریزو اړیکو د پراختیا په موخه کابل ته راغلی

په هلمند کې د طالبانو د سوداګرۍ او پانګونې خونې مرستیال عطا محمد اخلاقي ویلي، دغه تړونونه د هغه سفر پر مهال لاسلیک شوي چې نوموړي ازبکستان ته کړی و. د هغه په وینا، ازبکستان له افغانستان څخه د پنبې واردولو لپاره زیاته لیوالتیا ښودلې ده.

اخلاقي همداراز ویلي چې په هلمند کې د ایران له قونسل سره د سوداګرو له لیدنې وروسته تر دې دمه شاوخوا ۴۰ موټر پنبه ایران ته صادر شوې ده.

دا پرمختګ په داسې حال کې یاد شوی چې د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویاند عبدالسلام حنفي مخکې ویلي وو، په ۲۰۲۵ میلادي کال کې له افغانستان څخه د سیمې او نړۍ هېوادونو ته له ۱۰۴ زره ټنو څخه زیات مالوچ صادر شوي دي.

د هغه په وینا، دغه صادرات پاکستان، ایران، قزاقستان، ازبکستان، چین، هند، متحده عربي اماراتو، عراق، ترکیې او استرالیا ته ترسره شوي دي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې دغه لیدنه کې روبيو د بېلابېلو مسایلو په برخه کې د قطر له همکارۍ مننه څرګنده کړې ده.

په خبرپاڼه کې ویل شوي، دواړو لورو د قطر د دفاعي ملاتړ، د ګډو امنیتي ګواښونو د مخنیوي او د سیمې د ثبات او امنیت د ټینګښت لپاره د نږدې همغږۍ پر دوام ټینګار کړی دی.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې واشنګټن او دوحه غواړي د منځني ختیځ د امنیت او ثبات لپاره خپلې ګډې هڅې لا پیاوړې کړي.

یادې ادارې د ایکس په خپل تازه پوسټ کې ویلي، «جنسیتي اپارتاید» په افغانستان کې د جبري کډوالۍ، اوږدمهاله بې‌وزلۍ، د ځوانانو د افراطیت، اقتصادي سقوط او دوامداره بشري ناورین له اصلي لاملونو څخه ګڼل کېږي.

ادارې ټینګار کړی چې هېڅ هېواد نه شي کولی د خپل نفوس نیمایي برخه له ټولنې ګوښه کړي او بیا هم تلپاتې سوله او سوکالي ترلاسه کړي.

ډیسپلېسټ انټرنېشنل ویلي، افغان نجونې باید په ټولګیو کې وي، نه دا چې په چوپتیا، وېرې او انزوا کې ژوند ته اړې کړل شي.

دغه ادارې له نړیوالې ټولنې غوښتي چې «جنسیتي اپارتاید» د نړیوالو قوانینو له مخې په رسمیت وپېژني او د پای ته رسولو لپاره یې بېړني اقدامات وکړي.

د رویټرز د راپور له‌مخې، پوتین خبریالانو ته د روسیې او اوکراین د جګړې په اړه، چې له دویمې نړیوالې جګړې وروسته په اروپا کې تر ټولو خونړۍ شخړه ده، وویل: «زه فکر کوم چې دا موضوع (جګړه) پای ته رسېدونکې ده.» هغه دا هم وویل، چې چمتو دی د اروپا لپاره پر نویو امنیتي ترتیباتو خبرې وکړي او زیاته یې کړه، چې د ده د خوښې خبرو اترو شریک به د جرمني پخوانی لومړی وزیر ګرهارډ شرودر وي.

کرملین ویلي، چې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ادارې په منځګړیتوب له اوکراین سره د سولې خبرې اترې ځنډول شوې دي. پوتین په وار وار ژمنه کړې، چې تر هغه وخته به جګړې ته دوام ورکړي، چې د روسیې بېلابېل جنګي اهداف ترلاسه شوي نه وي.

دا په داسې حال کې ده، چې دمګړۍ د دواړو لورو تر منځ لنډ مهالی اوربند د بندیانو د تبادلې لپاره عملي شوی دی.

په راپور کې راغلي، چې سرحدي محدودیتونه او د بودجې کمښت د دې وضعیت د مهارولو پر وړاندې اساسي ستونزې بلل کېږي.

په دغه راپور کې چې د شنبې په ورځ (د غويي ۱۹مه) خپور شوی راغلی، د روان زېږدیز کال په لومړیو درېیو میاشتو کې د تغذیې نړیوالې شبکې او شریکانو یې په افغانستان کې تر ۹۴۵ زره ډېرو کسانو، په ځانګړي ډول ماشومانو ته، خدمتونه وړاندې کړي دي.

په دغو خدمتونو کې د لومړنۍ، منځنۍ او شدیدې خوارځواکۍ درملنه، د ماشومانو د پالنې اړوند سلا مشورې او پر خوارځواکۍ اخته ماشومانو ته د غذایي مکملونو وېش شامل دي.

په راپور کې ټینګار شوی، چې د بودجې د کمښت او نورو ستونزو له امله لا هم شاوخوا ۲۴۰ ولسوالۍ د تغذیې د پروګرامونو تر پوښښ لاندې نه‌دي راغلې.

د دغه راپور د موندنو له مخې، په افغانستان کې د ماشومانو د ډنګرۍ کچه د تېر کال د لومړیو درېیو میاشتو له ۹،۶ سلنې څخه د روان کال په همدې موده کې ۸،۵ سلنې ته راکمه شوې ده.

په افغانستان کې د شدیدې خوارځواکۍ کچه لا هم په ۱۰ ولایتونو کې تر ۱۰ سلنې لوړه ښودل شوې، چې ډېری پېښې یې په هلمند او دایکندي ولایتونو کې ثبت شوې دي.

د ملګرو ملتونو د شمېرو له مخې، د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې لا هم میلیونونه کسان بشري مرستو ته اړتیا لري.