نیویارک ټایمز: د تیلو بیې درې سلنه لوړې شوي چې نړیوال بازارونه یې اغیزمن کړي دي

یوناما د یکشنبې په ورځ، د غویي ۲۰مه، پر خواله رسنیو کې لیکلي چې نن او د کال په نورو ټولو ورځو کې په افغانستان او ټوله نړۍ کې له میندو د هغوی د «بې‌قیده مینې، ځواک او قربانیو» له امله مننه کوي.

یادې ادارې زیاته کړې چې د میندو پاملرنه، زغم او ژمنتیا د سوله‌ییزو ټولنو د جوړېدو بنسټ جوړوي.

دا په داسې حال کې ده چې په افغانستان کې ګڼې میندې له سختو اقتصادي او ټولنیزو ستونزو سره مخ دي او د کورني تاوتریخوالي په ګډون له بېلابېلو فشارونو سره ژوند کوي.

د راپورونو له مخې، یو شمېر ښځې او میندې له خپلو لومړنیو حقونو محرومې دي او مناسبو روغتیايي خدمتونو ته محدود یا هېڅ لاسرسی نه لري.

همداراز بې‌وزلي، لوږه او د راتلونکي په اړه اندېښنو د ډېرو میندو ورځنی ژوند لا سخت کړی او هغوی یې له رواني او ټولنیزو فشارونو سره مخ کړې دي.

د اماراتو دولتي خبري اژانس د راپور له مخې، د سعودي بهرنیو چارو وزارت ویلي چې ریاض د خلیج د «وروڼو هېوادونو» له ټولو هغو اقداماتو ملاتړ کوي چې د خپل امنیت او ثبات د خوندي کولو لپاره یې ترسره کوي.

سعودي عربستان همداراز د خلیج هېوادونو پر خاورې او ځمکنيو اوبو د «ښکاره تېریو» د سمدستي بندېدو غوښتنه کړې او ټینګار یې کړی چې د هرمز تنګی د تړلو یا په نړیوالو اوبیزو لارو کې د ګډوډۍ هر ډول هڅې باید ودرول شي.

ریاض په ورته وخت کې د نړیوالو سمندري لارو د خوندیتوب پر اهمیت هم ټینګار کړی او ویلي یې دي چې د نړیوالو قوانینو له مخې باید د سمندري تګ‌راتګ ازادي خوندي پاتې شي.

د راپور له مخې، «د ایران د غني شویو یورانیمو ستونزې د حل لپاره عملي ګامونه اخیستل شوي دي.»

العربیه د خپلو سرچینو له قوله ویلي، چې د ایران د اټومي تاسیساتو د ړنګولو په اړه هېڅ بحث نه دی شوی، خو دغه تاسیسات به داټومي انرژۍ نړیوال اژانس تر څار لاندې وي.

د سرچینو په وینا، د ایران د یورانیمو د امریکا پرته بل هېواد ته د لېږد احتمال ډېر دی، خو له هېواده بهر د غني شوي یورانیم لېږد د باور جوړونې لپاره وخت او عملي اقداماتو ته اړتیا لري.

العربیه همداراز راپور ورکړی چې تر اوسه د پاکستاني منځګړي له لارې امریکا کوم رسمي ځواب نه دی سپارلی.

بل‌خوا دایران دولتي اژانس تسنیم، چې سپاه پاسداران ته نږدې بلل کېږي، د یوه باخبره سرچینې له قوله ویلي، هغه راپورونه چې د ایران او امریکا د مذاکراتو د وړاندیز شوي متن په اړه خپاره شوي، «له واقعیت سره سمون نه لري» او د اټومي موادو اړوند ادعاوې یې رد کړې دي.

ټرامپ په ټروت سوشل خواله رسنۍ کې لیکلي: «جمهوري اسلامي ۴۷کاله امریکا او نور هېوادونه معطل ساتلي او زموږ خلک یې د سړک غاړې بمونو په بریدونو کې وژلي دي.»

هغه د پخواني ولسمشر بارک اوبامه د واکمنۍ پر مهال د لاسلیک شوي اټومي تړون په اړه هم نیوکه کړې او ویلي یې دي چې ایراني چارواکو کلونه کلونه امریکا «سرګردانه» ساتلې ده.

ټرمپ ادعا کړې چې د ایران حکومت اعتراضونه ځپلي او «۴۲زره بې‌ګناه او بې‌وسلې معترضان» یې وژلي دي.

نوموړي زیاته کړې: «هغوی پر هغه امریکا خندل چې اوس یو ځل بیا ستره شوې ده، خو نور به ونه خاندي.»

د هغه دا څرګندونې داسې مهال کېږي چې د امریکا او ایران ترمنځ سیاسي او امنیتي ترینګلتیا لا هم دوام لري.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې د یکشنبې ورځې په ماښام د ننګرهار د مومندرې په ولسوالۍ کې په یوه کور تالنده برېښنا لګېدلی، چې له امله یې یو ماشوم خپل ژوند له لاسه ورکړی او یوه ښځه له دوو نورو ماشومانو سره ټپیان شوي دي.

د یاد دفتر په وینا، په یوه بله جلا پېښه کې په بټي‌کوټ ولسوالۍ کې د سخت توپان له کبله یوه لویه ونه راپرېوتې او یوه مېرمن یې لاندې کړې چې له امله یې نوموړې ښځه مړه شوې ده.

په خبرپاڼه کې ویل شوي چې د سختو بارانونو او توپانونو له امله د ننګرهار په بېلابېلو سیمو، په ځانګړي ډول د کوټ په ولسوالۍ کرنیزو ځمکو ته هم سخت زیانونه اوښتي دي.