افراسیاب خټک: په بنو کې وروستۍ خونړۍ پېښه د پاکستان د ناکامې امنیتي تګلارې پایله ده

د پېښور عالي محکمې کې د اورېدنې پر مهال د کرمې د پولیسو مشر ملک حبیب ویلي، په دغه ځواک کې له ۱۱۰۰ څخه زیات کسان شامل دي، چې پخواني پوځیان، پولیس او نور امنیتي سرتېري هم پکې برخه لري.

محکمې له پولیسو غوښتي چې د جون تر ۹مې نېټې پورې د یادې لارې د امنیت تازه راپور وړاندې کړي او حکومت دې د خلکو د ستونزو د حل لپاره د خپلو اقداماتو بشپړ معلومات هم محکمې ته وسپاري.

د پولیسو مشر ویلي، که څه هم د امنیت وضعیت تر پخوا ښه شوی، خو د ځینو امنیتي اندېښنو له امله د لارې یوه برخه لا هم تړلې ده او هڅې روانې دي چې ژر تر ژره بېرته پرانېستل شي.

د یادونې وړ ده چې کرمه ولسوالۍ د ۲۰۲۴ کال په نومبر میاشت کې د سختو فرقه‌ییزو نښتو شاهدې وه، چې په پایله کې یې لسګونه کسان ووژل شول او د سیمې عادي ژوند سخت اغېزمن شو.

د اسنادو له مخې، په بنو کې ۳۹۱ اعشاریه ۱۷۶ مېټريک ټنه او په سوات کې ۶۳۳ اعشاریه ۲۰۰ مېټريک ټنه غنم نه دي موندل شوي، هغه موضوع چې د زېرمو د ساتنې، څارنې او امنیت په اړه یې پوښتنې راپورته کړې دي.

د خېبر پښتونخوا د خوراک ادارې ویلي، د پېښې د څېړنې لپاره به ځانګړې کمېټې وټاکل شي او د هر ډول بې‌نظمۍ او احتمالي فساد پر ضد به جدي اقدامات ترسره کړي.

په تازه پلټنو کې د بنو د نار حافظ‌اباد له ګودامونو نور ۱۲۳ مېټريک ټنه غنم هم ورک موندل شوي دي. چارواکي وایي، دا پنځم ځل دی چې له همدې مرکز څخه د غنمو د کموالي راپور ورکول کېږي.

د خوراک ادارې یوه چارواکي ویلي، پرله‌پسې کمښتونه د ادارې لپاره د سختې اندېښنې وړ دي او د احتمالي فساد شکونه نور هم پیاوړي کوي.

امنیتي چارواکو ویلي، بریدګرو د شنبې په ماښام لومړی له چاودېدونکو توکو ډک موټر ته د پولیسو پوستې سره نږدې وچاودنه ورکړه، چې له امله یې د پوستې ودانۍ په بشپړه توګه ونړېده او شاوخوا سیمو ته هم درانه زیانونه واوښتل.

د بنو د پولیسو په وینا، د پېښې پر مهال په پوسته کې ۱۵ پولیسو دنده ترسره کوله.

امنیتي سرچینو ویلي، د چاودنې وروسته بریدګر پوستې ته ننوتل او پر پولیسو یې نږدې جګړه پیل کړه. سرچینې زیاتوي چې وسله‌والو په دې برید کې له ډرون الوتکو څخه هم کار اخیستی دی.

د راپورونو له مخې، کله چې نور امنیتي ځواکونه د مرستې لپاره سیمې ته ورسېدل، بریدګرو هغوی ته کمین نیولی وو چې په پایله کې نور سرتېري هم وژل شوي او ټپیان شوي دي.

سیمې ته د ژغورنې ډلې او امبولانسونه رسېدلي او د بنو په دولتي روغتونونو کې بېړنی حالت اعلان شوی دی.

د دغه برید مسوولیت د «اتحادالمجاهدین» په نوم یوې وسله‌والې ډلې منلی دی.

د ملګرو ملتونو د راپورونو له مخې، دغه ډله په افغانستان کې فعالیت لري او د پاکستان په شمال لوېدیځ کې د ورته بریدونو پړه هم پر غاړه اخلي.

پاکستان په وروستیو کلونو کې، په ځانګړي ډول د افغانستان له سیاسي بدلون وروسته، د ناامنۍ او وسله‌والو بریدونو له زیاتوالي سره مخ شوی دی.

د ۲۰۲۳ کال د مې پر ۹مه د پاکستان د پخواني لومړي وزیر او د تحریک انصاف ګوند بنسټګر عمران خان د القادر بنسټ د غبن په قضيه کې ونیول شو او بيا یې په غبرګون کې پلویانو په ټول هېواد کې تاوتریخجن لاريونونه وکړل، چې په ترڅ کې یې پر حکومتي او پوځي ودانیو هم بریدونه وشول.

حکومت او امنیتي ادارو د دغو بريدونو پړه د تحریک انصاف پر مشرانو او فعالانو واچوله، خو عمران خان او د ګوند نورو مشرانو یې یاد تورونه رد کړل او په ډاګه یې کړه، چې حاکم حکومت د دوی د ګوند د ختمولو لپاره په دغه ډول «منظم پلان» جوړ کړی وو.

په همدې تړاو د تحریک انصاف پاکستان غړي او د خیبرپښتونخوا اعلی وزیر د شنبې په ورځ (د غويي ۱۹مه) ویلي، د مې له ۹مې وروسته پر هېواد «جعلي حکمران مسلط کړل شول، چې د پاکستان او د پاکستاني ولس په تباهۍ کې یې هېڅ کسر پرېنښود. دغو حکمرانانو نه یوازې ملي اقتصاد ته زیان ورساوه، بلکې دولتي ادارې یې هم کمزورې کړې او د ولس او ادارو ترمنځ یې واټنونه زیات کړل».

هغه زياته کړه، «د مې د ۹مې په پېښه کې پرېکړه‌کوونکي او دولتي ادارې ککړ وو او همدې مسالې جدي پوښتنې راپورته کړي دي. تر نن ورځې د پېښې په تړاو د امنيتي کامرو ويډیوګانې نه‌دي خپرې شوي».

د پاکستان حکومت د خیبرپښتونخوا د اعلی وزیر د دغو ادعاو په تړاو تر اوسه څه نه‌دي ویلي او د پاکستان د تحریک انصاف ګوند لا هم د یادو پېښو د کره پلټنې غوښتونکی دی.

له بنو څخه د خيبرپښتونخوا د ولایتي اسمبلۍ غړي پښتون يار خان افغانستان انټرنشنل-پښتو ته وویل، دغه نښته د شنبې په ماخوستن نږدې ۹ بجې د فتح‌خېل پر پوستې د وسله‌والو له لوري له یوه موټر بم وروسته پیل شوې او لا هم روانه ده.

د نوموړي په وینا، یاده چادونه دومره زوروره وه، چې تر لرې ځایونو یې غږ اورېدل شوی دی.

پښتون يار زياته کړه، نښته اوس هم روانه ده او هغه ته تراوسه د درېیو پولیسو وژنه تاييد کړل شوې ده.

د بنو پوليس وايي، د پېښې ځای ته نور پوليس او امنيتي سرتيري روان دي او سیمه کلابنده شوې ده.

له دې سره سم، د يادې پېښې ترڅنګ پر کنګر پُل نومې پوستې هم برید شوی، خو له امله د اوښتې احتمالي مرګ‌ژوبلې په تړاو تر اوسه څه نه‌دي ویل شوي.